Budząca kontrowersje ustawa o komisji ds. zbadania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne, określana jako "lex Tusk" została we wtorek opublikowana w Dzienniku Ustaw, otwiera się w nowym oknie. Oznacza to, że dzisiaj przepisy wchodzą w życie.
Kiedy komisja zacznie działać? - Nie będziemy zwlekać, komisja powinna rozpocząć prace najpóźniej w lipcu - mówi Interii Krzysztof Sobolewski, sekretarz generalny PiS, otwiera się w nowym oknie. Przyznaje, że najbliższym posiedzeniu, rozpoczynającym się 13 czerwca PiS chce ustalić skład osobowy komisji. - To nie muszą być posłowie, nawet lepiej, by byli to ludzie z wiedzą ekspercką - dodaje Sobolewski. Opozycja zapowiedziała, że nie zgłosi swoich kandydatów.
Zobacz również:
Ustawa, powołująca komisję ds. zbadania wpływów rosyjskich budzi wiele kontrowersji natury prawnej i konstytucyjnej. O wszystkich zastrzeżeniach wobec przepisów obszernie pisaliśmy tutaj, otwiera się w nowym oknie.
Część komentatorów nie ma wątpliwości, że PiS, forsując tak kontrowersyjne przepisy, strzela sobie w kolano. Wyliczają, że ruch z komisją mobilizuje wyborców anty-PiS, jednoczy podzieloną opozycję, a do tego wywołuje międzynarodowe reperkusje zarówno w Unii Europejskiej, otwiera się w nowym oknie jak i u sojuszników z USA, niszcząc pozytywny wizerunek, który rząd PiS zbudował na wsparciu Ukrainy, otwiera się w nowym oknie.
Politycy PiS wczoraj zwołali specjalną konferencję, na której tłumaczyli, że ustawa nie jest tak zła i niebezpieczna, jak się wydaje. Sam fakt, że musieli to robić może świadczyć o tym, że nie wszystko poszło zgodnie z politycznym planem.
Komisja ds. rosyjskich wpływów. O co tak naprawdę chodzi PiS-owi?
Postanowiliśmy sprawdzić w obozie rządzącym, jakie motywacje i kalkulacje stały za tym, by forsować ustawę o powołaniu komisji i by zrobić to właśnie teraz.
Przypomnijmy, jej pierwsze czytanie odbyło się 13 grudnia. Potem ustawa leżała w Sejmie, otwiera się w nowym oknie aż do połowy kwietnia, bo wtedy dopiero odbyło się głosowanie. Zdania co do tego, czy ruszać z komisją czy nie, były w PiS podzielone. Ostatecznie wygrały argumenty za komisją. Było ich, jak słyszymy, co najmniej kilka.
"Lex Tusk". Polaryzacja
Nasi rozmówcy z PiS przekonują, że rysując jasną linię podziału PiS doprowadza do sytuacji, w której na scenie politycznej liczą się tylko dwaj wielcy gracze: PiS i Koalicja Obywatelska, otwiera się w nowym oknie pod wodzą Donalda Tuska, otwiera się w nowym oknie. To sprawdzona formuła, dla obu stron opłacalna, a kłopotliwa dla całej reszty.
Z jednej strony problem mają Hołownia i PSL, otwiera się w nowym oknie, z drugiej zaś Konfederacja, otwiera się w nowym oknie. Trzecia Droga, otwiera się w nowym oknie, jak kalkuluje PiS, chcąc nie chcąc, będzie musiała stanąć po stronie Donalda Tuska.
I to już się de facto stało. Dziś liderzy Polski2050 oraz PSL ogłosili, że wbrew wcześniejszym zapowiedziom stawią się jednak na organizowanym przez Donalda Tuska marszu 4 czerwca. , otwiera się w nowym oknie
PiS czeka jednak na ważniejszą, z jego politycznej perspektywy, reakcję Konfederacji. - Mają problem. Bo duża część ich wyborców też nie znosi Tuska - twierdzi nasz rozmówca z PiS.
Zobacz również:
W PiS mówią zresztą otwarcie, że Tusk przy okazji dostał od nich prezent i ma szansę "zaorać" Trzecią Drogę, otwiera się w nowym oknie. Co dla PiS też jest na rękę.
