Reklama

Centralny Port Komunikacyjny

Piątek, 26 kwietnia 2024 (12:16)AktualizacjaPiątek, 9 stycznia 2026 (11:58)

Centralny Port Komunikacyjny (CPK ) - planowany węzeł przesiadkowy między Warszawą i Łodzią, który w zamierzeniach ma zintegrować transport lotniczy, kolejowy i drogowy na terenie kraju. Projekt CPK zakłada wybudowanie Portu Lotniczego, dworca autobusowego i inwestycji kolejowych: węzła w bezpośredniej bliskości portu lotniczego i połączeń na terenie kraju, umożliwiających przejazd między Warszawą a największymi polskimi miastami w czasie nie dłuższym niż 2,5 godziny. Poza tym dzięki umowom podpisanym m.in z kolejami czeskimi i ukraińskimi, podróżowanie pociągiem w obrębie najważniejszych miast Europy Środkowo-Wschodniej miałoby być być znacznie szybsze. 26 czerwca 2024 r. premier Donald Tusk podał, że lotnisko w Baranowie powstanie do 2023 r.

Projekt CPK
Projekt CPK/Tomasz Jastrzebowski//Reporter

Centralny Port Komunikacyjny

  • CPK to projekt nowoczesnego multimodalnego hubu transportowego. To ogromny projekt infrastrukturalny w Polsce, obejmujący budowę nowego międzynarodowego portu lotniczego między Warszawą a Łodzią oraz sieci kolei dużych prędkości i dróg, które mają połączyć główne miasta Polski i poprawić krajową i europejską komunikację.
  • Port lotniczy ma być gotowy do końca 2032 r., z początkową przepustowością na poziomie kilkudziesięciu milionów pasażerów rocznie (ok. 34–40 mln), z możliwością rozbudowy, a pierwsze odcinki kolejowe mają działać wcześniej, łącząc Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław szybkim transportem.
  • Centralny Port Komunikacyjny ma mieć znaczenie strategiczne i uczynić Polskę jednym z kluczowych węzłów transportowych w Europie Środkowej, integrując transport lotniczy, kolejowy i drogowy, przyciągając inwestycje oraz wspierając gospodarkę i mobilność, a także wzmacniając logistykę i potencjalne możliwości obronne regionu.

CPK - gdzie powstanie CPK? Dokładna lokalizacja

CPK był sztandarowym projektem rządu PiS Mateusza Morawieckiego. Zgodnie z jego założeniami nowy port lotniczy ma powstać 37 kilometrów na zachód od Warszawy. Całe przedsięwzięcie będzie obejmować obszar należący do 9 gmin:
  • Baranów,
  • Grodzisk Mazowiecki,
  • Jaktorów,
  • Nowa Sucha,
  • Teresin,
  • Błonie,
  • Radziejowice,
  • Wiskitki,
  • Żyrardów.
Część, w której znajdzie się lotnisko, będzie obejmować obszar o powierzchni około 3000 hektarów. Prezes CPK deklarował, że ostateczne decyzje o lokalizacji zostały podjęte tak, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w życie mieszkańców. Mimo to decyzja spotkała się z licznymi protestami.

CPK - jak będzie wyglądała inwestycja?

Najważniejszym punktem CPK ma być tak zwane atrium, czyli miejsce, gdzie pasażerowie lotniska i dworców będą mogli się przesiadać. Projekt koncepcyjny inwestycji przewiduje:
  • budowę międzynarodowego lotniska w rejonie wsi Stanisławów w gminie Baranów, na zachód od Warszawy;
  • budowę węzła kolejowego, który ma wykraczać poza funkcję stacji kolei lotniskowej;
  • budowę nawet ponad 900 km linii kolejowych w Polsce;
  • budowę od 65 do blisko 250 km dróg na terenie kraju, w zależności od wybranego wariantu;
  • umożliwienie dynamicznego rozwoju PLL LOT jako głównego przewoźnika w Europie Środkowej;
  • reorganizację ruchu lotniczego w aglomeracji warszawskiej na czas budowy CPK oraz po jego otwarciu;
  • eliminację wykluczenia transportowego miast i mieszkańców, poprzez zapewnienie szybkiego dojazdu do CPK, a tym samym również do Warszawy;
  • integrację aglomeracji warszawskiej i łódzkiej;
  • rozwój "Airport City" z hotelami, terenami wystawowymi, kongresowymi, siedzibami firm.
Zarówno punkt przesiadkowy, jak cała inwestycja mają być ultranowoczesne i przyjazne dla pasażerów. Planowane są m.in. ruchome chodniki, którymi będzie można się przemieszczać w obydwu kierunkach. Mają one skrócić czas potrzebny na przesiadanie się z jednego środka transportu do drugiego.

