"Wyścig już trwa". Andrzej Duda nie ratuje PiS, tylko prowadzi własną grę

- Po spokojnej analizie i przeprowadzonych konsultacjach postanowiłem powierzyć misję sformułowania rządu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu - ogłosił wieczorem 6 listopada prezydent Duda. W swoim orędziu przekonywał, że w ten sposób zdecydował "o kontynuowaniu dobrej tradycji parlamentarnej, zgodnie z którą to zwycięskie ugrupowanie jako pierwsze otrzymuje szansę utworzenia rządu". - Tak jak zapowiadałem w trakcie kampanii wyborczej i tak, jak to zawsze miało miejsce od czasu uchwalenia obowiązującej Konstytucji RP - podkreślił.

W teorii zaskoczenia nie ma żadnego. W końcu już od wieczoru wyborczego spekulowano, że mimo pyrrusowego zwycięstwa Zjednoczonej Prawicy to premier Morawiecki otrzyma szansę stworzenia rządu. Ziarno niepewności w opinii publicznej zasiały konsultacje w Pałacu Prezydenckim, z których obecna opozycja wyszła w zaskakująco dobrych nastrojach. Donald Tusk mówił po nich, że po spotkaniu z prezydentem "ma powody do umiarkowanego optymizmu, o ile nie zdarzy się jakaś niespodzianka". - Wszystko wskazuje na to, że ta współpraca będzie możliwie harmonijna - przewidywał.

Na współpracę z prezydentem mający większość w parlamencie sojusz Koalicji Obywatelskiej, PSL, Polski 2050 i Lewicy będzie musiał jeszcze poczekać. Czy jednak wydarzyła się - jak ujął to Tusk - "jakaś niespodzianka"? Tylko dla niewprawnego obserwatora. W rzeczywistości decyzja głowy państwa jest logiczna i obliczona na długoterminowe korzyści. Wbrew temu, co myśli dziś wiele osób po stronie tzw. demokratycznej opozycji, wcale nie chodziło w niej o ratowanie partii-matki od skutków "poniesionego w wyborach zwycięstwa".

Celem numer jeden dla Andrzeja Dudy jest włączenie się do wyścigu po przywództwo w PiS-ie i na całej polskiej prawicy. Włączenie się i wygranie. To perspektywa całej najbliższej kadencji, ale rozgrywka zaczyna się już teraz. - Wyścig już trwa. Jeżeli Andrzej będzie chciał, to go wygra. To wynika ze słabości pozostałych konkurentów - przyznał Interii przed paroma dniami jeden z polityków PiS-u z rządu.

Na Nowogrodzkiej coraz głośniej mówi się o tym, że dni Jarosława Kaczyńskiego na czele polskiej prawicy są już policzone. Na razie to jeszcze on trzyma w ręku wszystkie karty, ale wsteczne odliczanie ruszyło. Najbliższe otoczenie prezesa jest już świadome, że z nim u sterów PiS-owi trudno będzie odzyskać władzę i wrócić do czasów świetności. Przykład pierwszy z brzegu - prezes uważa, że kampania PiS-u wcale nie była zła, a winny porażki nie jest dowodzący nią Joachim Brudziński, który w ocenie Kaczyńskiego uratował wynik partii.

W PiS-ie trwa dzisiaj gorączkowe przegrupowanie sił, próba choćby wstępnego opanowania chaosu i zminimalizowania strat wynikających z nieuchronnego przejścia do opozycji. Jednak nawet w najbliższym otoczeniu prezesa jest świadomość tego, że PiS dokumentnie położyło kampanię, w której 24/7 mówiło wyłącznie o Donaldzie Tusku. W dodatku partia wydająca miliony złotych na analizy i badania rynku nie zauważyła, że demografia wyborcza przez ostatnie cztery lata zupełnie się zmieniła i gra dzisiaj ostro przeciwko PiS-owi. Wszechwładny lider Zjednoczonej Prawicy również tego nie dostrzegł, a nawet gdy porażka stała się faktem, wydaje się myśleć, że starymi metodami można będzie odzyskać władzę. Inni w PiS-ie, delikatnie rzecz ujmując, przekonani o tym nie są.

- Szczerze mówiąc, Jarosław jest najsłabszy w całej swojej historii, jeśli chodzi o wpływy w partii. Andrzej to rozumie, to widać gołym okiem. Wszyscy czekają jeszcze na wybory samorządowe i europejskie, bo one są w zasadzie za chwilę, ale potem dojdzie do zmiany warty. To tylko kwestia czasu - nie gryzł się w język jeden z polityków PiS-u z Nowogrodzkiej, gdy zapytaliśmy o to, co czeka teraz partię.

Zbliżającą się zmianę warty chce wykorzystać Andrzej Duda. Przeciwnicy do walki o tron są dzisiaj słabsi, niż byli w przeszłości, a on ma po swojej stronie sporo atutów. Lada chwila będzie ostatnim bastionem PiS-u we władzach państwa, a co za tym idzie stanie się adwokatem interesów zarówno partii, jak i elektoratu prawicy. To zapewni mu półtora roku na pozycji de facto najważniejszego człowieka po prawej stronie sceny politycznej. Jest też młody jak na polityka, chociaż już bardzo doświadczony, i ma przed sobą wciąż wiele lat aktywności na najwyższym szczeblu. Może więc planować i działać długofalowo.

