Macron nie chce być "mięczakiem". Ma plan na konflikt z Trumpem

Donald Trump żąda Grenlandii. Emmanuel Macron wysyła wojsko na wyspę. Trump chce Francji w swojej Radzie Pokoju. Macron odmawia. Do tej pory nazywał amerykańskiego przywódcę przyjacielem, chętnie się z nim spotykał i podkreślał znaczenie relacji transatlantyckich. Dlaczego teraz postanowił postawić się prezydentowi USA?

- Jest w sytuacji trudnej, ponieważ został mu już tylko rok i niecałe cztery miesiące prezydentury. Musi bronić swojego dziedzictwa po dwóch kadencjach - mówi Interii ekspert ds. polityki francuskiej Kacper Kita. W tym kontekście Macron prowadzi grę, która ma zaspokajać ambicje Francuzów. Grę jednak ryzykowną.

Prezydent Francji chce zakończyć drugą kadencję dobrze oceniany przez naród. - To jest bardzo trudne, ponieważ zostawia po sobie rozbity parlament. Centrum, które starał się przez lata zbudować, jest osłabione przez wzrost poparcia dla Zjednoczenia Narodowego i z drugiej strony dla Francji Niepokornej - mówi nam Kita, wskazując na rosnące sondaże partii prawicowych i lewicowych.

Dodaje, że polityka zagraniczna jest jedynym obszarem, w którym Francuzi deklarują przynajmniej częściowe poparcie działań prezydenta. - Ten miesiąc pokazał zmianę stanowiska Macrona, także pod presją opinii publicznej. Najpierw na przykład jego podejście do interwencji amerykańskiej w Wenezueli było raczej przychylne. Pochwalił porwanie Maduro - wskazuje Kita.

Krótko później Macron zmierzył się z krytyką we Francji od środowisk, które podnosiły znaczenie prawa międzynarodowego. - Później proponował, że władzę w Wenezueli powinien przejąć przywódca tamtejszej opozycji, de facto wybrany w sfałszowanych wyborach w 2024 roku (reżim ogłosił, iż triumfatorem jest Maduro - red.). To było formą postawienia się Trumpowi, który niespecjalnie przejmuje się transformacją demokratyczną, tylko chce przejąć kontrolę nad złożami naturalnymi - tłumaczy nasz rozmówca.

- Moim zdaniem w podobny sposób należy czytać stanowisko Macrona dotyczące Grenlandii czy Rady Pokoju - dodaje Kita. Zatem francuski prezydent z jednej strony oczekuje jak najlepszych relacji z USA, z drugiej chce występować w roli politycznego, wojskowego i dyplomatycznego przywódcy Unii Europejskiej. - Każdy przywódca Francji ma z tyłu głowy Napoleona, generała de Gaulle'a. To dość naturalne - zaznacza ekspert.

Macron - zdaniem Kity - wykorzystuje w tym celu obawy Europejczyków przed Trumpem: nieprzewidywalność, niestabilność, brak przywiązania do instytucji militarnych, możliwość dogadywania się z Rosją. - Jednocześnie promuje zacieśnienie integracji europejskiej, ideę autonomii strategicznej Europy i w kontekście Rady Pokoju wchodzi w rolę obrońcy dotychczasowego porządku międzynarodowego - mówi rozmówca Interii.

Taktyka francuskiego prezydenta jest jednak ryzykowna. Podejście jednoczesnej sympatii i oporu wobec Trumpa nie pozostaje bez reakcji amerykańskiego przywódcy.

Kiedy Macron odmówił udziału w Radzie Pokoju, Trump zagroził 200-procentowymi cłami na francuskie wina i szampany. Jeśli dojdą skutku, w jaki sposób Macron będzie bronił swojej spuścizny przed rodzimymi przedsiębiorcami?

- To jest pewne ryzyko. Natomiast na razie prezydent Trump jest postacią bardzo niepopularną we Francji. Wpisuje się w najgorsze stereotypy aroganckiego Amerykanina. Jest rzeczywiście wyzwaniem dla Macrona, bo jeszcze przed najnowszą wymianą zdań padła deklaracja, iż większe cła zapłacą państwa, które wyślą żołnierzy do Grenlandii - zaznacza Kita.

Jednak w tym przypadku asertywność wobec Trumpa pada na podatny grunt francuskiej opinii publicznej. Nasz rozmówca przytacza badania, w których 78 proc. Francuzów ma negatywną opinię o prezydencie USA, szczególnie wyborcy Macrona i lewicy. 77 proc. wyraża zaniepokojenie wobec amerykańskich deklaracji ws. Grenlandii.

- To moment, w którym Macron może podciągnąć swoje poparcie. Francuzi chcą asertywności wobec Stanów Zjednoczonych. W debacie publicznej nie ma na razie głosów, że prezydent powinien być miększy dla Trumpa - zaznacza Kita i nadmienia, że wcześniej Francuzi uznali umowę celną USA-UE za przejaw słabości. Do tego Macron jest obciążony sprawą Mercosuru, w której Paryż nie był w stanie przeforsować swojej woli.

- Teraz konfrontacja z Trumpem jest mu potrzebna, bo tego oczekują Francuzi - podkreśla Kacper Kita.

Jednocześnie Francuzi rekordowo źle oceniają swoją sytuację materialną. Nasz rozmówca wskazuje na badania pracowni Odoxa z początku tego roku. 4 proc. spodziewa się dobrobytu gospodarczego kraju w 2026 roku. Kłopotów oczekuje 67 proc., a 61 proc. twierdzi, że ich sytuacja materialna jest gorsza, niż ich rodziców w ich wieku. Do tego Francja ma problem z budżetem, który po raz czwarty z rzędu będzie przyjęty w ekstraordynaryjnym trybie.

- Sytuacja gospodarcza jest źle oceniana przez Francuzów i bez Trumpa. Dodatkowe cła oczywiście są czynnikiem negatywnym, ale to nie jest tak, że Francuzi akurat przez cła będą mieli poczucie, że było dobrze, a będzie źle. Myślę, że tu Macron nie ma wiele do stracenia. Miałby, jeśli okazały słabość. Tym bardziej kiedy Trump publikuje w Truth Social wiadomość od prezydenta Francji - komentuje nasz rozmówca.

Kita zaznacza, że Macronowi zależy, by Trump nie traktował go jak "mięczaka", ale nie odwróci się całkowicie od USA. - Nie będzie chciał oczywiście spalić tej relacji, będzie się starał utrzymywać kanały komunikacji, co też jasno wynika z tej opublikowanej wiadomości. Z jednej strony publicznie deklaruje asertywność wobec Trumpa, ale też nie chce przekroczyć pewnej granicy - mówi Interii.

Dlatego kłótnie z Trumpem są kalkulacją polityczną. - Z jednej strony Macron robi to wyłącznie na użytek wewnętrzny, ale też to jest spójne z jego wizją polityki zagranicznej, prezydentury. W kontrze do Trumpa łatwiej mu występować jako polityczny, militarny lider Unii Europejskiej. Za Bidena były bardziej stabilnie, teraz różnice między USA i UE są bardziej jaskrawe. W takich okolicznościach Macronowi jest łatwiej próbować przedstawiać siebie i Francję jako państwo aspirujące do tego, by kreować porządek międzynarodowy - podsumowuje Kacper Kita.

Jakub Krzywiecki

Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz na jakub.krzywiecki@firma.interia.pl