Organizacja lekcji religii po nowemu. Zmiany od 1 września

Jedną z najważniejszych zmian, która będzie obowiązywała od roku szkolnego 2024/2025 jest to, że ocena z religii (lub etyki) nie będzie wliczana do średniej ocen, która ma wpływ na to, czy uczeń uzyska świadectwo z wyróżnieniem.

Ocena ta nadal będzie wpisywana na świadectwie, jednak nie będzie miała wpływu na awans do następnej klasy ani na wyniki końcowe ucznia. Pomimo tego, ocena z religii lub etyki pozostanie formalnie obecna na świadectwie, tuż po ocenie z zachowania. W ten sposób nowe przepisy mają wyeliminować nierówności między uczniami, którzy wybierają różne formy nauki lub rezygnują z nich całkowicie.

Zmiany dotyczą także organizacji lekcji religii. Dotychczas lekcje te odbywały się dla uczniów danej klasy lub oddziału przedszkolnego, jeśli zgłosiło się na nie co najmniej siedmiu uczniów. W przeciwnym razie możliwe było tworzenie grup międzyoddziałowych lub międzyklasowych. Nowe przepisy wprowadzają większą elastyczność w organizacji tych zajęć, umożliwiając tworzenie grup międzyoddziałowych i międzyklasowych nawet wtedy, gdy liczba uczniów w danym oddziale lub klasie przekracza siedem osób.

Przepisy te wprowadzają jednak pewne ograniczenia, zwłaszcza w zakresie łączenia grup. W jednej grupie będą mogli uczestniczyć uczniowie zbliżonych roczników, np. uczniowie klas I-III, IV-VI oraz VII-VIII. Takie rozwiązanie ma zapewnić lepsze dopasowanie poziomu nauczania do wieku dzieci, unikając sytuacji, w której młodsze dzieci uczestniczyłyby w zajęciach razem ze starszymi uczniami.

Dodatkowo liczebność grupy międzyoddziałowej w przedszkolach nie może przekraczać 25 dzieci, natomiast w grupach międzyklasowych w szkołach - maksymalna liczba uczniów wynosi 28, z wyjątkiem klas I-III, gdzie limit ustalono na poziomie 25 uczniów. Zmiany te mają na celu zorganizowanie zajęć w sposób bardziej przystosowany do możliwości edukacyjnych dzieci w różnym wieku oraz wprowadzenie lepszych warunków do nauki.

Ten przepis wywołał największe poruszenie i polityczną kłótnię. Prezydium Konferencji Episkopatu Polski wystąpiło ze specjalną petycją w sprawie zmian, a pierwsza prezes SN zdecydowała o wystąpieniu z wnioskiem do TK o zbadanie konstytucyjności rozporządzenia.

Podczas roku szkolnego 2024/2025 liczba godzin lekcji religii nie ulegnie zmianie. W przedszkolach oraz szkołach publicznych nadal będą odbywały się dwie godziny zajęć tygodniowo. Natomiast dyrektorzy szkół, podobnie jak wcześniej, będą mieli prawo ustalać tygodniowy wymiar godzin lekcji etyki.

Zmiany w tej kwestii są jednak planowane na przyszłość. Minister edukacji Barbara Nowacka zapowiedziała, że od roku szkolnego 2025/2026 liczba godzin religii zostanie zredukowana do jednej tygodniowo. Minister Nowacka argumentowała, że szkoła może zapewnić jedną godzinę religii, natomiast reszta potrzeb duchowych powinna być zaspokajana przez instytucje religijne poza murami szkolnymi. Podkreśliła również, że Kościoły mają długoletnią tradycję pracy z wiernymi i posiadają odpowiednie zasoby, by prowadzić dodatkowe zajęcia religijne poza szkołą.

Zmiany w przepisach mają również na celu podkreślenie roli rodziców oraz uczniów pełnoletnich w decyzjach dotyczących udziału w lekcjach religii. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, organizacja lekcji religii w przedszkolach i szkołach podstawowych odbywa się na życzenie rodziców, natomiast w szkołach ponadpodstawowych - na życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów.

Decyzja rodziców o zapisaniu dziecka na lekcje religii jest wyrażana w formie pisemnego oświadczenia, które pozostaje ważne przez cały okres edukacji, chyba że rodzice zdecydują się je zmienić. Oświadczenie to można zmienić w dowolnym momencie, nawet w trakcie roku szkolnego.Alternatywą dla lekcji religii są lekcje etyki, które muszą być zorganizowane na życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów w szkołach publicznych. Lekcje te nie są jednak dostępne w przedszkolach. Co istotne, uczniowie, którzy nie uczestniczą w lekcjach religii lub etyki, nie mogą być z tego powodu dyskryminowani, a szkoła ma obowiązek zapewnić im opiekę lub inne zajęcia wychowawcze w czasie trwania tych lekcji.