48 godzin na opuszczenie kraju. Ogromny naród pała żądzą rewanżu

Na spornym odcinku granicy między Indiami i Pakistanem w nocy ponownie doszło do wymiany ognia. Po najtragiczniejszym w skutkach od ćwierćwiecza ataku w Kaszmirze, w którym śmierć poniosło 26 osób, a 17 zostało rannych, władze w New Delhi otwarcie oskarżyły Pakistan o wspieranie terroryzmu. Indyjska armia prowadzi zakrojone na szeroką skalę poszukiwania sprawców.

ONZ apeluje zaś do obydwu państw, które dysponują potencjałem nuklearnym, o "zachowanie spokoju i powściągliwości" w reakcjach.

- Sytuacja jest niezwykle poważna, bo dolewa oliwy do ognia nacjonalistycznych nastrojów po obu stronach granicy - mówi Interii pragnący zachować anonimowość indyjski dziennikarz z New Delhi.

Pahalgam to niewielka miejscowość położona u podnóża Himalajów. O każdej porze roku przyciąga turystów szukających spokoju na trasach trekkingowych w monumentalnej scenerii połaci lasów, lodowców, górskich rzek i łańcucha Himalajów.

Choć w Kaszmirze, na terenach kontrolowanych przez Indie, wielokrotnie dochodziło wcześniej do zamachów terrorystycznych i ataków na hinduskich pielgrzymów, to w ostatnich latach zdarzały się one o wiele rzadziej.

- To uśpiło czujność. W Indiach zwraca się uwagę na to, że ofiary to turyści z odległych części kraju. Ci, którzy pochodzą z regionów przylegających do Kaszmiru, raczej nie zdecydowaliby się na podziwianie pięknych widoków, mając w pamięci zamachy - mówi rozmówca Interii.

We wtorek rajskie krajobrazy stały się sceneriąjednej z najtragiczniejszych zbrodni, do której doszło w tym regionie od ćwierćwiecza. Trzech mężczyzn uzbrojonych w broń palną zaatakowało grupę turystów.

- Kiedy podziwialiśmy widoki, zobaczyliśmy najpierw mężczyznę z bronią. Pomyślałem, że to strażnik leśny. Rozległy się strzały. Pomyślałem, że to dla odstraszenia zwierząt, ale za chwilę na ziemię zaczęli padać ludzie - powiedział w wywiadzie dla indyjskiej stacji NDTV Debashis Bhattacharyia, który był w grupie zaatakowanych turystów.

Według relacji świadka zabijano tych, którzy nie byli w stanie wyrecytować z pamięci kluczowych wersetów Koranu. W momencie ataku na przełęczy koło Pahlagam znajdować się mogło ponad 400 turystów. Tych, którym udało się uciec, w domach ukrywali mieszkańcy.

- Ludzie oczekują zdecydowanych kroków ze strony władz. Nie tylko złapania terrorystów, którzy przeprowadzili wtorkowy atak, ale także zwiększenia poczucia bezpieczeństwa w Kaszmirze. Nie wyobrażam sobie, żeby ktokolwiek pojechał tam teraz podziwiać widoki - dodaje w rozmowie z Interią indyjski dziennikarz.

Po raz ostatni do zamachu w Kaszmirze doszło latem ubiegłego roku. Bojownicy ostrzelali wiozący hinduskich pielgrzymów autokar. Maszyna spadła w przepaść. Zginęło wówczas dziewięć osób, a 33 zostały ranne.

W mediach społecznościowych do ataku przyznała się grupa o nazwie Opór Kaszmiru. Policja opublikowała nazwiska trzech domniemanych sprawców wtorkowego ataku. Co najmniej dwóch z nich to obywatele Pakistanu.

Władze Indii poinformowały też, że trwa zakrojona na szeroką skalę operacja "poszukiwania" terrorystów i "niszczenia" obiektów i kryjówek, które mogły być przez nich wykorzystywane.

