W skrócie
- Wiosną rosyjskie okręty podwodne testowały w Arktyce technologię niszczenia podmorskich kabli, ale działania sojuszników uniemożliwiły dokończenie tych manewrów.
- Rosyjska operacja była prowadzona w pobliżu Svalbardu i dotyczyła ćwiczeń związanych z infrastrukturą przesyłającą kluczowe dane satelitarne z archipelagu do Norwegii.
- Wzrosła liczba przypadków mapowania podmorskiej infrastruktury przez rosyjskie statki, a NATO i kraje nordyckie zainicjowały operacje mające na celu jej ochronę.
- Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie
Rosja prowadziła ćwiczenia na północy Norwegii, w pobliżu archipelagu Svalbard. Jeszcze w kwietniu Wielka Brytania i Norwegia, otwiera się w nowym oknie informowały o wykryciu rosyjskich działań o charakterze szpiegowskim i przygotowawczym na wodach w pobliżu ich terytoriów.
Agencja Reuters powiadomiła jednak, że dopiero teraz ujawniono, iż chodziło o operację w rejonie Svalbardu i testowanie technologii przeznaczonej do niszczenia podmorskich kabli. Także po raz pierwszy poinformowano, że w działaniach sił sojuszniczych, które uniemożliwiły Rosjanom dokończenie ćwiczeń, uczestniczyły Stany Zjednoczone.
Rozmówcy Reutersa nie sprecyzowali, jakie działania podjęli sojusznicy wobec rosyjskich jednostek. Wiadomo jednak, że rosyjskie okręty nie dokończyły ćwiczeń i ostatecznie opuściły rejon manewrów. W materiale agencji podkreślono, że Rosja nie uszkodziła żadnych kabli - ćwiczenia miały jedynie symulować ich niszczenie w przypadku konfliktu z NATO.
Operację przeprowadziła rosyjska Główna Dyrekcja Badań Głębinowych (GUGI), odpowiedzialna za działania na dużych głębokościach.
Rosja testowała podwodne niszczenie kabli. Zareagował Zachód
Obszar, o którym była mowa w depeszy Reutersa, ma szczególne znaczenie ze względu na znajdującą się tam infrastrukturę podmorską. Dwa kable światłowodowe o długości około 1400 km łączą archipelag Svalbard z kontynentalną Norwegią i sięgają głębokości około 2700 metrów. Przesyłają m.in. dane satelitarne ze SvalSat, największej na świecie naziemnej stacji odbioru danych satelitarnych.
Znaczenie Svalbardu jest tym większe, że archipelag cieszy się szczególnym statusem prawnym, określonym w Traktacie Spitsbergeńskim z 1920 r.
Zdaniem zachodnich urzędników, którzy chcieli zachować anonimowość, rozwój takich zdolności może mieć znaczenie w przypadku ewentualnego konfliktu Rosji z NATO. Zniszczenie kabli mogłoby bowiem zakłócić komunikację internetową, przesyłanie danych oraz transakcje finansowe, a także utrudnić funkcjonowanie infrastruktury wojskowej i cywilnej - podkreśliła agencja.
Zobacz również:
Agencja zwróciła uwagę na fakt, że od 2023 r. rośnie liczba statków poruszających się w pobliżu podmorskiej infrastruktury w celu jej mapowania. Eksperci oceniają, że może to służyć przygotowaniu do aktów sabotażu.
Reuters powiązał te działania także z obawami Zachodu, że Moskwa może testować gotowość NATO do zastosowania art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, m.in. poprzez ataki na infrastrukturę podmorską.
Rosja trenuje sabotaż na Europę. Odpowiedziało NATO
Jednocześnie Rosja coraz aktywniej prowadzi działania służące mapowaniu podmorskiej infrastruktury. Statki poruszają się nad kablami, rurociągami i liniami energetycznymi lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie.
Według firmy Windward, w 2024 r. liczba takich przypadków na Morzu Północnym wzrosła o 52 proc. - do ponad 13 tys. Zdaniem ekspertów tak szeroko zakrojone działania mogą służyć przygotowaniu do potencjalnych operacji sabotażowych.
Zobacz również:
Po serii incydentów z końca 2024 i początku 2025 r. NATO zainicjowało m.in. Baltic Sentry - operację, która ma chronić krytyczną infrastrukturę podmorską na Bałtyku, w tym kable energetyczne i telekomunikacyjne. Wielka Brytania wraz z państwami nordyckimi rozwija również operację Nordic Warden, polegającą na monitorowaniu i ochronie kluczowej infrastruktury morskiej.
Minister obrony Norwegii Tore Sandvik ocenił, że wspólna operacja państw Sojuszu wysłała Rosji jasny sygnał, iż jej działania nie mogą być prowadzone w sposób niezauważony. Jak podkreślił, każda próba zaatakowania infrastruktury krytycznej zostanie wykryta i spotka się z konsekwencjami - przekazał Reuters.
