MSZ Rosji odpowiada na incydent z udziałem ambasadora. Premier zabrał głos

W poniedziałek rosyjski ambasador Siergiej Andriejew chciał złożyć kwiaty pod Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Warszawie; 9 maja Rosja obchodziła dzień zwycięstwa nad hitlerowskimi Niemcami. Demonstranci z ukraińskimi i polskimi flagami uniemożliwili Andriejewowi przejście pod miejsce upamiętnienia radzieckich żołnierzy, wznosili antyrosyjskie hasła i oblali Andriejewa czerwoną substancją.

W wydanym w poniedziałek stanowisku szef MSZ Zbigniew Rau podkreślił, że wydarzenie to "było godnym ubolewania incydentem, który nie powinien mieć miejsca".

We wtorek swojego oświadczenie wydało rosyjskie MSZ. "9 maja ekstremiści, przy całkowitej bezczynności policji, przerwali ceremonię złożenia wieńców na cmentarzu żołnierzy radzieckich w Warszawie, używając  przemocy wobec ambasadora Federacji Rosyjskiej w Polsce i innych członków misji dyplomatycznej. Wystosowano zdecydowany protest pod adresem polskich władz w związku z pobłażaniem neonazistowskim wyrostkom. Rosyjskie MSZ zażądało, by Warszawa natychmiast zorganizowała ceremonię złożenia wieńca, zabezpieczając ją całkowicie przed jakimikolwiek prowokacjami. Wzywamy dziś stronę polską do podjęcia odpowiednich działań" - napisano.

Morawiecki został zapytany we wtorek na konferencji w KPRM, jakie mogą być konsekwencje dla Polski wydarzenia przed Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich i czy rządzący planują podjąć jakieś kroki wobec Andriejewa, np. wydalić go z Polski.

- Ministerstwo Spraw Zagranicznych przesłało specjalną notę do ambasadora Federacji Rosyjskiej, aby nie uczestniczył w upamiętnianiu 9 maja w taki sposób, jak to zamierzał zrobić, ze względu na prowokacyjny charakter takiego działania - powiedział premier.

Jak podkreślił, "ambasador powinien się do tego dostosować, ponieważ zbrodnie rosyjskie na Ukrainie są tak strasznym doświadczeniem wielu ludzi, że w jasny sposób pojawienie się ambasadora jest prowokacją". Dodał przy tym, że "Rosjanie są zresztą (znani z tego), że dokonują prowokacji, prowokowania na najróżniejsze sposoby w najróżniejszych miejscach na całym świecie i my także (tego) doświadczyliśmy".

- Staramy się jako pierwsi, także tutaj, doprowadzić do znacznego ograniczenia wszelkich kontaktów dyplomatycznych - mówił dalej premier. - Polska jako pierwsza, bądź jedna z pierwszych, wydaliła kilkudziesięciu dyplomatów albo nie tylko dyplomatów - tak można powiedzieć również - z ambasady rosyjskiej. W ślad za naszymi działaniami dopiero inne państwa Unii Europejskiej zaczęły ograniczać poziom swoich kontaktów dyplomatycznych - dodał Morawiecki.

Tymczasem wiceszef MSZ Piotr Wawrzyk, pytany we wtorek w TVP Info, czy to stanowisko polskiego MSZ zamyka sprawę, zaznaczył, że przed tymi wydarzeniami polska strona wystosowała do ambasady rosyjskiej "notę uprzedzającą, że jest taka, a nie inna sytuacja związana z wojną na Ukrainie, i takie wystąpienie ambasadora, jakie było planowane, może budzić negatywne emocje, czy też reakcje".

