Nagroda Nobla 2024. Ogłoszono pierwszych laureatów

Amerykańscy biolodzy Victor Ambros i Gary Ruvkun za odkrycie mikroRNA i jego roli otrzymali w poniedziałek Nagrodę Nobla.

"Tegoroczna nagroda w dziedzinie fizjologii lub medycyny honoruje dwóch naukowców za odkrycie fundamentalnej zasady regulującej sposób regulacji aktywności genów. Odkryli mikroRNA, nową klasę maleńkich cząsteczek RNA, które odgrywają kluczową rolę w regulacji genów" - podkreślono w uzasadnieniu.

Jak dodano, przełomowe odkrycie Ambrosa i Ruvkuna ujawniło zupełnie nową zasadę regulacji genów, która okazała się niezbędna dla organizmów wielokomórkowych, w tym ludzi.

"Obecnie wiadomo, że ludzki genom koduje ponad tysiąc mikroRNA. MikroRNA okazują się mieć fundamentalne znaczenie dla rozwoju i funkcjonowania organizmów" - czytamy w oficjalnym komunikacie.

Co więcej, zaznaczono, że zrozumienie regulacji aktywności genów było ważnym celem przez wiele dziesięcioleci. "Jeśli regulacja genów pójdzie nie tak, może to prowadzić do poważnych chorób, takich jak rak, cukrzyca lub autoimmunizacja". "Komórki i tkanki nie rozwijają się normalnie bez mikroRNA. Nieprawidłowa regulacja może przyczyniać się do powstawania nowotworów, a mutacje w genach kodujących mikroRNA zostały wykryte u ludzi, powodując takie schorzenia jak wrodzona utrata słuchu, zaburzenia wzroku i układu kostnego" - wyjaśniono w uzasadnieniu.

Jak czytamy, geny mikroRNA ewoluowały i rozprzestrzeniały się w genomach organizmów wielokomórkowych przez ponad 500 milionów lat. "Dziś wiemy, że u ludzi występuje ponad tysiąc genów odpowiadających za różne mikroRNA, a regulacja genów przez mikroRNA - odkryta przez tegorocznych laureatów nagrody medycznej - jest uniwersalna wśród organizmów wielokomórkowych" - dodano.

Okazuje się, że Victor Ambros ma polskie pochodzenie. Jego ojciec wyemigrował z Polski do USA tuż po II wojnie światowej. Jak podaje PAP, w 2013 roku na łamach "Journal of Cell Biology" tegoroczny noblista wspominał, że ojciec poznał w Stanach Zjednoczonych jego matkę.

"Pobrali się, przeprowadzili na farmę w Vermont i zaczęli uprawiać ziemię. Moje rodzeństwo i ja dorastaliśmy pośród krów i świń, i pomagaliśmy siać i zbierać kukurydzę, w pracach tego rodzaju" - pisał.

Ambros jest pierwszym naukowcem w rodzinie. Obecnie jest profesorem University of Massachusetts Medical School w Worcester w stanie Massachusetts.

Jeszcze zanim przyznano tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny, AFP przewidywała, że wyróżnione mogą zostać badania nad rakiem lub leki na choroby układu krążenia.

Agencja podkreślała, że "świat jest świadkiem niszczycielskich wojen na Bliskim Wschodzie i Ukrainie, a klimat jest na skraju załamania". Przyznawane od 1901 roku Nagrody Nobla honorują tych, którzy, jak powiedział twórca nagrody i naukowiec Alfred Nobel, "przynieśli ludzkości największe korzyści".

W 2023 roku Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny trafiła do Katalin Kariko i Drew Weissmana za odkrycia dotyczące modyfikacji zasad nukleozydowych, które umożliwiły opracowanie skutecznych szczepionek mRNA przeciwko COVID-19.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że ich badania pozwalają modyfikować nukleozydy (stanowiące podstawę cząsteczek RNA i DNA) w taki sposób, że iniekcja RNA nie wywołuje stanu zapalnego w organizmie.

Komitet Noblowski podkreślił, że szczepionki pozwoliły uratować wiele milionów ludzi, a u znacznie większej liczby można było zapobiec poważnemu przebiegowi infekcji.

-----

Bądź na bieżąco i zostań jednym z ponad 200 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Interia Wydarzenia na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!