Obywatele Bułgarii ruszyli do urn. Ósme wybory w ciągu pięciu lat

Głosowanie będzie trwało do godz. 20 czasu lokalnego (19 w Polsce) z możliwością przedłużenia o godzinę w lokalach, w których nie wszyscy wyborcy stojący w kolejce zdążą oddać głos. Wyniki powinny być znane w niedzielę w nocy lub w poniedziałek.

Próg wyborczy w wyborach parlamentarnych w Bułgarii wynosi 4 proc. dla partii i koalicji. Kadencja posła w jednoizbowym parlamencie trwa cztery lata. Uprawnionych do głosowania jest 6 575 151 wyborców.

Do przedterminowych wyborów parlamentarnych doprowadziła dymisja rządu Rosena Żelazkowa, który ugiął się pod presją masowych protestów społecznych z końca 2025 roku.

Ich bezpośrednią przyczyną stał się projekt ustawy budżetowej na 2026 rok, przewidujący m.in. podwyższenie o 2 proc. składek na ubezpieczenie i pokaźne noworoczne premie dla urzędników oraz funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa. Protestujący sprzeciwiali się też systemowej korupcji i upolitycznieniu instytucji publicznych.

Ówczesny prezydent, a obecnie lider sondaży, Rumen Radew, zapowiedział wybory po tym, gdy kolejne ugrupowania parlamentarne odmawiały podjęcia się sformowania rządu. Kilka dni później - na rok przed końcem swojej drugiej i ostatniej kadencji - Radew zrezygnował z urzędu.

Radew uważany jest za prorosyjskiego kandydata - w przeszłości wzywał Ukrainę do jak najszybszego zakończenia wojny czy zniesienia sankcji na Rosję, które nałożono na nią jeszcze po nielegalnej aneksji Krymu.

Najnowsze sondaże agencji Alpha Research, Myara oraz Trend przewidują przewagę koalicji Postępowa Bułgaria, której nieformalnym liderem jest Radew i dają jej od 32 do 34 proc. poparcia.

Dalej znalazła się centroprawicowa partia GERB byłego premiera Bojko Borisowa z około 19-procentowym poparciem oraz centrowa i prozachodnia formacja Kontynuujemy Zmiany-Demokratyczna Bułgaria z wynikiem około 11 proc.

Walkę o czwarte miejsce stoczą prawdopodobnie partia DPS-Nowy Początek oligarchy Deliana Peewskiego, działająca w regionach z dużą mniejszością turecką jak Kyrdżali oraz nacjonalistyczno-rusofilskie ugrupowanie Wyzrażdane (Odrodzenie), którym sondaże dają od 7 do 9 proc. poparcia.

Na granicy progu wyborczego balansuje postkomunistyczna Bułgarska Partia Socjalistyczna. Jeżeli nie wejdzie do parlamentu, będzie to jej największa porażka od czasu upadku w kraju komunizmu.

Agencja prasowa BTA, powołując się na sondaż Alpha Research, podała w piątek, że spodziewany jest udział ponad 3,3 mln wyborców, co oznaczałoby frekwencję na poziomie 60 proc.

Niedzielne wybory w Bułgarii mają kluczowy i bezpośredni wpływ na stopień spójności i przewidywalności postępowania tego kraju w bloku państw zachodnich - podkreślił w rozmowie z PAP Lubomir Stefanow z Nowego Uniwersytetu Bułgarskiego (NBU) w Sofii.

Komentując zakończoną w piątek kampanię i wizje państwa, przedstawiane przez główne ugrupowania, ekspert z NBU zwrócił uwagę na "trzy wizje konkurujące o przywództwo, spierające się głównie na gruncie ekonomicznym".

- Widzimy to, co nazwałbym technokratycznym reformizmem proeuropejskim, czyli koalicję Kontynuujemy Zmiany-Demokratyczna Bułgaria: rządy prawa, walka z korupcją, konsolidacja strefy euro, silne powiązanie z NATO, modernizacja cyfrowa. Po drugie, konserwatywny, proeuropejski pragmatyzm, czyli GERB: stabilność instytucjonalna, inwestycje w infrastrukturę, absorpcja funduszy UE, ciągłość geopolityczna, ale z mniejszym apetytem na głębokie reformy systemowe. Po trzecie, suwerenność i populizm, widoczne w Postępowej Bułgarii, a bardziej radykalnie w Odrodzeniu - opierają się na antyelitarnej narracji, sceptycyzmie wobec głębszej integracji z UE oraz na apelach o bardziej "wielowektorową" politykę zagraniczną, która na nowo nawiąże dialog z Moskwą - wyjaśnił Stefanow.

Ekspert podkreślił, że "chociaż głosowanie ma podtekst geopolityczny, oparłby się pokusie ujęcia wyborów w kategoriach walki Wschodu z Zachodem". - To, co wprowadza Postępowa Bułgaria, to wzmocnienie nurtu myślenia suwerenistycznego i retoryki sprzyjającej Rosji - zaznaczył rozmówca PAP.