TSUE ogłosi wyrok ws. polskiego sądownictwa
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi w poniedziałek wyrok dotyczący reformy polskiego sądownictwa. Skarga przeciwko Polsce została wniesiona w kwietniu 2021 roku przez Komisję Europejską w związku z nowelizacją m.in. prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym. Przepisy te mają naruszać unijne prawo. Polska nie zdecydowała się zawiesić przepisów, co wiąże się z karami finansowymi. Dodatkowo spór o polskie sądownictwo opóźnia wypłatę środków z Krajowego Planu Odbudowy.
Jak twierdziła KE, "nowe przepisy (z 2019 r. - red.) nie pozwalają polskim sądom na weryfikację, czy spełnione są unijne standardy, dotyczące niezawisłego i bezstronnego sądu, poprzez uniemożliwienie kontroli sądowej zgodności z prawem powołania sędziów, a sędziom nieprzestrzegającym tego zakazu grozi postępowanie dyscyplinarne".
Zobacz również:
W toku postępowania, na wniosek Komisji, wiceprezes Trybunału postanowieniem z 14 lipca 2021 r. nakazała Polsce zawieszenie stosowania kwestionowanych przepisów, a w szczególności przepisów dotyczących kompetencji Izby Dyscyplinarnej SN do czasu wydania wyroku w sprawie.
Wyrok TSUE. Polska płaciła 1 mln euro kary dziennie
W październiku 2021 r. TSUE zobowiązał Polskę do zapłaty na rzecz Komisji Europejskiej kary w wysokości 1 mln euro dziennie za to, że nie zawiesiła stosowania przepisów, odnoszących się do uprawnień ówczesnej Izby Dyscyplinarnej SN wobec sędziów.
15 lipca 2022 r. weszła w życie zainicjowana przez prezydenta Andrzeja Dudę nowelizacja ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którą przestała istnieć Izba Dyscyplinarna, a w jej miejsce powstała Izba Odpowiedzialności Zawodowej.
W listopadzie 2022 r. polski rząd złożył wniosek o wstrzymanie naliczania kar, uzasadniając go m.in. likwidacją Izby Dyscyplinarnej. KE odmówiła, twierdząc, że Polska nie w pełni zrealizowała postanowienie z 14 lipca 2021 r.
Wyrok TSUE. Zmiany w ustawie o Sądzie Najwyższym
13 stycznia 2022 r. Sejm uchwalił kolejną nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym. Zgodnie z nią m.in. sprawy dyscyplinarne i immunitetowe sędziów miałby rozstrzygać Naczelny Sąd Administracyjny, a nie, jak obecnie, Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN. Naczelny Sąd Administracyjny ma przejąć także m.in. kompetencje do rozstrzygania tzw. spraw immunitetowych sędziów wszystkich sądów. Nowela przewiduje też zasadnicze zmiany dotyczące tzw. testu niezawisłości i bezstronności sędziego.
Zobacz również:
10 marca 2023 r. Polska wystąpiła do TSUE z wnioskiem o uchylenie lub o zmianę postanowienia o nałożeniu na nią wspomnianej kary pieniężnej. Na poparcie tego wniosku podniosła, że w konsekwencji wprowadzenia zmian w prawie zastosowała się w pełni do zobowiązań ciążących na niej na mocy środków tymczasowych.
Wziąwszy pod uwagę działania podjęte przez Polskę, w tym zniesienie Izby Dyscyplinarnej SN, TSUE zdecydował o obniżeniu kwoty okresowej kary pieniężnej do 500 tys. euro dziennie.
