Piotr Mikołajczyk ma zdiagnozowaną niepełnosprawność intelektualną, choć jest dorosły, ma umysł dziesięcioletniego dziecka. Od 14 lat odsiaduje wyrok za brutalne zabójstwo dwóch kobiet w Tłokini Wielkiej (woj. wielkopolskie), mimo że nie ma żadnego dowodu, świadczącego o jego winie. Znaków zapytania i wątpliwości, dotyczących działania wymiaru sprawiedliwości, jest co najmniej kilka. Historię mężczyzny opisaliśmy w Interii w maju 2023 r., otwiera się w nowym oknie
Sprawą, po zawiadomieniu mecenasa Pawła Głuchowskiego i po analizie akt przez profesor Ewę Gruzę, kryminalistyk z Uniwersytetu Warszawskiego, zajęli się minister sprawiedliwości Adam Bodnar, otwiera się w nowym oknie i prokurator krajowy Dariusz Korneluk, otwiera się w nowym oknie. W grudniu 2024 r. Prokuratura Okręgowa w Poznaniu wszczęła śledztwo w sprawie zabójstwa dwóch kobiet, popełnionego przez nieznane osoby.
Sprawa Piotra Mikołajczyka. Sąd: Zostanie w zakładzie karnym
- W związku ze wszczęciem nowego śledztwa i wątpliwościami co do winy Piotra postanowiłem złożyć wniosek o przerwę w odbywaniu kary - mówi w rozmowie z Interią mecenas Paweł Głuchowski, który pomaga Piotrowi. - Są trzy przesłanki, pozwalające na podjęcie decyzji o przerwie: ciężka choroba, względy rodzinne oraz względy osobiste. Powołałem się na tę ostatnią, ale sąd uznał, że Piotr ma zostać w zakładzie karnym. Odwołałem się od tej decyzji i teraz sprawę rozpatrzy Sąd Apelacyjny w Gdańsku - dodaje mecenas.
Dodatkowo w październiku zeszłego roku mecenas Głuchowski złożył wniosek o wznowienie potępowania.
Zobacz również:
Sprawą Piotra w najbliższym czasie ma się zająć również Sąd Najwyższy, otwiera się w nowym oknie. - W marcu złożyłem pismo o wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Czekamy teraz na wyznaczenie terminu posiedzenia - mówi mecenas Głuchowski.
Co z Piotrem Mikołajczykiem? Ruch prokuratury
Tymczasem sprawę zabójstwa dwóch kobiet bada poznańska prokuratura wraz z policjantami z tzw. Archiwum X. - Wszczęliśmy śledztwo w sprawie popełnienia zabójstwa przez nieznane osoby - mówił kilkanaście tygodni temu w rozmowie z Interią prokurator Łukasz Wawrzyniak z Prokuratury Okręgowej w Poznaniu.
Z informacji Interii wynika, że śledczy przesłuchali już pierwsze osoby.
Dodatkowo przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka toczy się odrębne postępowanie, które, w przypadku pozytywnej decyzji może doprowadzić do ponownego wszczęcia sądowego procesu w sprawie Piotra, które w efekcie może doprowadzić do jego uniewinnienia.
Podczas śledztwa przeciwko Piotrowi zebrane materiały, badania wariograficzne, policyjne podsłuchy i służbowe notatki wskazywały, że kobiety zamordował ktoś inny.
Lista zaniedbań w tamtym śledztwie jest długa.
Mord w Tłokinie Wielkiej. Wymuszenie przyznania się do winy
Już w dzieciństwie lekarze stwierdzili u Piotra Mikołajczyka zaburzenia sfery emocjonalno-społecznej i wydali zaświadczenie o niepełnosprawności. Choć fizycznie rozwijał się prawidłowo, to jego intelekt pozostał na poziomie 10-letniego dziecka. Piotr musiał powtarzać zerówkę i pierwszą klasę. Miał problemy z tworzeniem zdań złożonych, a odpowiadając na pytania, używał niemal wyłącznie słów "tak" i "nie". Często wracał do domu brudny i nie dbał za bardzo o higienę.
