Były szef CBA doprowadzony przed komisję śledczą. Zeznaje w sprawie Pegasusa

W piątek rano policjanci wykonali postanowienie sądu i zatrzymali Ernesta Bejdę celem doprowadzenia go na przesłuchanie komisji śledczej ds. Pegasusa.

Były szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego dotychczas czterokrotnie unikał konfrontacji z członkami komisji. Posiedzenie rozpoczęło się o godz. 10:30. Chwilę później świadek złożył przysięgę, deklarując, że "będzie mówił szczerą prawdę".

- Proszę państwa ja zostałem doprowadzony dzisiaj w sposób przymusowy. Podtrzymuję swoje stanowisko, że w obliczu rozstrzygnięcia TK, państwa komisja jest bezprawna - zaczął mówić Bejda, po czym przewodnicząca wyłączyła mu mikrofon. Magdalena Sroka prosiła, aby w swobodnej wypowiedzi świadek skupił się na przedmiocie sprawy.

W następnych minutach doszło do potyczki słownej między byłym szefem CBA i przewodniczącą Sroką. - Proszę nie krzyczeć - mówiła poseł Trzeciej Drogi. - Nie mogę powiedzieć dwóch zdań, żeby pani przewodnicząca mi nie przerwała - tłumaczył Bejda i dodał: - Ja się was nie boję i będę odpowiadał na pytania.

Po kilkunastu minutach głos zabrał poseł Tomasz Trela. - Pan absolutnie nie odnosi się do meritum sprawy. Dlatego ja wnioskuję, żeby komisja przeszła do zadawania pytań - zaproponował. Wniosek poddano pod głosowanie. - Traktuję to jako skandal - odparł Bejda. W dyskusję włączył się również poseł Przemysław Wipler, wskazując, że nie można odebrać świadkowi prawa do swobodnej wypowiedzi.

- Popełniono tutaj delikt prawny, pozbawiając mnie prawa do swobodnej wypowiedzi - zaznaczył były szef CBA po głosowaniu, w którym sześcioro członków komisji przyjęło wniosek Tomasza Treli. Ernest Bejda zagroził, że nie będzie odpowiadał na pytania.

- Kontrola operacyjna jest zarządzana przez sąd. W tym zakresie państwo nie macie prawa - w świetle orzeczenia TK - oceniać decyzji sądu - wskazał świadek. Przypomniał swoje słowa o "nielegalności" komisji śledczej. W dalszej części potwierdził fakt posiadania oprogramowania Pegasus przez Centralne Biuro Antykorupcyjne.

- Kiedy dowiedział się pan o tym, że chcecie zakupić system Pegasus? - pytała przewodnicząca Sroka. - Dowiedziałem się wówczas, kiedy przestał funkcjonować system Galileo, bo został zdekonspirowany - odpowiedział Ernest Bejda.

Kilka minut później przewodnicząca komisji śledczej przedstawiła odtajniony dokument. - To jest dokument, który trafił już w lutym 2017 roku do szefa CBA, w którym ABW pisze wprost: "W ocenie ABW, biorąc pod uwagę jej podstawowe zadania (...), wymienione niżej elementy systemu (Pegasus - red.) są dyskwalifikujące w ramach działań służb specjalnych" - podała. Ernest Bejda odpowiedział, że w marcu 2017 roku powołano specjalny zespół, mający rozstrzygnąć wątpliwości.

- To nie jest tak, że ta decyzja została podjęta ad hoc. Dochodziło do roboczych spotkań, wymiany opinii i tak dalej. I w rezultacie tych spotkań powołano w marcu 2017 roku zespół składający się z ekspertów z policji, z CBA - przekazał na przesłuchaniu.

- Rekomendacje te wskazywały konkretne rozwiązanie - po pierwsze jest prawnie dopuszczalne, po wtóre są możliwości techniczne, po trzecie ten środek pracy operacyjnej nie musi podlegać procedurze akredytacyjnej. To były wnioski, które w rezultacie doprowadziły do podjęcia decyzji, rzeczywiście przeze mnie, dotyczącej nabycia licencji od podmiotu zewnętrznego - tłumaczył Ernest Bejda.

- Najlepszym dowodem na to, że (ABW - red.) podjęło decyzję, że działanie jest legalne, jest fakt przystąpienia przez ABW do współpracy w tym zakresie i realizowania za pomocą tego narzędzia (Pegasusa - red.) kontroli operacyjnej - odparł świadek. - Pani pokazuje coś, żeby wprowadzić w błąd opinię publiczną - mówił w kierunku Magdaleny Sroki.

