Matura z języka polskiego w starej formule zakończyła się o godzinie 11:50. Po 170 minutach zmagań, maturzyści wyszli z egzaminów.Egzamin na poziomie podstawowym w starej formule składa się z dwóch części. W pierwszej maturzyści musieli rozwiązać test po przeczytaniu tekstów - był to "Dialog" Józefa Tischnera i "Od Homo sapiens do Homo videns" Tomasza Kozłowskiego. Pojawił się też fragment utworu literackiego.
- Bardzo mi się podobał tekst Tischnera, zwłaszcza w czasach, kiedy jesteśmy pozamykani w bańkach światopoglądowych i nie umiemy słuchać siebie nawzajem. Jest to tekst, który uświadamia ważność tego daru, jakim jest dialog. Pytania do tekstu są bardzo przyjazne. Z tą pierwszą częścią maturzyści nie powinni absolutnie mieć żadnych kłopotów - mówi Interii Anna Ryłek, polonistka z Łodzi i wieloletnia egzaminatorka.
Tekst Kozłowskiego ocenia jako "nieco trudniejszy". mówi: - Traktuje o człowieku oglądającym i człowieku myślącym, czyli tym, czym różni się przekaz obrazu od tego tekstowego. Do tego pięknie dobrany fragment "Lalki", bez problemu uczeń powinien rozpoznać, że chodzi o tę lekturę. Ogółem dobór tekstów ciekawy, przyjazny i do tego pouczający.
Matura w formule 2015. Na rozprawce "Pan Tadeusz"
W drugiej części maturzyści musieli napisać tekst własny. Mieli wybór: rozprawka na jeden z dwóch podanych tematów lub analiza tekstu poetyckiego. Jeden z tematów rozprawki brzmiał: "Jak niespodziewane okoliczności wpływają na zachowanie człowieka" i tu punktem wyjścia do rozważań był fragment "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza.
- Nie zaskoczył fakt, że był "Pan Tadeusz". Od lat CKE w sposób uczciwy i lojalny postępuje z maturzystami i mogą oni spodziewać się lektury tak zwanej ogwiazdkowanej - komentuje polonistka. Jest jednak zaskoczona czymś innym. - Uważam, że poprzeczka jest postawiona wyżej, bo fragment nie jest wcale oczywisty. Pytanie, jak niespodziewane okoliczności wpływają na zachowanie człowieka zostało postawione przy fragmencie, który dotyczy polowania. A "Pan Tadeusz" obfituje w inne, dużo ważniejsze fragmenty o okolicznościach niespodziewanych, które ważą na losach człowieka. Przykład? Jacek Soplica nie chciał zabić Stolnika, a niespodziewana okoliczność pojawienia się Moskali, do tego emocje, które zagrały w momencie, gdy tryumfował ów Stolnik, na to wpłynęły. Nie wiem, czy na podstawie samej analizy fragmentu można byłoby uznać, że temat jest wyczerpany. Podoba mi się jednak taka strategia, że uczeń musi też coś o całym utworze wiedzieć.
A inne utwory, do których mogli się odnieść? - Mogli powołać się na "Lalkę", "Zbrodnię i Karę", ale też na inne teksty kultury, chociażby na film, bo ta formuła jeszcze na to pozwala. W nowej formule takiej możliwości już nie ma.
Zobacz również:
Matura 2023. Temat drugi. "Wydaje się łatwiejszy"
Drugi temat rozprawki to: "Czy nieprzyjemne prawdy są lepsze od przyjemnych złudzeń" z podanym fragmentem "Przedwiośnia" Stefana Żeromskiego. - Jest to też książka przyjazna dla młodego człowieka, dotycząca rówieśnika obecnych maturzystów, pokazująca różne okoliczności: dojrzewanie do bycia obywatelem, człowiekiem, mężczyzną. Wydaje się, że powinni czuć tę lekturę - komentuje Anna Ryłek.
Zauważa też, że fragment związany ze szklanymi domami zawsze jest omawiany na lekcjach i mówi się o tym, że była to utopijna wizja. - Może nie nazywa się jej "złudzeniem", ale uczeń powinien umieć przeformułować sobie niektóre pojęcia. To był temat wyrazisty i wydaje się łatwiejszy, bo na podstawie samych fragmentów i jako takiej znajomości powieści Żeromskiego powinni maturzyści wypracowanie napisać. Oczywiście uwzględniając w swojej argumentacji fakt, czym są dla nich przyjemne złudzenia, a czym może być ta okrutna, nieprzyjemna prawda. A odwołując się do samego kanonu lektur mogli też posłużyć się "Lalką". Poza tym bardzo dużo jest różnych tekstów o iluzjach, które człowiek sobie snuje - zauważa polonistka.
Maturzyści mogli też zinterpretować wiersz Ewy Lipskiej "Mogę". Anna Ryłek komentuje: - Wiersz zawsze jest dla smakoszy, dla młodzieży bardziej oczytanej. I zwykle tak jest dobrany, aby sytuacje, sensy, nie stanowiły dosłowności, a przekładały się na pewien przekaz metaforyczny. Można ten wiersz odczytywać w kontekście siły wyobraźni. Można też widzieć go w kontekście tworzenia wszelkiego. A ponieważ nie wymaga się od tych uczniów analizy strukturalnej, może on być punktem wyjścia do rozmaitych refleksji - podsumowuje polonistka.
Publikujemy arkusze CKE i rozwiązania. Sprawdź harmonogram
Najnowsze informacje dotyczące matury 2023 znajdziesz w naszym raporcie specjalnym - kliknij!