W CPK mają znaleźć się też takie udogodnienia jak kioski z funkcją biometryczną, stanowiska do samodzielnej odprawy bagażowej czy skanery CT, które generują trójwymiarowy obraz bagażu.

CPK - na jakim etapie jest budowa CPK?

Koncepcja budowy CPK została przyjęta przez rząd Beaty Szydło 7 listopada 2017 roku. Od tamtego czasu projekt przeszedł etapy planistyczny i projektowy. W 2023 roku rząd Mateusza Morawieckiego podjął decyzje o rozpoczęciu etapy realizacyjnego - w czerwcu 2023 r. dla lotniska i węzła kolejowego została wydana decyzja środowiskowa, czyli dokument umożliwiający ubieganie się o pozwolenie na budowę.

Obecnie budowa lotniska w zakładanym wcześniej kształcie jest niepewna z uwagi na zmianę rządu. 18 października 2023 roku przedstawiciele gmin, na terenie których ma powstać CPK, skierowali oficjalny apel do Ministerstwa Infrastruktury o wstrzymanie wszelkich prac nad budową lotniska i Centralnego Portu Komunikacyjnego.

W grudniu 2023 roku premier Donald Tusk zapowiedział, że decyzja o przyszłości CPK zapadnie w oparciu o opinie bezstronnych ekspertów. Pojawiła się też informacja, że inwestycja zostanie poddana dwóm audytom, które zadecydują o jej losach. Jeden z tych audytów został zakończony, drugi w kwietnia 2024 roku - jeszcze się nie rozpoczął.

Wiadomo, że powstanie szybkie połączenie kolejowe między Warszawą, Wrocławiem, Poznaniem i Łodzią (tzw. linia Y). W styczniu 2024 roku wydano pozwolenie na budowę dla tunelu Kolei Dużych Prędkości pod centrum Łodzi.

W kwietniu 2024 roku rząd ogłosił rezygnację z dotychczasowego planu budowy 10 kolejowych "szprych" prowadzących do CPK oraz  Warszawy z różnych części Polski. Sieć kolejowa ma zostać zaprojektowana od nowa, już bez wymogu zbiegania się wszystkich linii w CPK.

Na razie pewna jest jedynie budowa kolejowego "igreka" między Warszawą, Wrocławiem, Poznaniem i Łodzią. Kolejne planowane trasy nie zostały jeszcze ogłoszone.

CPK - decyzja rządu Donalda Tuska

26 czerwca 2024 r. premier Donald Tusk podał, że projekt CPK kosztował realizowany przez PiS kosztował ponad 2 miliardy złotych. Szef rządu zapowiedział, że lotnisko w Baranowie powstanie do 2023 r.

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował na tej samej konferencji prasowej, że spółka Centralny Port Komunikacyjny od 1 lipca 2024 r. znajdzie się pod nadzorem Ministerstwa Infrastruktury. Przypomniał, że w marcu 2024 r. uporządkowana została kwestia nadzoru nad koleją, która w czasie poprzednich rządów była zarządzana w czterech różnych ministerstwach. Dodał, że nadzór nad budową dróg, kolei oraz lotnisk będzie odtąd skupiony w jednym ręku, w Ministerstwie Infrastruktury.

Donald Tusk zapowiedział, że głównym elementem projektu będzie komponent kolejowy z tzw. rozwidleniem Y, a urealniony plan zakładać będzie "zmniejszoną liczbę wywłaszczeń". Dodatkowo polityk wyliczał, że Koleje Dużych Prędkości łączące Warszawę z Poznaniem i Wrocławiem będą osiągały prędkość od 300-320 km/h.
Kluczowym elementem CPK będzie także rozwój lotnictwa. Rząd ma wspierać regionalne porty, w tym ten zlokalizowany w Modlinie. Donald Tusk zapowiedział bezpośrednie połączenie Warszawy Centralnej z przystankiem w Modlinie. Określił program związany z CPK "trjójskokiem w przyszłość". - Polska stanie się jednym wielkim megalopolis (...). W 100 minut będziemy mogli dojechać z Warszawy do np. Gdańska, Krakowa i Katowic - zapowiedział polityk.

