Przełomowe badanie nastrojów. Polacy powyżej średniej

Według danych z najnowszego Eurobarometru, 40 proc. mieszkańców UE uważa, że sytuacja gospodarcza w ich kraju jest dobra. Na ten wynik składa się 5 proc. Europejczyków uważających, że sprawy mają się bardzo dobrze oraz 35 proc., których zdaniem jest raczej dobrze. Wspomniany 40-procentowy wynik to skok o 5 pkt proc. względem poprzedniego Eurobarometru, który został przeprowadzony w styczniu i lutym tego roku. Mimo tego, w skali całej UE wciąż przeważa jeszcze pesymistyczna ocena krajowej sytuacji gospodarczej - wskazuje tak 58 proc. badanych (44 wybrało odpowiedź "raczej źle", a 14 "bardzo źle"). Wynik ten jest jednak o 5 pkt proc. niższy niż na początku roku. Bez zmian (2 proc.) pozostał odsetek respondentów, którzy nie mają zdania w tej kwestii.

Co ciekawe, Polacy, jeśli chodzi o ocenę sytuacji gospodarczej swojego kraju, wypadają lepiej niż statystyczny mieszkaniec UE. Łącznie 48 proc. naszych rodaków uważa, że ekonomicznie sprawy mają się dobrze, a niemal tyle samo (49 proc.) jest przeciwnego zdania. Z przeprowadzanego w maju i czerwcu badania płynie jednak wniosek, że w Polsce panuje większy optymizm w kwestiach finansowych niż wynosi średnia dla całej UE - wzrost pozytywnych ocen wobec badania z początku roku to w naszym kraju 8 pkt proc. Jest to trzeci ex aequo z Włochami, Hiszpanami oraz Irlandczykami wynik w całej Unii - wspomniane nacje wyprzedzają jedynie Portugalczycy (skok o 24 pkt proc.) i Duńczycy (11 pkt proc.).

Lepiej od przeciętnego Europejczyka oceniamy też gospodarcze położenie Unii Europejskiej. Co dziesiąty Polak ocenia je jako bardzo dobre (wzrost o 4 pkt proc.), a kolejne 49 proc. - jako raczej dobre (+3 pkt proc.). Za raczej złe uważa je co czwarty Polak (-7 pkt proc.), a 4 proc. badanych twierdzi, że gospodarczo sprawy w UE stoją bardzo źle (-3 pkt proc.). W przypadku całej UE wyniki wyglądają nieco słabiej, bowiem średnio 45 proc. badanych ocenia sytuację gospodarczą UE pozytywnie - 4 proc. jako bardzo dobrą (+1 pkt proc.) i 41 proc. jako raczej dobrą (+4 pkt proc.). Odsetek negatywnych ocen zmniejszył się w porównaniu do Eurobarometru ze stycznia/lutego - odpowiedzi "bardzo źle" o 1 pkt proc. (z 9 proc. do 8 proc.), a "raczej źle" o 6 pkt proc. (z 42 proc. do 36 proc.).

Polacy od unijnej średniej wypadają lepiej nie tylko pod tym względem. Pozytywniej oceniamy również naszą sytuację zawodową. Wskazań "bardzo dobrze" i "raczej dobrze" jest w przypadku Polski aż 65 proc., podczas gdy średnia dla wszystkich krajów UE jest o 4 pkt proc. niższa. Odpowiedzi "bardzo zła" i "raczej zła" zarówno w Polsce, jak i w przypadku średniej unijnej mamy 20 proc.

Przeciętny mieszkaniec UE ocenia natomiast nieznacznie lepiej od przeciętnego Polaka sytuację finansową swojego gospodarstwa domowego - przewaga odpowiedzi "bardzo dobrze" oraz "raczej dobrze" wynosi w tym przypadku 70 proc. do 67 proc. Oceny krytyczne też są tutaj niemal identyczne - 28 proc. w przypadku średniej unijnej i 29 proc. w przypadku Polski.

Ankieterzy zapytali też Europejczyków o zapatrywania na przyszłość. Poruszyli kilka kluczowych kwestii - sytuację gospodarczą w ojczyźnie, sytuację gospodarczą w całej UE, zatrudnienie w kraju zamieszkania oraz osobistą sytuację zawodową.

Polacy są też wyraźnymi optymistami, jeśli chodzi o zapatrywania na przyszłość rodzimej gospodarki w ciągu najbliższego roku. Więcej niż co piąty badany (22 proc.) uważa, że dojdzie do poprawy koniunktury (mamy tu wzrost o 6 pkt proc.), a jedna trzecia (34 proc.) społeczeństwa spodziewa się, że sytuacja utrzyma się na obecnym poziomie (skok o 3 pkt proc.). Zmiany na gorsze oczekuje 40 proc. Polaków - to wartość znacząca, ale aż o 10 pkt proc. niższa niż jeszcze w styczniu/lutym. W samej UE wyniki prezentują się dość podobnie - poprawy oczekuje 21 proc. respondentów (+2 pkt proc.), utrzymania status quo 39 proc. (+4 pkt proc.), a pogorszenia sytuacji 36 proc. (-7 pkt proc.).

Mniej optymizmu Europejczycy wykazują, gdy są pytani o przyszłość unijnej gospodarki. 47 proc. mieszkańców UE uważa, że czeka nas poprawa, ale to o 5 pkt proc. mniej niż w badaniu sprzed pół roku. Odsetek pesymistów wzrósł zaś o 3 pkt proc. - z 40 proc. do 43 proc. Powiększyło się też grono osób nieposiadających zdania w tej kwestii - w styczniu było ich 8 proc., obecnie jest 10 proc.. Wśród Polaków wynik jest niemal identyczny jak w styczniu/lutym - odpowiedzi negatywnych odnotowano łącznie 43 proc. (+1 pkt proc.), a pozytywnych 47 proc. (-1 pkt proc.). Bez zmian (10 proc.) pozostała część społeczeństwa niepotrafiąca udzielić odpowiedzi na pytanie o przyszłość unijnej gospodarki.

