Reklama

Kraków

Wtorek, 9 stycznia 2024 (11:14)AktualizacjaPiątek, 12 stycznia 2024 (15:04)

Kraków to miasto na prawach powiatu, położone na południu Polski, nad rzeką Wisłą, w kotlinie na pograniczu Wyżyny Krakowskiej, Pogórza Karpackiego i kotliny Sandomierskiej. To stolica województwa małopolskiego i była stolica Polski. Jest drugim co do liczby mieszańców polskim miastem. To jedno z najstarszych miast Polski, dawna siedziba królów Polski.

Kraków
Kraków/123RF/PICSEL

Kraków

  • Liczba mieszkańców: 804,2 tys. (2023 r ) 
  • Powierzchnia: 327 km² 
  • Województwo: małopolskie 
  • Prezydent: Jacek Majchrowski (od 2002 roku)

Kraków - historia

Archeolodzy wskazują, że krakowskie wzgórze wawelskie było zamieszkane już w epoce kamienia łupanego. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Krakowie pochodzi jednak z 965 roku. Jest to relacja kupca i podróżnika Ibrahima-Ibn-Jakuba, który opisując państwa słowiańskie wymienił Kraków jako bogaty gród leżący na skrzyżowaniu handlowych szlaków. Za rządów Mieszka I w 990 roku lub Bolesława Chrobrego w 999 roku Kraków został włączony do tworzącej się Polski. 

W 1000 roku zostało powołane krakowskie biskupstwo oraz rozpoczęła się budowa Katedry Wawelskiej. W 1038 roku Kazimierz Odnowiciel uczynił gród wawelski swoją siedzibą i tym samym Kraków stał się stolicą Polski. W 1076 roku odbyła się koronacja na króla Bolesława Śmiałego. 5 czerwca 1257 roku Kraków otrzymał przywilej lokacyjny miasta na prawie magdeburskim.

W 1364 roku, decyzją króla Kazimierza Wielkiego powstała Akademia Krakowska (od XIX w. Uniwersytet Jagielloński) - najstarszy polski uniwersytet. Szybko rozwijające sią miasto bardzo ucierpiało w XVI wieku. W 1587 miasto doszło do oblężenia przez wojska austriackiego księcia Maksymiliana.

W 1596 roku Zygmunt III Waza podjął decyzję o przeniesieniu stolicy Polski z Krakowa do Warszawy. Z kolei w połowie XVII w. podczas potopu szwedzkiego Kraków został zdobyty przez Szwedów. Najeźdźcy zniszczyli wiele budowli, ograbili miasto z cennych dzieł sztuki.

Znacząca dla miasta była reforma Uniwersytetu Jagiellońskiego, którą w latach 1777-1780 przeprowadził Hugo Kołłątaj (na uczelni powstały nowe wydziały i nauczano języka polskiego). 

W 1815 roku na mocy traktatu wiedeńskiego utworzone zostało Wolne Miasto Kraków. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Kraków zyskał na znaczeniu i stał się ważnym ośrodkiem administracji, kultury, a także sztuki. W czasie II wojny światowej, zabytkowa architektura Krakowa nie została zniszczona tak jak to miało miejsce w innych polskich miastach. Jednak ucierpiało pod względem gospodarczym, kulturalnym i naukowym. M.in. Niemcy wywieźli do obozów profesorów krakowskich uczelni. 

Po wojnie została wybudowana dzielnica Nowa Huta o robotniczym charakterze, która miała być przeciwwagą dla inteligenckiego i konserwatywnego Krakowa.

Kraków - nazwa

Zgodnie z legendą z XII wieku, nazwa Krakowa pochodzi od imienia księcia Kraka. Natomiast inna legenda podaje, że nazwa miasta pochodzi od słowa "krak", oznaczającego kruka.

Kraków - legenda o smoku

Legenda głosi, że przed wiekami, w jamie pod wawelskimi wzgórzami żył smok. Potwór gnębił mieszkańców i zmuszał ich do dostarczania mu ofiar z owiec i bydła (według niektórych podań, smok pożerał także dziewice). Bestia była potężna i żaden rycerz nie był w stanie jej pokonać. Jednak pewnego dnia szewc Skuba postanowił wykorzystać podstęp. Wypchał siarką barana i zostawił go przed smoczą jamą. Potwór pożarł zdobycz, a siarka spowodowała, że natychmiast poczuł ogromny ból oraz palenie w gardle. Chcąc ugasić pragnienie, smok wypił wodę z Wisły i pękł. W osadzie zapanowała radość, a szewc został sowicie wynagrodzony.

Kraków - atrakcje

Zespół architektoniczno-urbanistyczny Krakowa  uznawany jest za jeden z najważniejszych zabytków dziedzictwa kulturowego w Polsce oraz na świecie. Kraków posiada cenioną architekturę, muzea, zabytki. Nazywany jest "drugim Rzymem" ze względu na liczbę grobów osób uznanych przez Kościół katolicki za święte lub błogosławione. "Gdyby nie było Rzymu, wtedy by Kraków był Rzymem" napisał w 1596 roku kard. Gaetano.