CPK - afera KOWR i działki pod CPK

Warszawska prokuratura okręgowa wszczęła 27 października 2025 r. śledztwo w sprawie sprzedaży działki pod Centralny Port Komunikacyjny. Chodzi o teren, który Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oddział w Warszawie sprzedał osobie prywatnej. "W poniedziałek wszczęte zostało śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych z KOWR Oddział w Warszawie w związku z podejrzeniem działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej" – poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie prok. Piotr Antoni Skiba. Wyjaśnił, że chodzi o wyrażenie zgody niezgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ustawy o CPK i ustawy o zarządzaniu mieniem państwowym przy przeniesieniu własności majątku Zabłotnia, znajdującego się pomiędzy Baranowem a Warszawą. Działka, o której mowa, została sprzedana osobie prywatnej 1 grudnia 2023 roku. Prokuratura zainteresowana jest działaniami poprzedzającymi tę sprzedaż, które obejmują prawie cały 2023 rok.

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyła spółka Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. "W treści zawiadomienia wskazano, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym i ustawy o CPK w związku z obrotem nieruchomością stanowiącą dawny majątek Zabłotnia" - przekazał prok. Skiba. Według prokuratury nieruchomość mająca charakter strategiczny dla inwestycji CPK, zamiast zostać przekazana na rzecz spółki CPK, została sprzedana osobie fizycznej. "Zdaniem zawiadamiającego m.in. osoby działające w imieniu KOWR Oddział w Warszawie wprowadziły władze spółki Centralny Port Komunikacyjny w błąd co do charakteru prawnego nieruchomości stanowiącej dawny majątek Zabłotnia, tj. podnosząc, że nieruchomość objęta jest roszczeniami, które miały uniemożliwiać przejęcie nieruchomości przez CPK" - dodał prokurator. Prokuratura poinformowała, że w tej sprawie zaistniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Czyn taki zagrożony jest karą od roku do 10 lat więzienia.

W poniedziałek 27 października 2025 r. Wirtualna Polska poinformowała, że w 2023 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zarządzane wówczas przez Roberta Telusa, miało wydać zgodę na sprzedaż 160 hektarów ziemi wiceprezesowi firmy Dawtona Piotrowi Wielgomasowi, przez którą ma przebiegać linia kolei dużej prędkości z Warszawy do CPK. Właściciele Dawtony dzierżawili działkę od 2008 r. i bezskutecznie ubiegali się o jej wykup. Portal podał w artykule, że w 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – na prośbę Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) - poinformowało, że na terenie działki "znajduje się ciek naturalny, który należy traktować jako śródlądowe wody płynące, (...), które nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu". Z informacji w portalu wynika, że Robert Telus miał odwiedzać firmę jeszcze przed finalizacją transakcji. Według portalu o całej sytuacji wcześniej alarmowało CPK, a kiedy w końcu spółka wystąpiła do KOWR o potrzebną jej działkę, usłyszała, że Ośrodek już jej nie posiada. Po publikacji artykułu rzecznik PiS Rafał Bochenek poinformował, że decyzją prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego posłowie Robert Telus, b. szef MRiRW, i Rafał Romanowski, b. wiceszef MRiRW, zostali zawieszeni w prawach członka PiS do czasu wyjaśnienia sprawy zbycia działki należącej do KOWR.

Port Polska zamiast CPK 

W grudniu 2025 roku premier Donald Tusk ogłosił zmianę nazwy Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) na Port Polska.
Temat Centralny Port Komunikacyjny znajdziesz również w serwisie: geekweek, Biznes

Centralny Port Komunikacyjny - Wiadomości

Partyjny kolega apeluje do Telusa. "Powinien przeprosić"

Partyjny kolega apeluje do Telusa. "Powinien przeprosić"

Piątek, 7 listopada 2025 (11:55)
- Robert Telus powinien przeprosić za aferę ws. CPK. Powinien wziąć na klatę całą sprawę i wyjaśnić, a nie pokrętnie się tłumaczyć - ocenił poseł Prawa i Sprawiedliwości Bolesław Piecha. Były...

Centralny Port Komunikacyjny - Wideo