Najważniejsze zmiany dla emerytów w 2023 roku. Nie tylko rekordowe podwyżki

Emeryci w 2023 roku mogą liczyć na kilka korzystnych zmian, które mają poprawić ich status finansowy i pomóc im walczyć ze skutkami inflacji oraz podwyżek w sklepach. Zwrot podatku, waloryzacja świadczeń i nowy próg dochodowy uprawniający do pobierania świadczeń 500 plus dla seniorów to tylko niektóre z nowości.

Rząd zapowiedział, że w 2023 roku seniorzy będą mogli liczyć na 13. i 14. emeryturę. "Trzynastki" zostaną wypłacone już w kwietniu. Na "czternastki" trzeba będzie poczekać prawdopodobnie do września. W obu przypadkach emerytury wyniosą tyle samo, co wysokość minimalnego świadczenia, które już od marca 2023 wyniesie 1588,44 zł brutto.

Warto dodać, że 13. emeryturę otrzyma każdy uprawniony do tego świadczenia senior - bez względu na wysokość dochodów, jakie co miesiąc wpływają do jego kieszeni. W przypadku 14. emerytury zostanie wyznaczony próg dochodowy.

Seniorzy w 2023 roku będą mogli liczyć na waloryzację emerytur. Jak na razie nie jest jeszcze znana jej ostateczna wysokość, choć rząd już przedstawił wstępne plany. Według nich kwotowa podwyżka emerytur obejmie osoby, które pobierają świadczenie do 1850 zł brutto. Beneficjenci, którzy mają wyższe emerytury, zostaną objęci waloryzacją procentową.

Na ostateczne decyzje trzeba jednak poczekać do lutego i ogłoszenia danych z Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących wzrostu wynagrodzeń w 2022 roku i inflacji. Może się bowiem okazać, że zmiana wskaźników ekonomicznych sprawi, że ostateczna waloryzacja emerytur będzie wyższa od zapowiedzianej.

Zgodnie z tym, co w październiku 2022 roku w projekcie ustawy przyjęła Rada Ministrów, wstępna waloryzacja ma wynieść 13,8 proc, a prognozowana minimalna emerytura mogłaby wzrosnąć o co najmniej 250 zł, zaś gwarancja kwoty nie niższej niż 250 zł miałaby dotyczyć osób ze stażem pracy nie mniejszym niż 20 lat (dla kobiet) lub 25 lat (dla mężczyzn) uprawniającym do wypłaty emerytury w wysokości emerytury najniższej, gwarantowanej przez państwo.

Jeśli chodzi o renty - najniższa kwota z tytułu częściowej niezdolności do pracy ma być wstępnie podwyższona do 1191,33 zł. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy i renty inwalidzkiej III grupy wzrośnie zaś o co najmniej 187,50 zł. Osoby, które pobierają emeryturę częściową po waloryzacji mogą liczyć na podwyżkę w kwocie 125 zł.

Kolejne zmiany w 2023 roku będą dotyczyły emerytur rolniczych. Mają one wzrosnąć dzięki powiązaniu wysokości emerytury podstawowej wypłacanej przez KRUS z najniższą emeryturą przyznawaną przez ZUS. Według zapowiedzi kwota podstawowa emerytury z KRUS wyniesie 1430 zł brutto. Dzięki tej zmianie rolnicy-emeryci zyskają więcej pieniędzy po waloryzacji.

W marcu 2023 roku ma zwiększyć się próg dochodowy, który warunkuje otrzymanie świadczenia w wysokości 500 zł. Dotyczy ono seniorów i rencistów, którzy ukończyli 75 lat, pobierają zasiłek pielęgnacyjny lub mają dokument potwierdzający niezdolność do samodzielnego egzystowania. Aktualnie próg wynosi 1896,13 zł na miesiąc. Niebawem zostanie podniesiony do 2157,80 zł.

Emeryci i renciści, którzy pobierają świadczenia powyżej 2,5 tys. zł brutto, będą mogli liczyć w 2023 roku na zwrot podatku. Jest to związane z obniżeniem stawek podatkowych na 12 proc. Niższy podatek ma obowiązywać z datą wsteczną, co oznacza, że fiskus będzie musiał zwrócić takim osobom stosowne wyrównanie. Największe sumy otrzymają emeryci, którzy pobierają najwyższe świadczenia emerytalne, bowiem zgodnie z prawem płacą od nich najwyższe podatki.

Seniorzy, którzy pomimo przejścia na emeryturę wciąż dorabiają do domowego budżetu, będą mieć powód do zadowolenia. Na początku 2023 roku uda im się dorobić nieco więcej. Jest to związane z limitami, które obowiązują od początku grudnia 2022 do końca lutego 2023. Mowa o kwocie przeciętnego wynagrodzenia w Polsce zmieniającej się co trzy miesiące, która w minionym kwartale wyniosła 6480,67 zł (jest to więcej o ponad 300 zł miesięcznie niż w drugim kwartale).

Wciąż do końca nie wiadomo, w jaki sposób zostanie rozstrzygnięta kwestia emerytur stażowych. Według wstępnych założeń miałyby one opierać się nie na wieku emerytalnym, a na stażu pracy. Jeżeli projekt ustawy wejdzie w życie w 2023, kobiety mogłyby przejść na emeryturę po 35 przepracowanych latach, zaś mężczyźni po 40. Przypomnijmy, że aktualnie na emeryturę może iść kobieta, która skończyła 60 lat oraz mężczyzna po 65. roku życia.

W 2022 roku światło dzienne ujrzał pomysł dotyczący rent wdowich. Aktualnie po śmierci małżonka wdowa może pozostać przy swoim świadczeniu albo ma szansę przejść na rentę rodzinną w wysokości 85 proc. świadczenia po zmarłym. Aktualnie świadczenie wynosi 2500 zł brutto. Nowy projekt dawałby możliwość uzyskania 85 proc. świadczenia po małżonku i dodania do tego 50 proc. świadczenia własnego. Jak na razie wciąż pod tym obywatelskim pomysłem zbierane są podpisy.

Od 2023 roku zmieniły się zasady wystawiania skierowań dla seniorów, którzy chcą skorzystać z leczenia lub rehabilitacji uzdrowiskowej. W życie weszły bowiem e-skierowania. Okres przejściowy, kiedy to będą honorowane papierowe wersje, potrwa do końca czerwca 2023. Po tym okresie obligatoryjne będą wyłącznie te elektroniczne.

Od stycznia emeryci mogą zastąpić swoją plastikową legitymację nowoczesnym, elektronicznym rozwiązaniem. ZUS umożliwił wygenerowanie tzw. mLegitymacji. Dokument można ściągnąć za darmo po zarejestrowaniu się np. na smartfonie lub tablecie do aplikacji mObywatel (wcześniej należy ją pobrać za pośrednictwem Google Play lub App Store).

Jeżeli ktoś już posiada kartę emeryta, ta pozostaje ona ważna i wciąż można z niej korzystać. W przypadku nowych osób, które uzyskały wiek emerytalny, będzie obowiązywać wersja elektroniczna. Jeżeli senior nie ma możliwości pobrania elektronicznej legitymacji, która uprawnia m.in. do zniżek, może wystąpić ze specjalnym wnioskiem o przyznanie mu jej tradycyjnej wersji.