Węgierski Zełenski? Peter Magyar jako nowy "Sługa Narodu"

Peter Magyar, lider partii TISZA, w ciągu dwóch lat przebył drogą od niemal anonimowego urzędnika państwowego i "męża swojej żony" do najpoważniejszego rywala Viktora Orbana w wyborach parlamentarnych.

45-letni polityk często określany przez media jako "nawrócony grzesznik" w ciągu kilku miesięcy zbudował wokół siebie masowy ruch. Mało znany działacz FIDESZU, pracujący niegdyś w węgierskim MSZ i spółkach skarbu państwa przejął marginalną partię TISZA, którą przebudował i wyniósł na jedną z najpoważniejszych sił politycznych w kraju.

Czy ta historia kogoś nie przypomina? Może warto cofnąć się do 2019 roku, kiedy to popularny komik telewizyjny postanowił ogłosić swój start w wyborach prezydenckich, w których wygrał z ogromną przewagą, a następnie zbudował partię, która wygrała wybory parlamentarne. Mowa oczywiście o Wołodymyrze Zełenskim, który w kilka miesięcy niemal całkowicie przejął władzę w Ukrainie.

Porównania Petera Magyara z Wołodymyrem Zełenskim to temat, który nie pojawił się na ostatniej prostej wyborczej kampanii. O podobieństwach pomiędzy politykami w węgierskich mediach mówi się od wielu miesięcy.

Już w lipcu ubiegłego roku Tamas Manczer, dyrektor ds. komunikacji partii Fidesz przekonywał, że "Magyar to projekt polityczny, dokładnie taki sam jak Zełenski". Takie słowa w ustach polityka partii rządzącej to nic zaskakującego, ugrupowanie Viktora Orbana w kampanii parlamentarnej robiła wszystko, aby najpierw przedstawić ukraińskiego przywódcę jako największe zagrożenie dla Węgier, a następnie połączyć jego osobę z liderem TISZY.

Podobne głosy słychać także ze stowarzyszeń powiązanych z węgierską prawicą.

- Istnieją przerażające podobieństwa między prezydentem Walczącej Ukrainy a Peterem Magyarem. Obaj są postrzegani jako projekty zewnętrzne, mające na celu rozbicie dotychczasowego porządku - mówił Gabo Szucs, analityk Centrum Praw Podstawowych (Alapjogokért Központ).

Gdy przeanalizuje się kampanie wyborcze Wołodymyra Zełenskiego (2019) i Petera Magyara (2024-2026) dostrzec można kilka wyraźnych, wspólnych cech obydwu polityków, które szczególnie podkreślane są w przekazie.

Ukraiński prezydent szedł do wyborów jako "walczący z systemem". Jego zadaniem miało być wyrzucenie z politycznych stołków Petra Poroszenki i Julii Tymoszenko. Obiecywał nową jakość, która nie będzie ani "przestarzałym patriotyzmem", ani też "postradzieckością".

Peter Magyar również stara się udowodnić, że tylko i jego ugrupowanie może rozbić stary, skostniały układ polityczny. W swoich przemówieniach nie mówi tylko o Viktorze Orbanie, ale także przedstawicielach "starej opozycji", głównie Ferencu Gyurcsanyi. Według niego byli oni wyjątkowo nieskuteczni i są odpowiedzialni za obecny stan kraju.

Podobieństwa widać także w przemówieniach obydwu porównywanych polityków. Wołodymyr Zełenski w 2019 roku niemal całkowicie unikał precyzowania proponowanych przez siebie rozwiązań. W jego wystąpieniach telewizyjnych dużo było "potrzebie pokoju", ale bez konkretów, by nie urazić żadnej ze stron.

Również Magyar zachowuje dużą wstrzemięźliwość w przemówieniach, szczególnie dotyczących geopolityki. Wojna w Ukrainie, sankcje, zerwanie współpracy z Rosją - takie określenia niemal nie występują w jego słowniku. Zdecydowanie wygodniejsze jest uderzenia w emocjonalne hasła o godności Węgrów, walce z korupcją i nowoczesnym państwie, niż zmierzenie się z zarzutami o "podżeganiu do wojny".

- Na tym podobieństwa się kończą - mówi z rozmowie z Interią ukraiński politolog, Anatolij Kurnosow. Dyrektor wykonawczy organizacji pozarządowej "Koło Dialogu Europejskiego" zwraca uwagę, że choć węgierska prawica stara się zrobić z Petera Magyara "Zełenskiego 2.0" to przy porównaniu obu polityków "jest więcej różnic niż podobieństw".

- Magyar jest w polityce od dawna, od 2010 roku pracował w MSZ i Kancelarii Premiera, a także w strukturach UE, był członkiem Fideszu. Wołodymyr Zełenski natomiast nie miał żadnego doświadczenia politycznego ani biurokratycznego, będąc de facto politykiem anty-systemowym - wskazuje.

- Magyar prowadzi kampanię wyborczą w czasie, gdy Węgrom nie zagraża nic poza problemami gospodarczymi, podczas gdy Zełenski rozpoczął ją w trakcie trwającej rosyjskiej agresji na wschodniej Ukrainie, twierdząc, że można ją powstrzymać przez porozumienia - dodaje.

Ekspert zwraca również uwagę na zupełnie inny przekaz medialny, wymuszony przez zastaną sytuację.

- Lider TISZY nie ma dostępu do tradycyjnych mediów, a w szczególności telewizji, podczas gdy Zełenski miał taką możliwość, korzystając z poparcia najwyższej ocenianego kanału "1+1" - stwierdza Kurnosow.

Zdaniem politologa różnica widoczna jest także w kampanijnych działaniach obydwu polityków. Wołodymyr Zełenski, według eksperta, unikał "wejścia w tłum" i konfrontacji przez zdecydowanie większość politycznej drogi do wyborów prezydenckich.

- Zamiast tego zorganizował kilka konferencji prasowych i przemawiał w debatach publicznych przeciwko Petrowi Poroszence. W międzyczasie Magyar osobiście odbywał liczne spotkania z wyborcami na terenie całych Węgier, niekiedy kilka razy dziennie - zwraca uwagę Anatolij Kurnosow.

Z Budapesztu dla Interii: Marcin Jan Orłowski i Jakub Krzywiecki.