W dalszej części były szef CBA oskarżał wiceprzewodniczącego Marcina Bosackiego o "formułowanie pytań z tezą". Ten dopytywał, jak Telewizja Publiczna w okresie kampanii wyborczej w 2019 roku weszła w posiadanie kilkuletniej, "zmanipulowanej" korespondencji między politykami Koalicji Obywatelskiej: Jackiem Karnowskim i Krzysztofem Brejzą. - Ja zaprzeczam, że materiały wyciekły z Centralnego Biura Antykorupcyjnego - zapewnił.

Kolejna sprzeczka między świadkiem a przewodniczącą komisji dotyczyła umowy o przekazaniu 25 mln złotych na zakup Pegasusa. Środki trafiły z Ministerstwa Sprawiedliwości do Centralnego Biura Antykorupcyjnego. - Proszę powiedzieć, kto był obecny podczas podpisania tej umowy - dopytywała Magdalena Sroka. Bejda odparł, że nie pamięta i potwierdził, że resort reprezentował wiceminister Michał Woś. Zarazem zaznaczył, iż umowa o zakupie Pegasusa jest tajna.

- Czy znana jest panu cała kwota, jaka została wydatkowana na użytkowanie tego narzędzia? - pytał Tomasz Trela. - Jest znacząco wyższą kwotą (niż 25 mln złotych - red.) - odparł świadek. - Czy relacja koszt-efekt jest właściwa i satysfakcjonująca? - dopytywał poseł Nowej Lewicy. Ernest Bejda podkreślił, że posiadanie tego typu oprogramowania przez państwo jest konieczne.

Joanna Kluzik-Rostkowska poprosiła o wskazanie współpracowników, na których polegał były szef CBA, jeśli chodzi o sprawę Pegasusa. - Kto technicznie nadzorował ten system? - pytała poseł Koalicji Obywatelskiej. - O tym nie będę mówił, bo to informacja niejawna. Jawnie mogę powiedzieć tyle: właściwi, odpowiedni, kompetentni ludzie - odpowiedział świadek.

Członkowie komisji śledczej zastanawiali się, czy Pegasus przeszedł procedurę akredytacji bezpieczeństwa teleinformatycznego. Wymaga tego ustawa o ochronie informacji niejawnych. - System Pegasus nie musiał być akredytowany. Nie podlegał procedurze akredytacji. Był wyłączony z tej procedury z powodu takiego, że nie przetwarzał informacji niejawnych - przekazał Bejda.

Kolejna sprzeczka dotyczyła osoby Krzysztofa Brejzy, który miał być inwigilowany przez Pegasusa. Marcin Bosacki mówił do świadka: "Podsłuchiwaliście przez sześć miesięcy trwania dwóch kampanii wyborczych Krzysztofa Brejzy, który przez cztery miesiące z tych sześciu miesięcy był szefem sztabu największej siły opozycyjnej, która mogła wam odebrać władze i niczego nie udowodniliście. (...) Przestaliście go podsłuchiwać trzy dni po zakończeniu tej kampanii". - Może pan sobie oczywiście takie rzeczy opowiadać, tylko że one nie mają uzasadnienia w faktach. (..) Kłamie pan i pan manipuluje - odpowiedział były szef CBA.

Później tłumaczył, że "sprawa (kontrola CBA - red.) dotyczyła nadużycia władzy i korupcji w magistracie w Inowrocławiu, w które był zaangażowany prezydent i jego syn". - Wyjaśnienia i dowody z pracy operacyjnej potwierdziły tę hipotezę - podkreślił i dodał: "Sprawa nie dotyczyła polityka opozycji, sprawa dotyczyła władz miasta Inowrocław".

Po godz. 15 zakończyła się część jawna przesłuchania. Po przerwie ma być kontynuowane posiedzenie niejawne.

W środę w śledztwie ws. stosowania oprogramowania Pegasus zarzuty przekroczenia uprawnień usłyszeli były dyrektor Delegatury CBA w Warszawie Jarosław W. oraz była naczelnik wydziału I operacyjno-śledczego tej Delegatury Katarzyna S.

Poinformował o tym rzecznik Prokuratury Krajowej Przemysław Nowak. Przekroczenie uprawnień miało polegać na przeprowadzeniu czynności operacyjno-rozpoznawczych wobec byłego prezydenta Sopotu Jacka Karnowskiego "pomimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych".

- Na bieżąco współpracujemy z Prokuraturą Krajową, przekazujemy również nasze ustalenia, które pomagają w prowadzonym śledztwie i stąd wyniki w postaci zatrzymania byłych funkcjonariuszy CBA, którzy już usłyszeli zarzuty. Także pracujemy dalej - podkreśliła przewodnicząca sejmowej komisji poseł Magdalena Sroka.