- Ludzie są wściekli. W całych Indiach żądają zdecydowanych działań, bo celem ataku byli niewinni ludzie, turyści. Szczególnie biorąc po uwagę sposób, w jaki ich zabito. To była egzekucja z zimną krwią. Ludzi podzielono ze względu na ich wyznanie - mówi Interii Suhasini Haidar, dziennikarka zajmująca się stosunkami międzynarodowymi i dyplomacją jednego z najpoczytniejszych dzienników w Indiach "The Hindu".

Premier Narendra Modi, który wcześniej wykazywał chęć negocjacji w sprawie Kaszmiru, po wtorkowym zamachu zapowiedział, że Indie będą ścigać terrorystów "do końca świata".

Ofiary pochodziły z 16 stanów Indii. Hindusi nie chcą negocjacji, lecz bardziej zdecydowanych kroków ze strony władz. To co czują zwykli mieszkańcy kraju, ma odzwierciedlenie w działaniach podjętych przez Indie.

We czwartek Indie unieważniły wizy dla obywateli Pakistanu, ogłaszając, że mają oni 48 godzin na opuszczenie kraju. Jednocześnie zaapelowano do przebywających na terytorium Pakistanu obywateli Indii o jak najszybszy powrót. Władze w Islamabadzie odpowiedziały w ten sam sposób - anulowaniem wiz dla obywateli Indii i apelem o jak najszybszy wyjazd z Indii osób z pakistańskim paszportem. Indie zamknęły też granicę lądową z Pakistanem.

Obniżono rangę stosunków dyplomatycznych z Islamabadem. Obydwa kraje zapowiedziały dalsze ograniczenie obsady placówek dyplomatycznych. Sześć lat wcześniej personel ambasad obu państw w kraju przyjmującym zmniejszono o połowę - do 55 osób. Od przyszłego tygodnia ma to być 30.

Dyplomaci, którzy nie zmieszczą się w nowym kontyngencie, także dostali dwa dni na opuszczenia placówek dyplomatycznych. Przed ambasadą Pakistanu w New Delhi trwają protesty. Policyjny kordon chroniący dostępu do niej znajduje się pół kilometra od jej bramy.

Do przedstawicielstwa bezskutecznie starają się tez dostać obywatele Pakistanu, którzy obawiają się o własne bezpieczeństwo po upływie ultimatum o opuszczeniu Indii. Nie wszyscy mają środki na wyjazd. Szczególnie, że Pakistańczycy mogą szybko wydostać się z Indii tylko transportem lotniczym przez państwa trzecie. Pakistan zamknął też całkowicie swoją przestrzeń powietrzną dla maszyn zarejestrowanych w Indiach.

Indie ogłosiły też zawieszenie traktatu o podziale wód,który gwarantował Pakistanowi dostęp do systemu wód Indusu i zakazywał Indiom manipulowania ich przepływem. Traktat o wodach Indusu zawarto w 1960 roku w Karaczi.

Prócz obydwu państw jego stroną jest również Bank Światowy, a wszelkie kwestie sporne do tej pory regulowała specjalna komisja. Na mocy traktatu Indie otrzymały kontrolę nad wschodnimi rzekami systemu Indusu, a Pakistan - nad zachodnimi.

Wyjście z traktatu na razie nie oznacza jednak, że Indie doprowadzą do sytuacji, w której w Pakistanie zabraknie wody. Zdaniem ekspertów na razie nie dysponują taką technologią, ale w przyszłości - pełna kontrola nad przepływem rzek zabezpieczających w wodę Pakistan da władzom w New Delhi mocną kartę przetargową.

- Władze podjęły już zdecydowane działania dyplomatyczne, ale oczekuje się, że w ślad za tym podjętą będą także te militarne - tłumaczy Interii Suhasini Haidar z "The Hindu".

- Wcześniej władze Pakistanu po każdym z ataków deklarowały chęć współpracy i pomocy. Teraz jest inaczej. Trzeba przygotować się, że będzie o wiele gorzej - dodaje rozmówczyni Interii.

Tomasz Sajewicz