- Odradzaliśmy ambasadorowi udział w tych uroczystościach, zdając sobie sprawę z tego, że takie demonstracyjne pokazywanie przywiązania do armii rosyjskiej, czy radzieckiej, wszystko jedno, wywoła tego rodzaju reakcje. Więc w moim przekonaniu pan ambasador, biorąc udział w tych uroczystościach, zdawał sobie z tego sprawę, co się może wydarzyć, brał to pod uwagę. No i pytanie, na ile był na to przygotowany. Biorąc pod uwagę reakcję jego ochrony, a właściwie jej brak, należy sobie postawić pytanie czy to nie było też na rękę - powiedział wiceminister.

Według niego "to wydarzenie nie powinno o tyle mieć miejsca, że należy przede wszystkim unikać emocji". - A tam widać było, że grały emocje, skądinąd też w pewnym sensie oczywiście zrozumiałe, biorąc pod uwagę co się dzieje na Ukrainie, te wszystkie zbrodnie, których Rosjanie się tam dopuszczają - dodał Wawrzyk.

Wiceminister pytany, czy polskie służby nie powinny bardziej zadbać o bezpieczeństwo ambasadora, odparł, że "gdyby polskie służby nie zadziałały, to pan ambasador pewnie jeszcze więcej doznałby przykrości". - Bo właśnie dzięki policji w sposób sprawny został ewakuowany, odjechał swoim samochodem pod opieką właśnie policji - zauważył.

- Było oświadczenie, w którym wyraziliśmy ubolewanie z powodu tego incydentu. I powiem tak: w relacjach dyplomatycznych między państwami, to powinno zamknąć problem - podkreślił wiceszef MSZ. - Bo tego rodzaju wyrażenie ubolewania, czy wyrażenie dezaprobaty dla tego rodzaju działań, jest tym elementem, którego zwykle się oczekuje od państwa, które jest w takiej sytuacji, jak my - zaznaczył.

Dopytywany, czy gdyby teraz polskiego ambasadora oblano farbą, a strona rosyjska wyraziłaby głębokie ubolewanie, to też zamknęłoby sprawę, wiceminister zaznaczył: "w normalnych relacjach tak powinno być, natomiast teraz mamy rzeczywiście szczególną sytuację". - Biorąc pod uwagę zachowanie pana ambasadora, jego demonstracyjne propagowanie swego rodzaju nowego faszyzmu, czy nowego nazizmu, którego Rosja używa w swojej polityce, niewątpliwie doprowadziło, czy też przyczyniło się do tej sytuacji - ocenił.

Wawrzyk zwrócił ponadto uwagę, że "polski ambasador (w Moskwie) w ten sposób się nie zachowuje, więc trudno przykładać jednolitą, jedną miarę do obu panów". - Polski ambasador (Krzysztof Krajewski) raczej jest nie jest tak ekspresywny w swoich zachowaniach - dodał.

Pytany o ewentualne wydaleniu Andriejewa z Polski, Wawrzyk zaznaczył, że "zmiana ambasadora, a tym bardziej jego wydalenie, w praktyce nie jest możliwa z jednego prostego powodu - musiałaby się na to po prostu zgodzić Moskwa". - A z punktu widzenia polityki rosyjskiej, pan ambasador dobrze spełnia swoją rolę. (...) Z punktu widzenia Rosji, on jest oceniany na pewno pozytywnie, w związku z tym wątpię, żeby Rosja chciała się na to zgodzić - dodał wiceminister.

Wawrzyk był też pytany, jakie jest zapatrywanie władz UE na stosunki dyplomatyczne z Rosją.

- Nie ma tematu zmiany rangi stosunków dyplomatycznych z Rosją, czy to z punktu widzenia Sojuszu Północnoatlantyckiego, czy Unii Europejskiej. Podejście jest takie, że placówki dyplomatyczne mają służyć jednemu celowi, w cudzysłowie +utrzymywanie kanałów komunikacji+. To jest to sformułowanie, które najczęściej się pojawia w tym kontekście. W związku z tym nikt nie rozważa tam tego rodzaju tego rodzaju postulatów - powiedział Wawrzyk.