Odkrycie archeologa amatora zmienia spojrzenie na historię
Przypadkowe odkrycie archeologa amatora zadziwiło badaczy. Hamish Fenton odnalazł w jednej z najbardziej znanych lokacji archeologicznych Szkocji w Dunchraigaig płaskorzeźby przedstawiające jelenie. Wzory pochodzą sprzed od czterech do pięciu tys. lat. Naukowcy są zaskoczeni, bo do tej pory uważali sztukę tamtego okresu za złożoną głównie ze wzorów geometrycznych. To prawdopodobnie najstarsze wizerunki zwierząt odkryte na Wyspach.
Płaskorzeźby, które przedstawiają dwa dorosłe jelenie i prawdopodobnie trzy z nierozwiniętym jeszcze w pełni porożem, znalezione zostały w jamie grobowej w jednym z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych Szkocji z okresu neolitu - Kilmartin Glen w Dunchraigaig. Do tej pory znajdowano tam głównie naczynia i inne przedmioty użytkowe.
"Zacząłem zauważać więcej jeleni"
Dekoracje naskalne liczą sobie prawdopodobnie między cztery a pięć tysięcy lat, w okresie na pograniczu neolitu i wczesnej epoki brązu. Zostały one znalezione przez Hamisha Fentona, absolwenta archeologii z uniwersytetu w Bornemouth, który z latarką zwiedzał znane miejsce pochówku.
- Świeciłem latarką po ścianach i zauważyłem wzór na kamiennej płycie, która służyła za sklepienie. Wzór nie wydawał się naturalny. Dostrzegłem jelenia do góry nogami i - kiedy przyglądałem się kamieniowi - zacząłem zauważać więcej jeleni – powiedział Fenton w rozmowie z dziennikiem "The Guardian".
- Było to całkowicie zaskakujące i nieoczekiwane znalezisko. Takie odkrycia są według mnie prawdziwym skarbem archeologii. Pomagają przekształcić naszą wiedzę o przeszłości – podkreślił.
Najstarsze szkockie wyobrażenia zwierząt
Kopiec, w którym znajdują się miejsca pochówku, został odgrodzony na czas dalszych badań. W Historic Environment Scotland, do której należy zabytkowe stanowisko, wykonano już dokładne skany 3D kamienia i modele cyfrowe, które pozwoliły wydobyć na światło dzienne szczegóły wzoru.
Tertia Barnett, kierująca badaniami na stanowisku, powiedziała, że to pierwsze prehistoryczne płaskorzeźby zwierząt znalezione w Szkocji. – Znamy kilka prehistorycznych rzeźbionych jeleni w Wielkiej Brytanii, ale wszystkie dotychczasowe przykłady pochodzą z epoki brązu i są bardzo uproszczone. To niezwykłe, że reliefy z Dunchraigaig były tak anatomicznie dokładne, że nie mieliśmy wątpliwości, jakiego są gatunku - podkreśliła.
