<h2>Iran - położenie i klimat</h2><div>Kraj znajduje się pod wpływem<b> klimatu kontynentalnego</b>, który kształtują pasma gór. <b>Iran</b> można podzielić na dwie strefy klimatyczne: <b>podzwrotnikową i zwrotnikową</b>. Największa wilgotność powietrza odnotowywana jest w okresie zimowym. Deszcze najczęściej zdarzają się na obszarach górskich.</div><div><br /></div><div>W <b>Iranie</b> występuje ponadto pora <b>deszczowa i sucha</b>. Ta druga trwa od 6 do 8 miesięcy i rozpoczyna się w maju.</div><div><br /></div><div>Najgorętszym regionem jest <b>Nizina Mezopotamska</b>, gdzie temperatury dochodzą <b>nawet do 50 st. C</b>. <b>Sam środek kraju jest praktycznie niezamieszkały. Znajduje się tam Wielka Pustynia Słona.</b><br /></div><div><h2>Iran - historia kraju</h2><div><div>Iran dawniej był znany w Europie jako <b>Persja</b>. Nazwa Iran <b>pochodzi od ludu Ariów</b>, który w III i II tysiącleciu p.n.e. przybywał na tereny<b> Iranu z Azji Środkowej.</b> Wówczas powstało państwo <b>Achemenidów</b>, które upadło po najazdach <b>Aleksandra Wielkiego</b>. Władzę nad Persją przejęła wówczas grecka dynastia <b>Seleucydów</b>, których następnie wyparl<b>i Partowie</b>.</div><div><br /></div><div>Prowadzili oni wojny z <b>Rzymem</b>. Po przejęciu władzy przez<b> Ardaszira I</b> władzę w Persji objęła dynastia <b>Sasanidów</b> rządząca następnie do 651 roku.</div><div><br /></div><div>Na początku XVI wieku królem królów został <b>Isma’il</b>. W XIX wieku <b>Persja</b> zmierzyła się z <b>Rosją i Wielką Brytanią</b>.</div><div><br /></div><div>W czasie drugiej <b>wojny światowej </b>pod namową aliantów <b>Iran wypowiedział wojnę III Rzeszy</b>, a w 1943 roku <b>w Teheranie odbyła się konferencja przywódców ZSRR, USA i Wielkiej Brytanii.</b> </div><div><br /></div><div>W 1978 roku w kraju wybuchła <b>rewolucja Islamska, a władzę objął Ruhollah Chomeini</b>. Tym samym Iran z <b>monarchii liberalnej</b> stał się<b> republiką teokratyczną</b>.<br /></div><div></div><h2>Iran - ustrój polityczny</h2>W wyniku <b>rewolucji islamskiej </b>1 kwietnia 1979 roku powstała <b>Islamska Republika Iranu</b>. Przyjęto wówczas ustrój polityczny republiki islamskiej, który do dzisiaj łączy <b>elementy demokracji z religijną dyktaturą</b>.</div><div><br /></div><div>Najwyższym przywódcą Iranu jest obecnie <b>ajatollach Ali Chamenei</b>.</div><div><br /></div><div>W Iranie <b>funkcjonuje parlament - Islamskie Zgromadzenie Konsultatywne</b> - który jest organem ustawodawczym, kraj ma także prezydenta. Na te urzędy obowiązują <b>wybory powszechne</b>. VII prezydentem Iranu był <b>Hasan Rouhani</b> (2013-2021), a następnie Ebrahim Ra’isi (2021-2024), Mohammad Mochber (2024) i Masud Pezeszkijan (od 2024). W Iranie znana jest także instytucja <b>referendum</b>.</div><div><b><br /></b></div><div>Mimo że <b>władza opiera się na zasadzie trójpodziału,</b> cały nadzór nad państwem sprawują organy związane z religią, przestrzegane są także <b>surowe prawa oparte na szariacie</b>. Najwyższym organem władzy jest ajatollah, z kolei funkcję trybunału konstytucyjnego, której zadaniem jest badanie zgodności stanowionego prawa z zasadami islamu pełni Rada Strażników. </div><div></div><h2>Iran - gospodarka krajowa</h2><div>Największym bogactwem kraju, na którym opiera się <b>gospodarka Iranu, są złoża gazu i ropy</b>. Innymi bogactwami naturalnymi są: <b>rudy żelaza, cynku, ołowiu, miedzi, siarki oraz węgiel kamienny</b>. Główne gałęzie przemysłu to produkcja <b>ropy naftowej i gazu ziemnego. </b></div><div><br /></div><div>Dochodowe są również: przemysł <b>górniczy, samochodowy czy rolnictwo. </b></div><div><br /></div><div>W Iranie rozwija się także sektor usług oraz eksport. Irańczycy są znani z tego, że wyrabiają <b>dywany perskie eksportowane na cały świat</b>. Inne luksusowe towary eksportowe to <b>szafran i kawior</b>. Gospodarka irańska rozwija się najszybciej na całym Bliskim Wschodzie.<br /></div><h2>Iran - atak Izraela i USA w 2026 r.</h2></div><div><div></div><div>Ajatollah <b>Ali Chamenei zginął w wyniku ataku Izraela i USA na Iran 28 lutego 2026 r.</b> w godzinach rannych - poinformował w mediach społecznościowych <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-donald-trump,gsbi,16"><b>prezydent USA Donald Trump</b></a>. Potwierdziły to 1 marca 2026 r. irańskie media państwowe. Oprócz najwyższego przywódcy irańskiego zginęli także m.in. szef sztabu generalnego sił zbrojnych Iranu Abdulrahim Musawi oraz minister obrony Aziz Nasir Zadeh. Mieli oni zginąć podczas posiedzenia rady obrony. W nalotach zniszczono także siedzibę irańskiej Gwardii Rewolucyjnej (IRGC), a według Donalda Trumpa zginęli niemal wszyscy potencjalni kandydaci do objęcia władzy po ajatollahu Alim Chameneim.<br /></div><div><br /></div><div><b><a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-stany-zjednoczone,gsbi,4230">USA</a> i <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-izrael,gsbi,2648">Izrael</a> rozpoczęły w sobotę 28 lutego 2026 r. ataki na Iran</b>, zapowiadając, że będą one kontynuowane w kolejnych dniach. W pierwszej serii nalotów zginął zarówno przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei, jak i jego najbliżsi współpracownicy. W odpowiedzi Iran rozpoczął ataki na Izrael i inne państwa <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-bliski-wschod,gsbi,5234"><b>Bliskiego Wschodu</b></a>, szczególnie na rozlokowane w nich amerykańskie bazy.</div></div>