Po zatrzymaniu Piotra i dotarciu na komendę policjanci wrzucili mężczyznę pod prysznic, oblali zimną wodą, krzyczeli i powiedzieli, że jeśli się przyzna, to dostanie łagodny wyrok, a na koniec opowiedzieli o szczegółach zabójstwa. Mężczyzna przez 40 minut nie przyznawał się do winy. Śledczy nie nagrywali, ani nie protokołowali tej części przesłuchania. W pewnej chwili miał powiedzieć: "No to ja się przyznam".
- Bałem się, że mnie zabiją - powie Piotr sędziemu, kiedy ten zapyta go o tę sytuację.
To wszystko wiemy z zeznań policjantów i sądowych akt. Część policjantów, którzy przesłuchiwali Piotra, do teraz pracuje w policji na wysokich stanowiskach.
Sprawa PIotra Mikołajczyka. Dwa różne zeznania
Zeznania znajdują się w sądowych aktach, a Piotr złożył je 8 sierpnia 2011 r., kilka godzin po zatrzymaniu. Przeglądając dokumenty, można dostrzec, że mężczyzna używa zdań wielokrotnie złożonych, ma doskonałą pamięć i zna wiele szczegółów. To zaskakujące.
Przypomnijmy, Piotr, choć jest dorosły, ma umysł 10-letniego chłopca, a z dokumentacji lekarskiej wynika, że od najmłodszych lat ma problem z budowaniem zdań złożonych, logicznym myśleniem, a w obliczu trudności rezygnuje z podejmowania wysiłku.
Zobacz również:
Tego samego dnia Piotr ponownie opowiedział historię, tym razem w obecności prokuratora. W protokole również znajdują się zdania wielokrotnie złożone. Szkopuł w tym, że druga wersja opowieści różni się od pierwszej.
Teraz Piotr przed dokonaniem zabójstwa miał wypić litr wódki i cztery piwa, choć wcześniej o tym nie wspominał. Młotek, którym miał zadać ciosy, zastąpiła siekiera. Po wszystkim narzędzie zbrodni miał wyrzucić do jeziora, choć chwilę wcześniej twierdził jednak, że wyrzucił je na naczepę ciężarówki. Prokuratorowi nie potrafił powiedzieć, ile zadał ciosów ofiarom, choć jeszcze niedawno podał policjantom konkretną liczbę.
Zabójstwon w Tłokini Wielkiej. Narzędzie zbrodni i alibi
Piotr podczas pierwszego przesłuchania przed policjantami powiedział, że zabił kobiety młotkiem. Szkopuł w tym, że rany, znalezione na ciele ofiar, nie pasowały do takiego narzędzia zbrodni. Dlatego w drugim zeznaniu zapisano, że Piotr powiedział, że użył siekiery. Ta wersja była zgodna z tym, co ustalili biegli sądowi.
Zdaniem śledczych Piotr miał zabrać siekierę z garażu swojego pracodawcy. Tyle że żadne narzędzie z garażu nie zginęło, o czym zeznał pracodawca Piotra oraz kilka innych osób.
Zaskakująca jest też opowieść pracodawcy Piotra i jego rodziny. Z ich informacji wynika, że Piotr cały dzień przebywał na budowie, nie pił alkoholu, a po pracy z reguły zamykany był w pobliskiej stodole.
Krew, której nie było
Po powrocie do domu rodzinnego Piotr miał spalić buty i koszulę, w którą był ubrany w momencie zbrodni. Spodenki, które miał mieć poplamione krwią, zamiast spalić, postanowił rzekomo kilkanaście razy wyprać.
Badania, przeprowadzone przez biegłą z Instytut Ekspertyz Sądowych w Krakowie, wykazały, że na spodenkach są ślady farby. Nie znaleziono krwi, nie stwierdzono również użycia detergentów, które miały usunąć jej ślady. Ani sąd, ani prokuratura nie wyjaśnili, dlaczego Piotr ich zdaniem miał spalić koszulę i buty, a spodenki, na których były ślady przypominające krew, zostawić.
Zobacz również:
Śledczy, a za nimi sąd w Kaliszu uznali, że choć na spodenkach nie stwierdzono krwi, to nie znaczy, że jej tam wcześniej nie było.
Brak DNA i zmiana zeznań policjantów
Po decyzji Sądu Apelacyjnego w Łodzi sprawa ponownie trafiła do Sądu Okręgowego w Kaliszu. Tym razem o tym, czy Piotr jest winny czy nie, miał zdecydować sędzia Krzysztof Patyna.
