Patron młodzieży z tragicznym życiorysem. Wierni wspominają go 18 września

Stanisław Kostka urodził się w 1550 roku w Rostkowie w rodzinie szlacheckiej herbu Dąbrowa. Był drugim z dzieci Jana Kostki i Małgorzaty z domu Kryska. Już w dzieciństwie wykazywał niezwykłą wrażliwość duchową i pobożność. Choć jego rodzina oczekiwała, że podejmie tradycyjne obowiązki szlacheckie, Stanisław coraz wyraźniej odczuwał powołanie do życia zakonnego.

Codzienność Stanisława była wypełniona modlitwą, uczestnictwem w sakramentach i nauką religijną. Nawet jako chłopiec wyróżniał się zdolnością do refleksji i dyscypliną duchową. Wychowanie w rodzinie katolickiej, połączone z wrażliwością na potrzeby innych, ukształtowało w nim charakter, który później inspirować będzie całe pokolenia młodych ludzi.

W wieku czternastu lat Stanisław wyjechał do Wiednia, aby kontynuować naukę w Collegium Nobilium prowadzonym przez jezuitów. Było to miejsce znane ze swojej rygorystycznej dyscypliny i wysokiego poziomu nauczania.

Już pierwsze dni pobytu pokazały, że młody Polak wyróżnia się spośród rówieśników nie tylko inteligencją, ale przede wszystkim głęboką wiarą i dojrzałością duchową.

W codziennym rytmie dnia, wypełnionym lekcjami, nauką języków, muzyką i zajęciami sportowymi, Stanisław znajdował czas na modlitwę, medytację i studiowanie Pisma Świętego, często poświęcając na to wiele godzin, nawet kosztem snu czy rozrywki typowej dla jego wieku.

Choć młodość często kojarzy się z beztroską i zabawą, on konsekwentnie łączył swoje codzienne obowiązki ucznia z głęboką refleksją nad sensem życia i powołaniem. Jego postawa nie była jedynie formalnym przestrzeganiem zasad, lecz świadomym wyborem drogi duchowej pełnej poświęcenia i samodyscypliny.

Często wspierał młodszych kolegów, doradzając im w kwestiach wiary, a nawet inspirował nauczycieli, którzy z podziwem obserwowali jego zaangażowanie. W Collegium Nobilium Stanisław ujawnił również swoją ciekawość świata. Z wielkim zapałem poznawał nowe dziedziny wiedzy, od literatury klasycznej, przez historię, po nauki przyrodnicze, zawsze starając się łączyć naukę z wartościami duchowymi.

W pierwszej połowie grudnia 1565 roku Stanisław poważnie zachorował. Nocne czuwania, posty i umartwienia zdecydowanie osłabiły jego organizm. Po kilku dniach wysokiej gorączki przypuszczał, że jest bliski śmierci. Prosił o sprowadzenie księdza, jednak nikt nie traktował jego prośby poważnie.

Wówczas zaczął się modlić żarliwie do świętej Barbary, patronki dobrej śmierci. Doznał widzenia, w którym święta przyniosła mu Komunię do jego pokoju. Stanisław przypisał swoje wyzdrowienie wstawiennictwu właśnie jej. Po tej wizji choroba szybko i bezpowrotnie minęła. Wkrótce potem miał kolejne widzenie, tym razem Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, która nakazała mu wstąpić do Towarzystwa Jezusowego.

Złożył wtedy ślub, że spełni to wezwanie. Decyzję tę wyjawił swojemu spowiednikowi, o. Mikołajowi Donio SJ, który skierował go do ojca prowincjała Wawrzyńca Maggiusza SJ. Ten z kolei uzależnił przyjęcie Stanisława do jezuitów od zgody rodziców.

Mimo sprzeciwu ojca, Stanisław w sierpniu 1567 roku uciekł z kolegium jezuickiego w Wiedniu do Rzymu, aby tam starać się o przyjęcie do zakonu. Po drodze zatrzymał się w Dillingen, gdzie o. Piotr Kanizjusz poradził mu udać się wprost do generała jezuitów. Wystawił mu również list polecający, pisząc: "Spodziewam się po nim rzeczy przedziwnych".

Po przybyciu do Rzymu, Stanisław został przyjęty do Towarzystwa Jezusowego i rozpoczął życie zakonne. Jego dni wypełniły się codziennym rytuałem modlitwy, medytacji i samodoskonalenia. Codzienna praca nad sobą i niezachwiana wiara stały się fundamentem, który pozwolił mu zyskać uznanie przełożonych i współbraci.

Jego życie w Rzymie stało się przykładem dla młodzieży, pokazując, że odwaga, wierność wartościom i gorliwość religijna mogą iść w parze z młodzieńczą energią. Stanisław, choć miał zaledwie osiemnaście lat, już wtedy był postrzegany jako wzór do naśladowania, a jego determinacja w duchowym rozwoju budziła podziw wśród wszystkich, którzy go poznawali.

Jedną z tradycji w zgromadzeniu jezuickim jest losowanie patrona na kolejny miesiąc. Wylosowanie św. Wawrzyńca przez Stanisława stało się symbolicznym znakiem nadchodzącego końca. 10 sierpnia, w dzień patronalny św. Wawrzyńca, poczuł się źle. 14 sierpnia wysoka gorączka, mdłości, bezwładność i sącząca się krew z ust zmusiły do wezwania lekarza.

Stanisław przyjął sakrament pokuty, Komunię świętą i namaszczenie chorych, po czym ponownie przystąpił do spowiedzi. Zmarł nagle 15 sierpnia 1568 roku, mając zaledwie 18 lat. Odszedł w otoczeniu klęczących współbraci, trzymając krucyfiks i gromnicę w rękach, z modlitwą na ustach.

Co ciekawe, już 1 sierpnia, podczas rekreacji w Domu Nowicjackim św. Andrzeja, wyznał swojemu przyjacielowi Stefanowi Augusti, że ma przeczucie, iż ten miesiąc okaże się jego ostatnim. Cztery dni później, idąc z o. Emanuelem Saa SJ do bazyliki Santa Maria Maggiore, ponownie wyraził przekonanie o zbliżającej się śmierci.

Przyczyny jego nagłego odejścia pozostają niejasne. Historycy i współcześni mu ludzie sugerowali gruźlicę, malarię lub skrajne osłabienie spowodowane gorączką i duchową intensywnością jego życia religijnego, określane przez ojca Majkowskiego jako siła miłości połączona z czynnikami somatycznymi.

Stanisław Kostka został patronem młodzieży, studentów i osób młodych w powołaniu nie tylko dlatego, że sam zmarł w bardzo młodym wieku, ale przede wszystkim dzięki głębi duchowej i odwadze, którą odznaczał się już od wczesnych lat. Jego życie pokazuje, że młody człowiek może kierować się wiarą, podejmować trudne decyzje i trwać przy swoich ideałach mimo przeciwności losu.

Kościół wspomina św. Stanisława Kostkę 18 września, choć jego śmierć przypada 15 sierpnia. Tego dnia jednak kalendarz liturgiczny koncentruje się na uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dlatego wspomnienie młodego jezuity zostało przeniesione na późniejszy termin. Dzięki temu pamięć o nim może wybrzmieć pełniej i stać się szczególną okazją do modlitwy młodych ludzi za wstawiennictwem swojego patrona.