ZUS zalała fala wniosków. Jest jednak poważny problem

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) stoi przed poważnym wyzwaniem związanym z wdrożeniem nowego świadczenia wspierającego, wprowadzonego ustawą z 7 lipca 2023 roku. Świadczenie to, adresowane do osób z niepełnosprawnością, wymaga od wnioskodawców przedstawienia decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON), określającej punktowy poziom potrzeby wsparcia. Świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, którym zespół przyznał pulę od 70 do 100 punktów.

Brak takiej decyzji skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, co dotknęło 65 proc. z 4541 osób składających wniosek. "Dziennik Gazeta Prawna" podaje, że ZUS przyznał do tej pory tylko 66 świadczeń.

ZUS aktywnie informuje wnioskodawców o konieczności uzyskania decyzji, wysyłając stosowne komunikaty elektronicznie oraz poprzez SMS, mając na celu ułatwienie procesu rozpatrywania wniosków. Konieczność przeprowadzenia szerszej kampanii informacyjnej wydaje się kluczowa dla zwiększenia liczby przyznawanych świadczeń.

Jak podaje "Dziennik Gazeta Prawna", oprócz braku wiedzy o wymaganiach proceduralnych, problemem jest także efektywność pracy WZON. Te instytucje odpowiadają za wydawanie decyzji, które są warunkiem wstępnym do złożenia wniosku o świadczenie wspierające. Zwiększenie przepustowości zespołów mogłoby znacząco wpłynąć na liczbę skutecznie przyznawanych świadczeń, co przyczyniłoby się do lepszego wsparcia osób z niepełnosprawnością.

Przeczytaj też: Ponad 1600 zł zasiłku dla bezrobotnych. Nowe stawki w połowie roku

Aby kwalifikować się do otrzymania świadczenia wspierającego konieczne jest uzyskanie w WZON decyzji potwierdzającej poziom potrzeby wsparcia. Kryteria kwalifikacyjne do programu obejmują pełnoletność, stałe zamieszkanie na terenie Polski oraz otrzymanie decyzji, która przyznaje odpowiednią liczbę punktów wskazujących na uprawnienia do wsparcia. Świadczenie to nie podlega ograniczeniom dochodowym, jest zwolnione z opodatkowania i nie może być przedmiotem egzekucji komorniczej.

Wysokość przyznawanego świadczenia zależy bezpośrednio od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego przez WZON i wyrażonego w punktach. Świadczenie to jest skalowane od 40 do 220 procent wartości renty socjalnej, co odpowiada zakresowi od 70 do 100 punktów. Dzięki temu mechanizmowi, osoby z niepełnosprawnością mogą otrzymać od 635 zł do 3495 zł miesięcznie, w zależności od indywidualnie ustalonej oceny potrzeb.

Co więcej, kwota świadczenia wspierającego jest zmienna i zostanie skorygowana w przypadku zmian wysokości renty socjalnej, co ma miejsce zazwyczaj 1 marca każdego roku.

Przeczytaj też: Dodatkowe świadczenie, z którego może skorzystać senior. Gdzie wnioskować?

Proces ubiegania się o nowe świadczenie od ZUS jest ściśle regulowany przez art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Kluczowym etapem w tym procesie jest uzyskanie decyzji od WZON, która określa poziom potrzeby wsparcia wnioskodawcy. Bez tej decyzji ZUS automatycznie pozostawia wniosek bez rozpatrzenia. Wnioskodawca, po klasyfikacji przez WZON, ma trzy miesiące na złożenie wniosku do ZUS.

Procedura przyznawania świadczenia wspierającego została zaplanowana etapami. W zależności od liczby punktów określających poziom potrzeby wsparcia - skala ta wynosi od 70 do 100 punktów - potencjalni beneficjenci będą mogli otrzymać świadczenie wspierające począwszy od 2024 roku, a proces ten zostanie rozłożony aż do roku 2026. W praktyce oznacza to, że osoby, którym przyznano największą liczbę punktów otrzymają świadczenie w pierwszej kolejności. W kolejnych latach świadczenie będzie kierowane do osób z mniejszą liczbą punktów.

Osoby, których opiekunowie już pobierają świadczenia z gminy, takie jak świadczenie pielęgnacyjne, mogą aplikować już w 2024 roku, pod warunkiem posiadania co najmniej 70 punktów w decyzji WZON. ZUS wypłaca świadczenie wspierające bezpośrednio na rachunek bankowy wnioskodawcy, co zapewnia szybki i bezpieczny transfer środków.