Zlecił on biegłym przeprowadzenie kilku badań. Ponownie okazało się, że żaden z zabezpieczonych na miejscu zbrodni śladów, nie pasuje do Piotra. W domu nie znaleziono ani jego DNA, ani linii papilarnych.
Swoje zeznania zmienili natomiast policjanci. Opowiedzieli sędziemu, że Piotr powiedział im podczas przesłuchania, że zabił siekierą, że narzędzie miał wyrzucić do jeziora i że nie przekazywali mu żadnych szczegółów zbrodni.
Sędzia nie dopytywał śledczych, dlaczego w protokole przesłuchania Piotra napisali, że narzędziem zbrodni był młotek, a nie siekiera, jak twierdzili podczas sądowych zeznań. Nikt nie kazał wyjaśnić policjantom, dlaczego w sporządzonym przez nich dokumencie jest informacja, że mężczyzna miał wyrzucić narzędzie zbrodni na ciężarówkę, a przed sądem twierdzą, że Piotr mówił o jeziorze.
Inny podejrzany, badania wariografem i podsłuchy
Tymczasem z sądowych dokumentów wynika, że policjanci na początku śledztwa podejrzewali inną osobę. Chodzi o mężczyznę, który był blisko spokrewniony z zamordowanymi kobietami, ale od lat pozostawał z nimi w konflikcie.
Zobacz również:
Na czas dokonania zbrodni nie ma on alibi, jego zeznania są niespójne, miał motyw, a z policyjnych podsłuchów wynika, że może mieć wiedzę w sprawie morderstwa.
Mężczyzna został poddany także badaniom wariografem. Wynika z niej, że: posiada wiedzę o zabójstwie, mimo że temu kategorycznie zaprzecza. Badania nie pozwalają na wykluczenie go z kręgu osób bezpośrednio związanych z tym zdarzeniem. Dodatkowo reakcja badanego nie koreluje z wersją zdarzenia, którą przekazał organom ścigania w trakcie wykonywanych czynności procesowych.
Z dokumentu dowiadujemy się również, że mężczyzna próbował swoim zachowaniem zakłócić przebieg badań i jego wyniki.
Sprawa Piotra Mikołajczyka. Co dalej?
Pomimo licznych wątpliwości, braku dowodów i wszczęcia nowego śledztwa Piotr Mikołajczyk nadal pozostanie w więzieniu.
Zobacz również:
Historię Piotra opisaliśmy w maju 2023 roku w Interii., otwiera się w nowym oknie W tym samym czasie Europejski Trybunał Praw Człowieka poinformował, że przyznał sprawie mężczyzny status "dopuszczalności" i nakazał się polskiemu rządowi odnieść do całej sytuacji. Ta decyzja to pokłosie skargi, jaką w 2017 r. złożyła Helsińska Fundacja Praw Człowieka, otwiera się w nowym oknie.
Pierwsza opina została przygotowana przez rząd Prawa i Sprawiedliwości na kilka dni przed wyborami parlamentarnymi w październiku 2023 r. i przekazana do ETPCz. Politycy PiS, otwiera się w nowym oknie przekonywali, że wymiar sprawiedliwości nie ma sobie nic do zarzucenia. Ich zdaniem mimo braku dowodów, młody mężczyzna nadal powinien zostać w więzieniu.
Dokument przygotowany przez ludzi PiS stracił jednak ważność. Ministerstwo Sprawiedliwości, już pod rządami Adama Bodnara, przygotowało nowe pismo do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Dokument powstał na przełomie stycznia i lutego 2024 roku i został przygotowany przez pracowników Departamentu współpracy międzynarodowej i praw człowieka, pod nadzorem szefostwa ministerstwa i przesłany do trybunału.
Teraz Europejski Trybunał Praw Człowieka musi wyznaczyć termin zajęcia się sprawą. Jeśli uzna, że skarga jest zasadna, będzie stanowić to podstawę prawną do wszczęcia śledztwa w sprawie Piotra Mikołajczyka na nowo. W efekcie tych działań mężczyzna będzie mógł zostać uniewinniony. Trybunał z wyznaczeniem terminu zwleka od kilkunastu miesięcy.
Dawid Serafin
Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz: dawid.serafin@firma.interia.pl
-----
Bądź na bieżąco i zostań jednym z 200 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Interia Wydarzenia na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!