Wreszcie, w samym PiS-ie mówi się o głowie państwa, że "jest wyraźnie na lewo od przeciętnego pisowca". W dzisiejszym PiS-ie to niekoniecznie zaleta, ale w PiS-ie przyszłości - już tak. Młodemu i średniemu pokoleniu polityków prawicy bliżej bowiem do nowoczesnego konserwatyzmu niż programu katolicko-narodowego, jaki oferował w ostatnich latach Jarosław Kaczyński. Zresztą tylko taki konserwatyzm daje polskiej prawicy jakąkolwiek szansę na zaistnienie w przyszłości przy obecnych zmianach demograficznych i kulturowych.

Andrzej Duda nie kryje się zresztą ze swoimi zamiarami i ambicjami. Dał im dobitnie wyraz ściągając do Kancelarii Prezydenta Marcina Mastalerka. I to kilka dni po jego głośnej wypowiedzi, w której wysyłał Jarosława Kaczyńskiego na polityczną emeryturę. Wręczając mu ministerialną nominację, obsypał nowego podwładnego gradem komplementów.

- Jesteś wypróbowanym współpracownikiem i przyjacielem, ale przede wszystkim wypróbowanym wojownikiem dla Rzeczypospolitej - ocenił prezydent. Po chwili dodał: - Mam nadzieję, że stanowi to pewne nowe otwarcie, nowe otwarcie w politycznej przyszłości tego obozu politycznego, który nazywamy często obozem patriotycznym, konserwatywnym, republikańskim.

Z informacji Interii wynika, że Mastalerek ma być oczami, uszami i ustami prezydenta Dudy w nowej rzeczywistości politycznej, która wyłoniła się po wyborach 15 października. Ma być też jego tarczą i atutową kartą na wypadek, gdyby współpraca z rządem Donalda Tuska przyjęła podobny obrót co przed laty w przypadku Lecha Kaczyńskiego. Prezydent Duda nie chce politycznie podzielić losów swojego mentora i na trudne dla siebie lata z Tuskiem u władzy chce się zabezpieczyć zawczasu.

- Prezydent ma przed sobą polityczną autostradę. Opozycja mnóstwo naobiecywała Polakom, więc on może ustawić się w roli strażnika interesów narodu i grać na to, że pilnuje, aby obietnice dane społeczeństwu były realizowane - tłumaczył nam niedawno strategię głowy państwa jeden z dobrze poinformowanych polityków PiS-u. Zastrzegł jednak: - Prezydent ma gigantyczny potencjał, ale jeśli nie wyjdzie mu kohabitacja z nowym rządem, to sam może pogrzebać swoje szanse na cokolwiek.

Kiedy Andrzej Duda powierzył misję tworzenia rządu Mateuszowi Morawieckiemu, zwłaszcza po opozycyjnej stronie barykady pojawiło się wiele mocno krytycznych głosów. Chociażby, że oto znów dał się zwasalizować partii-matce i zaprzepaścił niepowtarzalną szansę, żeby złożyć "stare PiS" do grobu i na jego gruzach zbudować coś nowego, coś swojego. Brzmi efektownie i chwytliwie, ale to nie takie proste.

Prezydent tak naprawdę nie miał w tej sytuacji wyboru. Nawet chcąc pokrzyżować szyki prezesowi Kaczyńskiemu, musiał myśleć strategicznie i zatroszczyć się o swoje aktywa na prawicy. To wymaga natomiast wiarygodności i posłuchu wśród wyborców PiS-u, którzy w przyszłości będą Dudzie potrzebni. Desygnowanie do tworzenia rządu Donalda Tuska i wbicie symbolicznego kołka w serce odchodzącej "dobrej zmiany" przekreśliłoby Dudę w oczach prawicowego elektoratu na zawsze. Zyskałby łatkę zdrajcy i mógł zapomnieć o politycznej karierze po tej stronie barykady.

Paradoksalnie, premier Morawiecki dostał swoją szansę dlatego, że nie ma dzisiaj żadnych szans na stworzenie rządu, jest słaby i nie stanowi już zagrożenia w wyścigu po schedę po prezesie Kaczyńskim. Prezydent może więc spokojnie patrzeć, jak szef rządu politycznie się wykrwawia, firmuje swoją twarzą pyrrusowe zwycięstwo Zjednoczonej Prawicy, a potem płaci za nie cenę.

Z drugiej strony, symboliczna próba konsumpcji najwyższego wyniku w wyborach jest potrzebna "ludowi pisowskiemu". I Andrzej Duda doskonale o tym wie. To przygotowanie ich na trudne, chude lata w opozycji, konfrontację z nową ekipą rządzącą i nieuchronnie nadchodzące rozliczenia. To również ustawienie powyborczej narracji na kolejne miesiące, a być może lata. Ułatwi to skonsolidowanie zarówno partyjnych struktur, jak i elektoratu, a także przetrzymanie trudnych chwil. To zawsze dużo lepszy scenariusz niż gdyby struktury i elektorat PiS-u się rozpadły, a Duda poza samą walką o władzę po prawej stronie musiał też martwić się o sklecenie od nowa całej machiny partyjnej.

Na razie nie musi się tym jednak martwić. Zmartwień, i to całe mnóstwo, mają po swojej stronie Mateusz Morawiecki i Jarosław Kaczyński. Andrzej Duda może natomiast rozsiąść się w fotelu i szykować plan gry na następne półtora roku. Na rozgrywkę z Donaldem Tuskiem będzie mu on z pewnością potrzebny.

***

Bądź na bieżąco i zostań jednym z 200 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Interia Wydarzenia na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!