Minimalnie na plus zmieniły się przewidywania Europejczyków, jeśli chodzi o ich zawodową przyszłość w najbliższym roku. Co piąty badany (22 proc.) spodziewa się, że będzie mu pod tym względem lepiej (+2 pkt proc.), a 11 proc. uważa, że zmiana nastąpi, ale na gorsze (-1 pkt proc.). Ponad połowa badanych (56 proc.) uważa, że sprawy zawodowe pozostaną bez zmian, a co dziesiąty respondent (11 proc.) nie jest w stanie podać swoich przewidywań. Pod tym względem optymizm Polaków od początku roku wzrósł bardziej niż u przeciętnego Europejczyka, bo o 4 pkt proc., dzięki czemu 17 proc. naszych rodaków oczekuje poprawy swojej sytuacji zawodowej. O 2 pkt proc. zmalała też grupa pesymistów i wynosi obecnie 22 proc. Podobnie jak w całej UE, tak i w Polsce 56 proc. społeczeństwa nie liczy na żadne zmiany w kwestii swojej pracy. Również bez zmian w przypadku naszego kraju pozostała grupa niezdecydowanych, która nadal wynosi 5 proc.

O ile przewidywania dotyczące własnej sytuacji zawodowej i u Polaków, i u Europejczyków zmieniły się minimalnie na plus, o tyle jeśli chodzi o prognozy na temat zatrudnienia we własnym kraju, to różnica w odpowiedziach jest zauważalna. W skali UE nastroje okazały się nieznacznie gorsze niż jeszcze w styczniu/lutym, natomiast w Polsce - wyraźnie lepsze. Aktualnie 22 proc. Europejczyków spodziewa się poprawy i jest to wzrost o 2 pkt proc., jednak odsetek tych, którzy oczekują pogorszenia sytuacji wzrósł jeszcze bardziej, bo o 5 pkt proc. i wynosi obecnie 27 proc. Niemal połowa badanych (46 proc.) uważa, że utrzyma się status quo (+3 pkt proc.), a 5 proc. nie potrafiło udzielić odpowiedzi na zadane pytanie (-1 pkt proc.). W przypadku Polski te dane wynosiły odpowiednio: 19 proc. (+4 pkt proc.), 31 proc. (-7 pkt proc.), 42 proc. (+2 pkt proc.) i 8 proc. (+1 pkt proc.).

W najnowszym Eurobarometrze znalazły się również pytania o to, jakie zdaniem Europejczyków są obecnie największe wyzwania zarówno dla ich krajów, jak i całej UE. W obu przypadkach bezapelacyjnym numerem jeden okazała się inflacja, rosnące ceny i koszty życia. Jako wyzwanie dla UE tę odpowiedź wskazało 27 proc. Europejczyków; jako wyzwanie dla własnego kraju - aż 45 proc. Co ważne, w obu przypadkach nastąpił jednak zauważalny spadek względem badania ze stycznia/lutego. W skali UE z 32 proc. do 27 proc., a jeśli chodzi o kraj zamieszkana respondenta - z 53 proc. do 45 proc.

Kolejne czołowe miejsca na liście problemów do rozwiązania w skali UE zajęły sytuacja międzynarodowa (25 proc.; spadek o 3 pkt proc.), imigracja (24 proc., wzrost o 7 pkt proc.), środowisko i zmiana klimatu (22 proc.; wzrost o 2 pkt proc.) oraz sytuacja ekonomiczna (17 proc., spadek o 1 pkt proc.). Gdy respondenci odpowiadali o wyzwaniach dla ich ojczyzn, odpowiedzi były bardzo zbliżone, chociaż różniły się kolejnościach. Po inflacji i drożyźnie dalsze miejsca zajęły sytuacja ekonomiczna (18 proc., spadek o 1 pkt proc.), środowisko i zmiana klimatu (16 proc., wzrost o 2 pkt proc.), imigracja (14 proc., wzrost o 5 pkt proc.) oraz zdrowie (14 proc., wynik bez zmian).

Jak na tym tle wypadają Polacy? Jeśli chodzi o problemy trapiące UE - dość podobnie do ogółu Europejczyków. Zdecydowanym priorytetem nadal jest dla nas inflacja, drożyzna i koszty życia (32 proc., spadek o 1 pkt proc.), a na dalszych miejscach znalazły się sytuacja międzynarodowa (23 proc., spadek o 5 pkt proc.), imigracja (22 proc., wzrost o 5 pkt proc.), sytuacja ekonomiczna (16 proc., spadek o 2 pkt proc.) oraz stan finansów publicznych krajów członkowskich (14 proc., spadek o 2 pkt proc.).

Gdy natomiast zapytano Polaków, jakie są najważniejsze wyzwania dla ich kraju, odpowiedzi były już nieco inne poza pierwszym miejscem, bo tutaj również inflacja, drożyzna i coraz wyższe koszty życia zostawiły daleko w tyle resztę problemów (53 proc., spadek o 7 pkt proc.). Na dalszych miejscach znalazły się sytuacja ekonomiczna (19 proc., spadek o 3 pkt proc.), zdrowie (15 proc., wzrost o 3 pkt proc.), sytuacja międzynarodowa (15 proc., spadek o 3 pkt proc.), dług publiczny (11 proc., wzrost o 3 pkt proc.) i dostawy energii (11 proc., spadek o 6 pkt proc.).