W 1978 roku centrum Miasta Krakowa wpisano jako jeden z pierwszych obiektów na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wśród najatrakcyjniejszych zabytków i atrakcji Krakowa są: Wawel, Smok Wawelski, Stare Miasto, Sukiennice, Dzwon Zygmunta, Uniwersytet Jagielloński, Kościół Mariacki z ołtarzem Wita Stwosza, Rynek Główny, Kościół św. Andrzeja, Teatr Słowackiego, Stara Synagoga.

Kraków - symbole

Flaga Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa składa się z dwóch poziomych pasów o równej szerokości - górny jest koloru białego, a dolny niebieskiego.

Herb Krakowa przedstawia czerwony ceglany mur z trzema basztami. W murze znajduje się otwarta brama z podniesioną kratą, a na jej środku widać białego orła ze złotą koroną. Herb także jest zwieńczony złotą koroną.

Hejnał Mariacki to jeden z najbardziej znanych hejnałów w Polsce. Odgrywany jest co godzinę przez całą dobę na cztery strony świata. Melodia charakterystycznie urywa się w ramach hołdu dla strażnika miasta, który w 1241 roku, chcąc ostrzec mieszkańców, zginął ugodzony tatarską strzałą.

Kraków - Wiadomości

Czwartek, 22 lutego 2024 (11:07)
- Znam prezydenta od 36 lat. Różne koleje losu nas splatały. Natomiast prawdą jest to, że nigdy nie byliśmy bliźniakami jeśli chodzi o poglądy - mówi w rozmowie z Interią Andrzej Kulig, którego...
Środa, 21 lutego 2024 (17:22)
Dyrektorem Lasów Państwowych w Krakowie został Piotr Kempf. To polityk PSL, który w ostatnich wyborach startował do Sejmu z list Trzeciej Drogi, ale mandatu nie dostał. Jedynym doświadczeniem...
Środa, 21 lutego 2024 (13:45)
Kraków przystał na propozycję firmy inPress i zapłacił blisko sto tysięcy złotych za nakręcenie pięciu kilkuminutowych filmików. W momencie zawarcia umowy magistrat miał do dyspozycji dwie urzędowe...
Środa, 21 lutego 2024 (08:16)
Nabożeństwo w specjalnej intencji, a później integracja w luźniejszej atmosferze przy muzyce i napojach. Z taką propozycją wyszła do wiernych - szukających miłości - jedna z krakowskich parafii,...
Wtorek, 20 lutego 2024 (15:03)
Do Krakowa dotarły kolumny traktorów uczestniczących w proteście rolników. Krakowski magistrat ostrzega przed dużymi utrudnieniami na głównych ulicach, którymi będą przemieszczać się te pojazdy....
Wtorek, 20 lutego 2024 (10:50)
- Podjąłem decyzję, wystartuję na prezydenta Krakowa. Moją kandydaturę popiera szerokie środowisko prawicowe - mówi w rozmowie z Interią Łukasz Kmita, poseł PiS. Partia Jarosława Kaczyńskiego od...
Poniedziałek, 19 lutego 2024 (11:09)
Nadkomisarz Paweł Jastrząb znów będzie odpowiedzialny za zarządzanie policjantami w Krakowie. Funkcjonariusz stracił stanowisko półtora roku temu, po tym, jak odmówił politykom PiS odebrania...
Poniedziałek, 19 lutego 2024 (07:17)
Nad Polskę wkroczył front z intensywnymi opadami deszczu. Mimo napływu ciepłych mas powietrza z zachodu, nad krajem mogą pojawić się przelotne opady śniegu. W części kraju silniej zawieje. Wszystko...
Czwartek, 15 lutego 2024 (16:27)
Polscy rolnicy zablokowali dwie ciężarówki, które - przynajmniej oficjalnie - miały być pomocą humanitarną z krakowskiego Caritasu dla Ukrainy. Jak twierdzą, w środku ostatecznie znalazły się...

Kraków - Wideo

Poniedziałek, 15 stycznia 2024 (10:53)
"Jestem gotowy do startu w wyborach prezydenckich w Krakowie, od wielu miesięcy przygotowuję się do tego z moim zapleczem politycznym" - przyznał w Porannej rozmowie w RMF FM poseł PSL Ireneusz...
Środa, 10 stycznia 2024 (17:46)
Krakowski smog znów dusi mieszkańców. Mimo zakazu używania kopciuchów w mieście, niemal gołym okiem widać czym palą sąsiedzi. Drapanie w gardle, łzawienie oczu czy ból głowy - to tylko kilka - w...
Niedziela, 7 stycznia 2024 (19:39)
Do Polski wróciły silne mrozy. Krakowskie schronisko dla zwierząt zorganizowało akcję tymczasowej adopcji czworonogów, które do tej pory mieszkały na zewnątrz. Na apel odpowiedziało wielu...