Bitwa o Mołdawię rozstrzygnięta? "Historyczne" głosowanie
W bitwie o przyszłość Mołdawii szala zwycięstwa przechyla się na stronę sił proeuropejskich. Po przeliczeniu 99,52 proc. głosów z komisji na prowadzenie wysuwa się Partia Działania i Solidarności. Z porażką najpewniej będą musiały pogodzić się ugrupowania zbliżone do Kremla. Tegoroczne głosowanie okrzyknięto "historycznym" z uwagi na bezprecedensową skalę ingerencji Moskwy. Głosowanie przykuło uwagę międzynarodowych mediów i określane było jako "starcie Zachodu z Rosją o wpływy w tym regionie".
W skrócie
- W Mołdawii zakończyły się historyczne wybory parlamentarne z frekwencją ponad 52 proc. Ich wynik zostanie ogłoszony w poniedziałek rano.
- Podczas głosowania w kraju panowały napięcia, policja przewiduje możliwe zamieszki, a władze obawiają się rosyjskiej ingerencji.
- O wejście do parlamentu rywalizowało 15 partii. Koalicja dla proeuropejskiej władzy może być trudna do zbudowania ze względu na podziały polityczne.
- Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii
O godz. 21. w Mołdawii (godz. 20. w Polsce) zakończyły się wybory parlamentarne, które politycy i komentatorzy określają jako "historyczne". Sondaże przedwyborcze dawały szanse na wejście do parlamentu czterem siłom politycznym.
Frekwencja wyborcza według Centralnej Komisji Wyborczej wyniosła ponad 52 proc. Za granicą zagłosowało blisko 264 tys. osób. W trakcie głosowania nie przeprowadzano badań exit poll.
Po zliczeniu głosów z 99,52 proc. komisji na pierwszym miejscu była proeuropejska Partia Działania i Solidarności (PAS) z wynikiem 50,03 proc., a na drugim prorosyjski Patriotyczny Blok Wyborczy (BEP) - 24,26 proc. proc. Ponad pięcioprocentowym progiem wyborczym znajdują się jeszcze dwie formacje: blok Alternatywa prorosyjskiego burmistrza Kiszyniowa Iona Czebana z poparciem 8,1 proc. oraz Nasza Partia oligarchy Renato Usatego (6,2 proc.).
Przeliczono już również wszystkie głosy wśród diaspory mołdawskiej w Polsce. Zdecydowanym zwycięzcą w naszym kraju okazała się PAS z wynikiem 83,53 proc. Na drugim miejscu znalazł się BEP (5,49 proc.), a na trzecim partia Demokracja w Domu 3,14 proc. Blok Alternatywa uzyskał 2,94 proc., a Nasza Partia - 2,16 proc.
Wybory w Mołdawii. Policja ostrzega przed zamieszkami
Kamil Całus z Ośrodka Studiów Wschodnich wyjaśnił na platformie X, że najpierw zliczane są głosy z małych miejscowości, potem spływają wyniki z dużych miast, a dopiero na końcu uwzględniane są głosy diaspory, które mogą mieć duży wpływ na ostateczny wynik. Całus podkreślił, że częściowych wyników "nie należy traktować jako ostatecznych, a nawet zbliżonych do ostatecznych". "Broń Boże, nie ekstrapolujmy rezultatów z połowy komisji na ostateczny wynik" - napisał analityk.
Mołdawska policja przekazała w niedzielę, że w związku z wyborami w kraju może dochodzić do zamieszek. - Mamy informacje o tym, że pewne grupy interesów przygotowują prowokacje i zamieszki, do których może dojść już dzisiaj w nocy - powiedział na antenie telewizji TV8 szef mołdawskiej policji Viorel Cernauteanu.
Do demonstracji wezwał były prezydent Mołdawii Igor Dodon, który jest przywódcą prorosyjskich socjalistów. Według niego wybory zostały sfałszowane, a Patriotyczny Blok Wyborczy "wyraźnie" je wygrał. Dlatego też zaapelował, by wyborcy BEP wyszli w poniedziałek rano na ulice.
Wybory parlamentarne w Mołdawii. 15 ugrupowań w wyścigu do parlamentu
Lokale wyborcze były otwarte od godz. 6. rano do godz. 20. czasu polskiego. Na terytorium Mołdawii otwarto 1973 lokali do głosowania, w tym 12 - dla mieszkańców separatystycznego Naddniestrza. Mieszkańcy tego regionu mogą uczestniczyć w wyborach na terytorium kontrolowanym przez władze w Kiszyniowie.
