<div><ul><li><b>Artykuł 4 umożliwia konsultacje między państwami NATO</b>, gdy któreś z nich uważa, że jego bezpieczeństwo, integralność terytorialna lub niezależność polityczna są zagrożone.</li><li><b>Artykuł 4 nie oznacza wojny i nie uruchamia automatycznie pomocy militarnej</b> - służy rozmowom i koordynacji działań, w przeciwieństwie do artykułu 5.</li><li><b>Artykuł 4 był w przeszłości wielokrotnie stosowany</b>: państwa NATO (np. Polska, kraje bałtyckie, Turcja) kilkukrotnie wnioskowały o jego uruchomienie w sytuacjach kryzysowych.</li></ul></div><b></b><h2>Artykuł 4. NATO</h2><div><b>Traktat Północnoatlantycki </b>określa warunki współpracy państw członkowskich NATO <b>w zakresie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego</b>. Jednym z najważniejszych przepisów tego dokumentu jest <b>artykuł 4.<br /></b></div><div><h2>Artykuł 4. NATO - treść</h2></div><div>"Strony będą się wspólnie konsultowały, ilekroć, zdaniem którejkolwiek z nich, zagrożone będą integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo którejkolwiek ze Stron".</div><div><h2>Co oznacza artykuł 4. NATO?</h2></div><div><b>Artykuł 4. Traktatu Północnoatlantyckiego</b> pozwala na odbycie konsultacji między członkami NATO na forum Rady Północnoatlantyckiej, która składa się z przedstawicieli wszystkich krajów członkowskich. Przesłanki do uruchomienia artykułu 4. NATO to <b>przede wszystkim zagrożenie dla integralności terytorialnej jakiegokolwiek państwa członkowskiego. </b><br /></div><div><br /></div><div>Przepisy <b>artykułu 4.</b> dotyczą również<b> narażenia na utratę bezpieczeństwa lub niezależności politycznej kraju,</b> który ratyfikował Traktat Północnoatlantycki. <br /></div><div><br /></div><div>Co ważne <b>artykuł 4.</b> nie dotyczy faktycznego ataku na terytorium lub siły zbrojne państwa członkowskiego, gdyż zastosowanie w takiej sytuacji ma artykuł 5. NATO.</div><div><h2>Kiedy uruchamiany jest artykuł 4. NATO?</h2></div><div>W przypadku zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki, wyczerpującej przepisy <b>artykułu 4. Traktatu Północnoatlantyckiego</b>, <b>każde państwo członkowskie ma możliwość zwołania konsultacji.</b> Polega to na przedstawieniu na forum Rady Północnoatlantyckiej stanu faktycznego, którego dotyczy spotkanie, a także przeprowadzenia kompleksowych dyskusji i konsultacji w celu wypracowania wspólnego stanowiska i ewentualnego podjęcia dalszych działań mających <b>na celu zapewnienie bezpieczeństwa członkom sojuszu.</b></div><div><h2>Uruchomienie artykułu 4. NATO w historii</h2></div><div>Od powstania Sojuszu Północnoatlantyckiego w 1949 roku <b>artykuł 4. uruchamiany był 7-krotnie</b>. Co ciekawe wszystkie przypadki miały miejsce już w XXI wieku.<b> 5 razy z tej możliwości korzystała Turcja</b> (pierwszy raz w 2003 roku po rozpoczęciu wojny w Iraku, natomiast ostatni przypadek miał miejsce w 2021 roku, gdy wojsko syryjskie zabiło tureckiego żołnierza). W pozostałych dwóch przypadkach jedną ze stron uruchamiających <b>artykuł 4. NATO była Polska. Miało to miejsce w 2014 roku, po aneksji Krymu przez Rosję oraz w lutym 2022 roku po inwazji Rosji na Ukrainę.</b><br /></div><div><b><br /></b></div><div>10 września 2025 t. <b>Polska podjęła decyzję o złożeniu wniosku formalnego o uruchomienie art. 4 NATO</b>. Premier Donald Tusk powiedział wtedy, że była to "<b>wspólna rekomendacja i wspólna decyzja</b>” jego i prezydenta Karola Nawrockiego. Ma to związek z wtargnięciem około 20 rosyjskich dronów na teren Polski w nocy z 9 na 10 września podczas zmasowanego ataku na Ukrainę. <a href="https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-uruchomiono-artykul-4-nato-potwierdzenie-z-rzadu,nId,22417723"><b>Rzecznik rządu Adam Szłapka jeszcze tego samego dnia potwierdził, że doszło do uruchomienia artykułu 4. NATO</b></a>. Następnie podał, że na wniosek Polski odbyły się <b>konsultacje w ramach art. 4 Traktatu Północnoatlantyckiego</b>.<br /></div>