Nowości w urlopach w 2023 roku. Na jakie najważniejsze zmiany trzeba zwrócić uwagę?
W drugiej połowie czerwca 2019 roku Parlament i Rada Unii Europejskiej przyjęły tzw. dyrektywę work-life balance. Docelowo ma ona objąć wszystkie państwa członkowskie. Polska miała początkowo wprowadzić jej zalecenia do 2 sierpnia 2022 r., jednak ten czas wydłużył się. Zmiany mają wejść w życie prawdopodobnie wraz z początkiem 2023 r. W jakim stopniu obejmą one rodziców i opiekunów małych dzieci?
Dyrektywa work-life balance ma na celu wprowadzenie równowagi między życiem zawodowym a obowiązkami domowymi. W unijnej dyrektywie bardzo mocno zwraca się uwagę na umożliwienie rodzicom elastycznej pracy, aby ci mogli pogodzić wychowywanie swoich pociech z obowiązkami służbowymi. Co zatem już niedługo się zmieni?
- Przede wszystkim najważniejszą rzeczą ma być to, że urlop rodzicielski zostanie zwiększony z 32 do 41 tygodni w przypadku urodzenia się jednego dziecka.
- Jeżeli dojdzie do porodu mnogiego, urlop wydłuży się z 34 do 43 tygodni.
- Zwiększony wymiar urlopu ma przysługiwać zarówno ojcom, jak i matkom, jednak te dodatkowe 9 tygodni nie będzie mogło być przeniesione na drugiego rodzica.
Nowości w urlopach. Co się zmieni?
W praktyce oznacza to, że każdy rodzic będzie musiał wykorzystać 9-tygodniowy urlop rodzicielski. Jeśli tego nie zrobi, wolne przepadnie. Urlop będzie można podzielić na pięć części i wykorzystać go do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat.
Podczas takiego wolnego matka i ojciec dziecka będą otrzymywać zasiłek w wysokości 70 proc. swojego wynagrodzenia. .
Przypomnijmy tylko, że obecnie najczęściej to mamy zostają z dzieckiem w domu. Zazwyczaj po porodzie wykorzystują przysługujący im urlop macierzyński, który trwa 20 tygodni. Wiele kobiet od razu decyduje się przejść na urlop rodzicielski w wymiarze 32 tygodni, co razem z macierzyńskim daje 52 tygodnie wolnego.
Zmiany w urlopach dla rodziców dzieci niepełnosprawnych
Nowelizacja obejmie także rodziców dzieci z zaświadczeniem o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu lub o nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju lub w trakcie porodu. W tym przypadku zarówno ojciec, jak i matka zyska do 65 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka) i do 67 tygodni (w przypadku ciąży mnogiej).
Urlopy w 2023: Co jeszcze się zmieni?
Warto też wspomnieć o pozostałych kwestiach, które zmienią się wraz z nadejściem 2023 roku. Każdemu pracownikowi będzie bowiem przysługiwać pięć dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego w ciągu roku, z którego będzie można skorzystać, aby w nagłej sytuacji zdrowotnej zaopiekować się dzieckiem, współmałżonkiem lub rodzicami.
Dodatkowo przepisy wprowadzają zupełnie nową kategorię. Będzie to możliwość zwolnienia z pracy z powodu siły wyższej w wymiarze dwóch dni lub 16 godzin w ciągu roku. Pracownicy będą mogli skorzystać z takiej opcji w sytuacji, która jest naprawdę wyjątkowa (np. nagły wypadek czy inne wydarzenie losowe). Za taki urlop ma przysługiwać prawo do 50 proc. wynagrodzenia.
Należy dodać, że pracownicy, którzy mają dzieci do 8. roku życia, nie będą mogli mieć zlecanej pracy w nocy, pracy po godzinach czy nadliczbowych godzin. Przywilejem dla rodziców ma być też możliwość skorzystania z przerywanego czasu pracy. Oczywiście wszystko trzeba będzie uzgodnić z pracodawcą i uzyskać na to jego zgodę po wystosowaniu odpowiedniego wniosku.