Zobacz również:
301 lokali wyborczych (o ponad 60 więcej niż w ubiegłorocznych wyborach prezydenckich) otwarto poza granicami kraju, a najwięcej - we Włoszech (ponad 70), Niemczech, Francji i Rumunii. Na terytorium Rosji otwarte były tylko dwa punkty do głosowania.
Wyborcy w dziesięciu krajach - USA, Kanadzie, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Islandii, Japonii, Korei Południowej, Australii i Nowej Zelandii - mieli możliwość głosowania korespondencyjnego po uprzedniej rejestracji.
W wyborach do 101-osobowego parlamentu startowało 15 partii politycznych (jeszcze jedna w przeddzień wyborów wycofała się, przekazując swoje głosy partii rządzącej PAS), trzy bloki i czterech kandydatów niezależnych. Próg wyborczy dla partii wynosi w Mołdawii 5 proc., a dla bloków - 7 proc. Parlament liczy 101 miejsc, co oznacza, że do zdobycia większości potrzebne jest 51 mandatów. Głosowanie odbywa się według list partyjnych.
Mołdawia. Cztery partie z szansą w niedzielnych wyborach
Sondaże prognozowały, że do parlamentu dostaną się trzy lub cztery siły polityczne. W większości badań prowadziła rządząca od czterech lat proeuropejska Partia Działania i Solidarności (PAS). Na drugim miejscu był prorosyjski Patriotyczny Blok Wyborczy (BEP), złożony z socjalistów, komunistów i partii Przyszłość Mołdawii. W piątek Centralna Komisja Wyborcza zagłosowała za wykluczeniem z wyborów jeszcze jednej partii, należącego do BEP Serca Mołdawii (PRIM). Jako przyczynę wskazano podejrzenia o nielegalne finansowanie z Moskwy.
Według sondaży szanse na wejście do parlamentu mają także Blok Alternatywa oraz Nasza Partia Renato Usatii. W skład Alternatywy wchodzą partia burmistrza Kiszyniowa Iona Cebana, były kandydat w wyborach prezydenckich Alexander Stoianoglo, były ideolog komunistów Mark Tkaciuk i były premier Ion Chicu. Alternatywa pozycjonuje się jako ugrupowanie proeuropejskie, jednak ze względu na polityczną historię jej członków eksperci są sceptyczni wobec tych deklaracji i wskazują na ich powiązania z Moskwą.
Do parlamentu ma szansę się dostać także Nasza Partia, na czele której stoi Renato Usatii, populista, który krytykuje zarówno partię władzy, jak i główne siły opozycyjne. Usatii jest uznawany za polityka obrotowego, jednak ciążącego ku Moskwie.
Zobacz również:
Taki rozkład sił sprawia, że w przypadku niezdobycia większości PAS będzie miała problem ze znalezieniem koalicjanta, który poprze ją w działaniach na rzecz eurointegracji, co może spowodować zahamowanie, a nawet zatrzymanie tego procesu. Dlatego też mołdawskie wybory są nazywane "najważniejszymi w historii" i skupiły niespotykaną dotąd uwagę międzynarodowych mediów.
Główni oponenci PAS z Bloku Patriotycznego krytykują partię władzy za konfrontacyjną politykę wobec Moskwy, oskarżają przy tym władze o działanie "według instrukcji" z Zachodu i zamiary "wciągnięcia kraju do wojny" i "sfałszowania wyborów".
Wybory w Mołdawii w cieniu rosyjskich wpływów. Bezprecedensowa skala ingerencji
Do udziału w wyborach Centralna Komisja Wyborcza (CEC) nie dopuściła bloku Zwycięstwo (Victorie, Pobieda), złożonego z marionetkowych partii powiązanych z Ilanem Sorem, działającym z Rosji byłym oligarchą ściganym w Mołdawii za "okradanie państwa".
Według władz w Kiszyniowie w trakcie obecnych wyborów bezprecedensowa jest skala ingerencji rosyjskiej, polegającej na kupowaniu głosów i kampaniach dezinformacyjnych.
Analitycy podkreślali, że przy dużej mobilizacji diaspory PAS wciąż ma pewne szanse na zdobycie większości (sondaże nie ujmują głosów zza granicy). W badaniach na terytorium kraju odnotowywany był bardzo wysoki odsetek niezdecydowanych, co utrudnia prognozowanie wyników.
Władze wyborcze w Kiszyniowie akredytowały ponad dwa tysiące obserwatorów, w tym blisko 800 obserwatorów międzynarodowych.
BITWA O MOŁDAWIĘ! Reporterzy Interii Jakub Krzywiecki i Marcin Jan Orłowski wybory parlamentarne w Mołdawii zrelacjonują prosto z Kiszyniowa. Czytaj w Interii i oglądaj na YouTube!