- Dla partii, która wygrywa wybory, otwiera się w nowym oknie najlepiej, by dalsze wyniki były rozdrobnione. Trzecia partia z mocnym wynikiem to nie jest optymalny scenariusz - wskazuje nasz rozmówca z PiS.Tusk jako główny punkt odniesienia jest dla sztabu PiS najwygodniejszym przeciwnikiem, lepszym niż Szymon Hołownia, otwiera się w nowym oknie czy Rafał Trzaskowski, otwiera się w nowym oknie.
- Cała dyskusja wokół komisji skupi się na osobie Tuska. Nie wiem, kto wpadł na to, żeby dać tej ustawie nazwę "lex Tusk", otwiera się w nowym oknie, ale powinniśmy za to podziękować. Sami zrobili sobie zbitkę skojarzeń "wpływy rosyjskie równa się Tusk" - cieszy się polityk PiS.
"Lex Tusk". Mobilizacja wyborców
O tym, że wybory rozstrzygnie mobilizacja wyborców i w PiS, i po stronie opozycji wiadomo od dawna. PiS, co pokazują ich wewnętrzne badania, wciąż nie osiągnął jeszcze mobilizacji na zadowalającym dla siebie poziomie. Niemniej na Nowogrodzkiej wyśmiewane są ekspercko-dziennikarskie komentarze z Twittera, mówiące o tym, jak bardzo powołanie komisji zaszkodzi PiS w kampanii.
PiS mobilizuje, ale bardziej naszych wyborców niż swoich
- To kompletne niezrozumienie tego, co i jak myśli o świecie nasz elektorat. Większy problem mamy z pretensjami, że Tuska przez osiem lat nie udało nam się rozliczyć niż z tym, że Komisja Europejska, otwiera się w nowym oknie nas poucza. Skoro nas pouczają, to znaczy, że dbamy o polski interes - wyłuszcza filozofię partii i sposób myślenia elektoratu jeden z naszych rozmówców. - W tym sensie ta komisja to odpowiedź na oczekiwania wyborców, którzy marzą o tym, by dopaść Tuska - podkreśla.
Zobacz również:
W sztabie PiS pokutuje przekonanie, że na tym etapie kampanii gra idzie wciąż o mobilizację swoich wyborców. Etap zabiegania o grupę wahających się "niezdecydowanych" przyjdzie, jak słyszymy, bliżej jesieni.- PiS mobilizuje, ale bardziej naszych wyborców niż swoich. Na marszu 4 czerwca, otwiera się w nowym oknie będą tłumy - mówi Interii Tomasz Siemoniak, otwiera się w nowym oknie, poseł Koalicji Obywatelskiej, były szef MON, otwiera się w nowym oknie. Dodaje, że zdziwił go fakt, że PiS zdecydował się na powołanie komisji, a zwłaszcza, że prezydent poszedł w takie "awanturnictwo".
- Dla nas politycznie to ogromna korzyść, taka iskra zapalająca naszych wyborców. Dawno nie było takich emocji i takiego oburzenia - uważa. Dodaje, że w krótkofalowo ta sprawa zadziała na pewno bardzo mobilizacyjne, a w długim jej skutki trudno dziś przewidzieć.
- Gdyby opozycja rzeczywiście była aż tak szczęśliwa z powodu powołania tej komisji, to nie próbowałaby jej tak dezawuować na każdym kroku - odpowiada Krzysztof Sobolewski z PiS.
- Jeśli ktoś nie ma nic złego na sumieniu, to ma spokojny sen i niczego nie musi się obawiać. Nie wiem, w jakim stanie jest sumienie Donalda Tuska i jego kolegów. Przypominam jednak, że komisja będzie badać nie tylko okres rządów PO-PSL, ale także lata, gdy rządziła Zjednoczona Prawica. Nie mamy nic do ukrycia - dodaje.
"Lex Tusk". Odwrócenie ról
Politycy PiS, przekonując o słuszności decyzji o powołaniu komisji, mówią o wywróceniu stolika. W skrócie chodzi o to, że PiS był w sytuacji, gdy wszyscy chcieli rozliczać go za osiem lat rządów, a komisja pozwala odwrócić tę sytuację. Teraz, jak tłumaczą nasi rozmówcy, to PiS będzie rozliczał, a nie będzie rozliczany, bo zamiast drożyzny, inflacji, otwiera się w nowym oknie, rakiety pod Bydgoszczą, otwiera się w nowym oknie czy "babciowego" tematem będzie Donald Tusk.
