Wirus Ebola

Wirus Ebola należy do grupy filowirusów, których nazwa pochodzi od rzeki Ebola. W dorzeczu tej rzeki po raz pierwszy zidentyfikowano gorączkę krwotoczną Ebola. Wirusy typu filo mają kształt długiej, wąskiej nitki, której końce są zagięte. Wirus ma średnicę około 80 nm i długość od 800 nm do 1000 nm. Jest to patogen RNA, który występuje w cytoplazmie zainfekowanych komórek.

Czas między ekspozycją na wirusa a rozwojem objawów (okres inkubacji) wynosi od 2 do 21 dni, a zwykle od 4 do 10 dni. Jednak ostatnie szacunki oparte na modelach matematycznych przewidują, że rozwój około 5 proc. przypadków może trwać dłużej niż 21 dni.

Objawy zwykle zaczynają się od nagłego stadium grypopodobnego charakteryzującego się zmęczeniem, gorączką, osłabieniem, zmniejszonym apetytem, bólem mięśni, bólem stawów, bólem głowy i bólem gardła. Gorączka jest zwykle wyższa niż 38,3 st. C. Często następują nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, a czasem czkawka. Połączenie ciężkich wymiotów i biegunki często prowadzi do odwodnienia. Następnie może wystąpić duszność i ból w klatce piersiowej, a także obrzęk, bóle głowy i dezorientacja. W połowie przypadków na skórze może rozwinąć się wysypka plamkowo-grudkowata, płaski czerwony obszar pokryty małymi guzkami, pięć do siedmiu dni po wystąpieniu objawów.

W niektórych przypadkach może wystąpić krwawienie wewnętrzne i zewnętrzne. Zwykle zaczyna się to od pięciu do siedmiu dni po pierwszych objawach. Wszystkie zakażone osoby wykazują pewne zmniejszenie krzepliwości krwi. Krwawienie z błon śluzowych lub miejsc nakłuć igłą odnotowano w 40–50 proc. przypadków. Może to powodować wymioty krwią, odkrztuszanie krwi lub krew w stolcu. Krwawienie do skóry może powodować powstawanie wybroczyn, plamicy, wybroczyn lub krwiaków. Może również wystąpić krwawienie do białek oczu. Obserwuje się np. krwawienie z dziąseł. Ciężkie krwawienie występuje niezbyt często, jeśli występuje, zwykle znajduje się w przewodzie żołądkowo-jelitowym. Częstość występowania krwawienia do przewodu pokarmowego w odcinku żołądkowo-jelitowym wynosiła około 58 proc. w przypadku wybuchu epidemii w Gabonie w 2001 r. ale w latach 2014-15 w USA wynosiła około 18 proc. prawdopodobnie z powodu lepszego zapobiegania rozsianemu wykrzepieniu wewnątrznaczyniowemu.

Powrót do zdrowia może rozpocząć się od 7 do 14 dni po pierwszych objawach. Śmierć, jeśli wystąpi, następuje zwykle od sześciu do szesnastu dni od pierwszych objawów i często jest spowodowana wstrząsem ze względu na utratę płynów. Ogólnie rzecz biorąc, krwawienie często wskazuje na pogorszenie się wyników, a utrata krwi może spowodować śmierć.

Ebola - długotrwałe skutki choroby

Osoby, które przeżyły zakażenie wirusem Ebola, często cierpią na chroniczny ból mięśni i stawów, zapalenie wątroby, problemy ze słuchem, mogą skarżyć się na ciągłe zmęczenie, osłabienie, zmniejszony apetyt i trudności z powrotem do wagi sprzed choroby. Mogą pojawić się problemy ze wzrokiem.

Infekcja może prowadzić do niewydolności wielu narządów, co może prowadzić do sytuacji zagrożenia życia.

Zaleca się, aby osoby, które przeżyły EVD, używały prezerwatywy przez co najmniej dwanaście miesięcy po początkowym zakażeniu lub do czasu, gdy nasienie mężczyzny, który przeżył, uzyska negatywny wynik testu na obecność wirusa Ebola w dwóch różnych testach.

