Kontrola w MSZ. NIK zawiadamia prokuraturę, chodzi o kilkanaście osób

Najwyższa Izba Kontroli przekazała w opublikowanym w środę komunikacie, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w 2024 roku w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, której przedmiotem był nadzór ministra spraw zagranicznych nad działalnością konsularną, sporządzono i skierowano do prokuratury cztery zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko łącznie 12 funkcjonariuszom publicznym.

Jak czytamy, w stosunku do 11 osób NIK zawiadomiła o podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego, czyli o "zachowaniu polegającym na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, działających przez to na szkodę interesu publicznego".

Natomiast w stosunku do jednej z osób skierowano zawiadomienie dotyczące wyrządzenia znacznej szkody majątkowej Skarbowi Państwa.

"Pierwsze z zawiadomień dotyczyło dopuszczenia do przystąpienia i do realizacji przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych nieuchwalonego przez żaden organ i niespisanego w żadnym dokumencie programu Poland. Business Harbour. W konsekwencji powyższego w latach 2020-2023 doszło do wydania 95 545 wiz" - zaznaczyła NIK w komunikacie.

Izba przypomniała, że program ten m.in. nie został wprowadzony jako program ministerialny. Co więcej, nie ma wiążących dokumentów, które opisywałyby jego podstawę prawną, cele, uczestników, zadania czy zakładane efekty.

W komunikacie podkreślono, że "przyznanie niespotykanych przy innych rodzajach wiz uprawnień (...) spowodowało, że możliwość wjazdu na teren Polski otrzymały dziesiątki tysięcy cudzoziemców, głównie z Białorusi i Rosji, którzy mogli wykonywać pracę na terytorium RP bez konieczności uzyskania zezwolenia oraz którzy mogli prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy".

NIK ocenia, że mogło to wpłynąć na obniżenie bezpieczeństwa kraju, a także stanowiło działania na szkodę interesu publicznego.

Dalej czytamy, że kolejne zawiadomienie, jakie Najwyższa Izba Kontroli składa do prokuratury, dotyczy kierowania przez pracowników MSZ, w tym przez kierownictwo ministerstwa, "żądań do polskich konsulów, dotyczących przyjmowania wniosków wizowych poza kolejnością, przyspieszenia rozpatrywania wniosków wizowych, podjęcia w stosunku do wskazanych osób określonych decyzji, czy wydawania wiz bez osobistego stawiennictwa aplikantów".

Działania te odbywały się za pośrednictwem korespondencji służbowej resortu z placówkami dyplomatycznymi. "Naciski na konsulów często dotyczyły cudzoziemców, którzy uzyskali zezwolenie na pracę za pośrednictwem wyspecjalizowanych firm, które interweniowały w tej sprawie w MSZ" - dodaje Izba. Ponadto, na podstawie wspomnianej korespondencji konsulom RP przekazywano listy nazwisk cudzoziemców i proszono o rozpatrzenie wniosków wizowych przynajmniej części z nich w określonym terminie. Nie podawano jednak uzasadnienia.

Inne zawiadomienie, o jakim wspomina NIK, dotyczy zorganizowania i przeprowadzenia na początku 2023 roku wizytacji konsulatu RP w Mumbaju, w sposób mający na celu "skłonienie konsula do wydania pozytywnych decyzji wizowych dla odwołujących się cudzoziemców, podających się za członków ekipy filmowej". Działania te były niezgodne z prawem konsularnym, którego przepisy gwarantują konsulom niezależność przy rozpatrywaniu spraw.

Ostatnie zawiadomienie dotyczy podjęcia decyzji o wynajęciu na potrzeby rozwoju Centrum Decyzji Wizowych (CDW) i Centrum Informacji Konsularnych (CIK) nieruchomości położonych w Łodzi oraz w Kielcach. W ocenie NIK decyzje nie miały uzasadnienia merytorycznego, organizacyjnego ani ekonomicznego.

"Na skutek tych działań wydatkowano z budżetu państwa środki w wysokości co najmniej 681,9 tys. zł tytułem najmu i kosztów eksploatacji budynków" - dodano.

-----

Bądź na bieżąco i zostań jednym z 200 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Interia Wydarzenia na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!