Ten budynek miał być pionowym lasem jak w Mediolanie. Wyszła betonoza

Wieżowiec w samym centrum Szczecina, przy ulicy Niedziałkowskiego, przez kilkadziesiąt lat należał do lokalnego oddziału państwowej telewizji. Przez dekady był najwyższym budynkiem w mieście widocznym niemal z każdego zakątka.

Mijające lata i trendy okresu, w którym powstał - lata 70. XX wieku - sprawiły, że w końcu stał się pamiątką brutalistycznej architektury PRL, aż w końcu, w 2015 roku dotychczasowy właściciel sprzedał go szczecińskiemu deweloperowi. Wkrótce firma pokazała imponujące wizualizacje.

Prezentowały przeszklony apartamentowiec pełen zieleni, która miała pokrywać tarasy i część elewacji. To, co było widać na materiałach promocyjnych, uzasadniali twórcy koncepcji.

- Apartamenty są wyposażone w duże tarasy z systemem nawadnianych donic, umożliwiających zrealizowanie sporej ilości różnorodnych nasadzeń - zapowiadali.

Natychmiastowym skojarzeniem były mediolańskie budynki Bosco Verticale. Na "pionowym lesie", jak nazywane są dwa wielopiętrowe wieżowce z biurami i mieszkaniami, rośnie ponad 900 drzew.

Efekt inwestycji w Szczecinie nie przypomina jednak ani budynków z północnych Włoch, ani wizualizacji, które do dzisiaj znajdziemy na stronie internetowej dewelopera. Wieżowiec przypomina za to wiele innych, wielopiętrowych apartamentów znanych z polskich miast: jest wysoki, przeszklony i bez zieleni.

- To jest niewspółmiernie coś innego, niż chcieliśmy zrealizować. Mieliśmy inne zamierzenia. Zgadzam się z krytycznymi opiniami krążącymi w Szczecinie - mówi Interii Bohdan Bay, architekt z biura "Projektownia", które stworzyło koncepcję "Sky Garden" i którego wizję miał wcielić w życie deweloper.

- Koncepcja tarasów miała się wiązać ze stałą zielenią, która miała funkcjonować przez cały rok. Miał być system automatycznego nawadniania i zatrudniony ogrodnik, który by o zieleń dbał - wspomina Bay.

Bay i jego współpracownik - Olgierd Żwirełło, który też tworzył wizję zielonego apartamentowca - tłumaczą, że początkowa dobra współpraca i zainteresowanie inwestora zmieniły się wraz z kolejnymi etapami powstawania apartamentowca.

- Inwestor oparł się na tym pomyśle, budując marketing. Nazwał to "Sky Garden". Ogrody więc wybrzmiały nawet w nazwie. Ciągle są też widoczne na wizualizacjach - komentuje w rozmowie z Interią Żwirełło.

Według niego budując apartamentowiec, deweloper chciał powiększyć powierzchnię na sprzedaż kosztem planowanej zieleni.

- Może stwierdził, że to obojętne czy będzie "garden" czy jednak nie będzie "garden', ale chyba okazało się, że klienci są świadomi i denerwuje ich przedstawianie wizji, a potem realizowanie czegoś zupełnie innego - mówi architekt z "Projektowni".

Deweloperem, który kupił dawny budynek lokalnej telewizji, była szczecińska firma Idea-Inwest. Jej szefowa, Iwona Zielińska, mówi Interii, że chciała wybudować zielony wieżowiec, ale "szybko okazało się", że plan donic zagłębionych w stropy tarasów był "niemożliwy do wykonania".

- Koncepcja była bardzo atrakcyjna, ale nierealna i niewykonalna z powodów technicznych. Budynek nie był budowany od początku, a modernizowany, co również znacznie ograniczało możliwości - twierdzi prezes Idea-Inwest.

Przekonuje, że firma nie zrezygnowała zupełnie z zieleni, ale zmieniła sposób jej przygotowania. Wśród wykorzystanych pomysłów wymienia m.in. wewnętrzną izolację, system nawadniania i odprowadzania nadmiaru wody.

- A w donicach zasadziliśmy mnóstwo różnego rodzaju roślin. Gatunki zostały dobrane tak, aby mogły być ozdobą nie tylko w sezonie letnim - przekonuje deweloper.

Zielińska dodaje, że zieleń została posadzona rok temu, więc "nie można spodziewać się spektakularnych efektów" i "trzeba cierpliwie zaczekać".

Prezes firmy uważa, że ostateczny efekt zieleni na wieżowcu jest w rękach mieszkańców, którzy powinni o nią dbać, i wspólnoty mieszkaniowej.

- Nasza rola w tym zakresie została wypełniona - twierdzi Iwona Zielińska w odpowiedzi na pytania Interii.

Aleksandra Kopińska-Szykuć to znana w Szczecinie architektka. Chętnie publicznie komentuje lokalne inwestycje i ich estetykę. Na pytanie Interii o ostateczny kształt zielonego wieżowca, na początku odpowiada ogólnym spostrzeżeniem: że w ogóle do wizualizacji inwestycji powinniśmy zachować dystans.

- One prezentują stan najbardziej pożądany: słoneczny dzień, bujna zieleń, roześmiani ludzie. Rzeczywistość bywa bardziej przyziemna - przestrzega Kopińska-Szykuć.

Jej zdaniem początkowe plany rozbudziły nadzieje na spektakularny efekt, ale nie miały wielkich szans na powodzenie.

- Budynek adaptowany z dawnej siedziby telewizji jawił nam się niczym mediolańskie Bosco Verticale, ale zdaje się bez uwzględnienia faktu, że dawna konstrukcja na takie dodatkowe obciążenia może nie być gotowa - mówi architektka.

Zastanawia się też, czy właściciele lokali byliby w stanie dbać o "gąszcz na balkonach" i czy pozwalaliby ogrodnikowi na regularne wizyty na swoich tarasach.

Współtwórca niezrealizowanej koncepcji finał prac przy "zielonym wieżowcu" ocenia bardzo surowo.

- Byłem tam ostatnio na siedemnastej kondygnacji. Dwie tuje zasadzone w donicach. Żałosne - mówi Bohdan Bay.

Kopińska-Szykuć daje rade na przyszłość tym, którzy zachwycają się wizualizacjami.

- Warto je dzielić przez dwa, patrzeć na jakość architektury i trzeźwo oceniać fantazję autora i realne możliwości. Daje to szanse na mniejsze rozczarowanie - mówi architekta.

Tobiasz Madejski, Szczecin