Osoby, które przeżyły, wytwarzają przeciwciała przeciwko wirusowi Ebola, przez co najmniej 10 lat, ale nie jest jasne, czy są odporne na dodatkowe infekcje. Wirus Ebola może pozostawać w organizmie po wyzdrowieniu. Nawrót gorączki krwotocznej Ebola może nastąpić nawet 5 lat po pierwotnym zakażeniu.

Ebola przenosi się przez zakażoną krew oraz przez ślinę i mocz żywych lub martwych osób.

Przypadki Eboli na świecie

Choroba zwykle występuje w ogniskach w tropikalnych regionach Afryki Subsaharyjskiej. Od 1976 r. (kiedy po raz pierwszy zidentyfikowano) do 2013 r., WHO zgłosiła 2 387 potwierdzonych przypadków z 1 590 ogólnymi ofiarami śmiertelnymi. Największym wybuchem epidemii do tej pory była epidemia wirusa Ebola w Afryce Zachodniej, która spowodowała dużą liczbę zgonów w Gwinei, Sierra Leone i Liberii. W 2014 roku doszło do dużej epidemii Eboli w Afryce Zachodniej.

19 września 2014 roku Eric Duncan przyleciał ze swojej rodzinnej Liberii do Teksasu, a pięć dni później zaczął wykazywać objawy i odwiedził szpital, lecz został odesłany do domu. Jego stan się pogorszył i 28 września wrócił do szpitala, gdzie zmarł 8 października. 30 września 2014 potwierdzono pierwszy przypadek Eboli w Stanach Zjednoczonych.

Na początku października Teresa Romero, 44-letnia hiszpańska pielęgniarka, zaraziła się wirusem Ebola po opiece nad księdzem, który został repatriowany z Afryki Zachodniej. Była to pierwsza transmisja wirusa poza Afryką. Romero uzyskała negatywny wynik testu na tę chorobę 20 października, co sugeruje, że mogła wyzdrowieć z zakażenia wirusem Ebola.12 października Centers for Disease Control and Prevention (CDC) potwierdziło, że pielęgniarka z Teksasu, Nina Pham, która leczyła Duncana, uzyskała pozytywny wynik testu na obecność wirusa Ebola, pierwszego znanego przypadku transmisji w Stanach Zjednoczonych. 15 października u drugiego pracownika służby zdrowia w Teksasie, który leczył Duncana, potwierdzono obecność wirusa. Obie te osoby wyzdrowiały. Niepowiązany przypadek dotyczył lekarza z Nowego Jorku, który wrócił do Stanów Zjednoczonych z Gwinei po pracy z Lekarzami bez Granic i uzyskał pozytywny wynik testu na ebolę 23 października. Osoba ta wyzdrowiała i została wypisana ze szpitala Bellevue 11 listopada. W dniu 24 grudnia 2014 r. laboratorium w Atlancie w stanie Georgia poinformowało, że technik był narażony na działanie wirusa Ebola.

29 grudnia 2014 r. u Pauline Cafferkey, brytyjskiej pielęgniarki, która właśnie wróciła do Glasgow z Sierra Leone, zdiagnozowano ebolę w szpitalu Gartnavel General Hospital w Glasgow. Po wstępnym leczeniu w Glasgow została przetransportowana drogą powietrzną do RAF Northolt, a następnie do specjalistycznego oddziału izolacyjnego wysokiego szczebla w Royal Free Hospital w Londynie w celu długotrwałego leczenia.

Ebola w Polsce

W Polsce do tej pory nie odnotowano przypadku wystąpienia zakażenia wirusem Ebola. Przywleczenie choroby, szczególnie z krajów afrykańskich, jest możliwe, jednak przez organy sanitarno-epidemiologiczne prawdopodobieństwo jest szacowane na bliskie 0.

Ebola - szczepionka

W listopadzie 2019 roku zarejestrowana została w Unii Europejskiej szczepionka Ervebo, która zawiera genetycznie zmodyfikowany wirus. Jest to szczepionka przeciwko wirusowi Ebola szczep Zair, który był odpowiedzialny za epidemię Eboli w latach 2014-2016.

Leczenie Eboli odbywa się z wykorzystaniem preparatów zapobiegających przedostawaniu się patogenów do wnętrza komórek organizmu. Eksperymentalnie wykorzystywane są: lek ZMapp i szczepionka rVSV-ZEBOV.