- Podczas prac komisji będą wypływać rozmaite dokumenty z poprzednich lat, kiedy próbowano się dogadywać z Rosjanami. W dzisiejszym kontekście tamte sformułowania będą zabójcze - twierdzi nasz rozmówca.
Gdyby opozycja rzeczywiście była aż tak szczęśliwa z powodu powołania tej komisji, to nie próbowałaby jej tak dezawuować na każdym kroku
Tomasz Siemoniak z Koalicji Obywatelskiej uważa jednak, że to w ten sposób nie zadziała. - Ludzie nagle nie zapomną o drożyźnie i inflacji. Poza tym, ta ustawa to kwintesencja złych rządów PiS. Widać, że jej intencja była czysto polityczna i skierowana przeciwko Donaldowi Tuskowi - podkreśla.
Jego zdaniem PiS przestraszył się negatywnych reakcji, zwłaszcza krytyki ze strony USA. - Myślę, że będzie jak zawsze. Z wielką pompą coś ogłosili, a potem będą musieli się wycofywać. Już dziś widać, że ta ustawa została sierotą i nikt się nie garnie specjalnie do jej obrony - mówi Siemoniak.
Szybka reakcja prezydenta
Szybki wist prezydenta Andrzeja Dudy, otwiera się w nowym oknie był taki samym zaskoczeniem dla opozycji, co i dla PiS. Spodziewano się weta lub skierowania ustawy do TK przed jej podpisaniem, a nie po. Tymczasem prezydent, jak tłumaczą jego współpracownicy, postanowił przeciąć sprawę od razu, bo nie chciał tygodniami wysłuchiwać apeli o weto. Uznał, że nie ma sensu tego przedłużać.
Zobacz również:
- Prezydent był w trudnej sytuacji. Nie mógł nie podpisać, to dość oczywiste - uważa jeden ze współpracowników głowy państwa. - Przecież prawicowi wyborcy nie zrozumieliby, gdyby stanął po stronie Tuska. Sam prezydent też uważa, że Tusk prowadził błędną politykę wobec Rosji i Niemiec, więc tutaj akurat wszystko się zgadzało - podkreśla.
- To bardzo dobra decyzja prezydenta Andrzeja Dudy, która wpisuje się w ciąg działań, jakie podejmujemy, by zwiększać transparentność w naszym życiu publicznym - mówi Interii Rafał Bochenek, otwiera się w nowym oknie, rzecznik PiS.
- Warto, by wszystkie fakty i decyzje, dotyczące relacji polsko-rosyjskich, a szczególnie wpływów agentury rosyjskiej ujrzały światło dzienne, zwłaszcza, gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo państwa. W sytuacji wojny za wschodnią granicą taka komisja jest niezbędna nie tylko do rozliczenia tego, co było, ale także do wyciągnięcia wniosków na przyszłość - dodaje.
"Lex Tusk" i wątpliwości prezydenta
Jednak z Pałacu dochodzą głosy, że prezydent choć co do idei istnienia komisji wątpliwości nie ma, to do samej ustawy, która trafiła na jego biurko już tak.
Zobacz również:
Jego otoczenie przekonuje na przykład, że komisja ds. badania wpływów rosyjskich miałaby o wiele większy sens i dużo lepszy efekt polityczny, gdyby została powołana jesienią ubiegłego roku. Czyli wtedy, gdy Jarosław Kaczyński, otwiera się w nowym oknie po raz pierwszy ją zapowiedział. - Wcześniej zaproponował ją sam Tusk, więc można było go tym grillować. Poza tym był zupełnie inny klimat, nastroje były bardziej antyrosyjskie, i w Polsce, i w Europie, i w USA. Byliśmy przed zimą, której się wszyscy bali. Wtedy trudniej byłoby postponować taką komisję - wylicza nasz rozmówca.
- Ale PiS jak zwykle przedobrzył. Zamiast szybko powołanej, normalnej sejmowej komisji śledczej miesiącami zwlekał, bo nie było decyzji politycznej. A na koniec powołał dziwną komisję z hiperkompetencjami. I wyszła awantura. Przekombinowali - dodaje nasz rozmówca.Kamila Baranowska
