Raport NIK ws. fuzji Orlenu z Lotosem. "Zbycie poniżej szacowanej wartości"

Marcin Marjański, p.o. rzecznika prasowego Najwyższej Izby Kontroli, na początku poniedziałkowej konferencji przypomniał, że wśród podmiotów, które wytypowano do kontroli ws. fuzji, Orlen odmówił, by przedstawiciele Izby weszli do siedziby spółki.

Kontrola NIK dotyczyła lat 2018 - 2022 i objęła Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Środowiska i Klimatu, spółki: PERN SA, Gaz System SA oraz biuro pełnomocnika rządu ds. strategicznej infrastruktury krytycznej.

- Bezpieczeństwo paliwowe w sektorze naftowym to pewność pokrycia zapotrzebowania na ropę naftową, produkty naftowe i gaz ziemny, w określonej wielkości i czasie, w stopniu umożliwiającym prawidłowe funkcjonowanie gospodarki - mówił Maciej Maciejewski, p.o. dyrektora Departamentu Gospodarki, Skarbu Państwa i Prywatyzacji.

Jak dodał, "to także zapobieganie zakłóceniom dostaw ropy naftowej i produktów naftowych, rozbudowa infrastruktury logistycznej do odbioru, przesyłu i magazynowania tego surowca i jego produktów".

- Za sprzedaż aktywów objętych środkami zaradczymi Komisji Europejskiej Orlen otrzymał 4,6 mld zł wg stanu na 31 grudnia 2022 r. Kwota ta nie uwzględnia transakcji z Unimot na zakup spółki Lotos Terminale SA, gdyż jej rozliczenie nastąpiło po zakończeniu kontroli NIK. W naszej ocenie Orlen zbył aktywa objęte środkami zaradczymi co najmniej o 5 mld zł poniżej szacowanej przez nas wartości - podkreślił Maciej Maciejewski.

Z raportu przedstawionego przez NIK wynika, że zbycie udziałów Rafinerii Gdańskiej na rzecz Aramco nastąpiło poniżej wartości wyceny o ok. 3,5 mld zł. Jednocześnie Aramco uzyskało bardzo mocną pozycję w Rafinerii Gdańskiej sp. z o.o., w tym prawo weta wobec kluczowych decyzji strategicznych w zakresie zarządzania spółką - zaznaczyła Izba w komunikacie.

W ocenie kontrolerów występuje ryzyko paraliżowania działalności Rafinerii Gdańskiej w przypadku braku zgody udziałowców co do strategicznych kierunków rozwoju spółki.

Co więcej, Michał Wilkowicz, p.o. Wicedyrektor Departamentu Gospodarki, Skarbu Państwa i Prywatyzacji opisał nierzetelny i niewłaściwy nadzór nad fuzją Orlenu z Lotosem przez ministra aktywów państwowych, który "zaniechał wypełnienia części obowiązków w zakresie ochrony bezpieczeństwa w sektorze naftowym".

- Wydając zgody korporacyjne na połączenie PKN Orlen z wymienionymi spółkami i kierując do Rady Ministrów wnioski o wyrażenie na to zgody, minister aktywów państwowych nie miał pełnej wiedzy o kosztach i korzyściach połączenia oraz o jego skutkach dla bezpieczeństwa paliwowego i bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej - mówił.

Wilkowicz podkreślił też, że "minister nie miał wiedzy o warunkach transakcji dokonywanych przez PKN Orlen w ramach realizacji środków zaradczych określonych przez Komisję Europejską i nie starał się jej pozyskać". - Minister aktywów państwowych nie zapewnił sobie także niezbędnych uprawnień w porozumieniach i umowach, zawieranych z PKN Orlen i innymi spółkami uczestniczącymi w procesie połączenia - dodał.

W komunikacie podkreślono, że wyniki kontroli wskazują na potrzebę istotnej poprawy nadzoru nad strategicznymi obszarami sektora naftowego. W związku z tym NIK skierowała wnioski do prezesa rady ministrów o wyznaczenie organu administracji rządowej odpowiedzialnego za realizację polityki rządu dla infrastruktury logistycznej w sektorze naftowym oraz zapewnienie aktualizacji polityki rządu dla infrastruktury logistycznej w sektorze naftowym w zakresie ustalenia terminów dokończenia niezrealizowanych zadań oraz osiągnięcia wszystkich celów tej Polityki.

Zwrócono się także do ministra aktywów państwowych o zapewnienie w ramach ładu korporacyjnego w Grupie Orlen ochrony interesu gospodarczego Skarbu Państwa oraz ochrony bezpieczeństwa paliwowego, poprzez nadanie walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy PKN Orlen kompetencji w zakresie wyrażania zgody w kwestiach kluczowych z punktu widzenia polityki energetycznej Polski.

Do fuzji Orlenu z Grupą Lotos doszło w sierpniu 2022 roku. "Koncern, po połączeniu z Grupą Lotos, a docelowo także z PGNiG, wzmocni pozycję lidera transformacji systemu energetycznego, opierając inwestycje na nisko- i zeroemisyjnych źródłach wytwarzania energii" - pisał koncern Daniela Obajtka.

Sam Obajtek mówił wówczas, że "tworzą historię". - Nie spoczywamy na laurach. Już działamy, aby zidentyfikowane synergie przełożyć jak najszybciej na konkretne korzyści dla firm, ich Akcjonariuszy i Klientów. Od początku to był nasz priorytet, co wyraźnie podkreślaliśmy - mówił.

***

Bądź na bieżąco i zostań jednym z 200 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Interia Wydarzenia na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!