Ujawniają plan pokojowy Trumpa dla Ukrainy. Jeden punkt dotyczy Polski

Portal Axios informował wcześniej, że administracja Donalda Trumpa potajemnie konsultowała się z Rosją w celu opracowania nowego planu mającego na celu zakończenie wojny w Ukrainie. Wysoki rangą rosyjski urzędnik mówił portalowi, że jest "optymistycznie nastawiony" do tej propozycji.

Już wtedy podawano, że projekt ma składać się z 28 punktów i jest inspirowany dokumentem, który prezydent USA proponował dla Strefy Gazy.

W czwartek portal Axios opublikował wersję planu, który zweryfikował z urzędnikami z Ukrainy i Stanów Zjednoczonych oraz ze źródłem, zaznajomionym z tą sprawą. Administracja podkreśla, że projekt może ulegać zmianom po konsultacji ze stronami.

Według portalu zgodnie z planem prezydenta USA w Polsce mają stacjonować europejskie myśliwce.

Poniżej przedstawiamy wersję planu opublikowaną przez serwis Axios:

1. Suwerenność Ukrainy zostanie potwierdzona.
2. Między Rosją, Ukrainą i Europą zostanie zawarte kompleksowe porozumienie o nieagresji. Wszystkie niejasności ostatnich 30 lat uznaje się za wyjaśnione.
3. Oczekuje się, że Rosja nie dokona inwazji na sąsiednie kraje, a NATO nie będzie się dalej rozszerzać.
4. Rosja i NATO - za pośrednictwem USA - będą prowadzić dialog, by rozwiązać wszystkie kwestie dotyczące bezpieczeństwa i stworzyć warunki do deeskalacji w celu zapewnienia globalnego bezpieczeństwa oraz zwiększenia możliwości współpracy i przyszłego rozwoju gospodarczego.
5. Ukraina otrzyma solidne gwarancje bezpieczeństwa.
6. Liczebność Sił Zbrojnych Ukrainy będzie ograniczona do 600 tys.
7. Ukraina zgadza się na zapisanie w swojej konstytucji, że nie dołączy do NATO, a NATO zgadza się na zapis, że Ukraina nie będzie przyjęta do Sojuszu w przyszłości.
8. NATO zgadza się, by jego żołnierze nie stacjonowali na Ukrainie.
9. Europejskie myśliwce będą stacjonować w Polsce.
10. USA gwarantują: - USA otrzymają wynagrodzenie za gwarancję (bezpieczeństwa); - Jeśli Ukraina dokona inwazji na Rosję, utraci gwarancje; - Jeśli Rosja dokona inwazji na Ukrainę, oprócz zdecydowanej skoordynowanej odpowiedzi militarnej, ponownie będą nałożone na nią wszystkie globalne sankcje, cofnięte zostanie uznanie nowego terytorium i wszystkie inne korzyści wynikające z tego porozumienia; - Jeśli Ukraina wystrzeli pocisk na Moskwę albo Petersburg bez przyczyny, gwarancja bezpieczeństwa będzie uznana za niewiążącą.
11. Ukraina może dołączyć do Unii Europejskiej i otrzyma krótkoterminowy preferencyjny dostęp do rynku europejskiego, dopóki ta kwestia będzie rozpatrywana.
12. Potężny globalny pakiet środków mających na celu odbudowę Ukrainy, obejmujący między innymi: - Utworzenie Funduszu Rozwoju Ukrainy, który będzie inwestował w szybko rozwijające się sektory przemysłu, w tym technologię, centra danych i sztuczną inteligencję. - Stany Zjednoczone będą współpracować z Ukrainą w zakresie wspólnej odbudowy, rozwoju, modernizacji i eksploatacji ukraińskiej infrastruktury gazowej, obejmującej rurociągi i obiekty magazynowe. - Wspólne działania na rzecz odnowy terenów dotkniętych wojną w celu odbudowy i modernizacji miast i obszarów mieszkalnych. - Rozwój infrastruktury. - Wydobycie minerałów i zasobów naturalnych. - Bank Światowy opracuje specjalny pakiet finansowy, by przyspieszyć te działania.
13. Rosja zostanie ponownie zintegrowana ze światową gospodarką: - Zniesienie sankcji będzie omawiane i uzgadniane etapami, w każdym przypadku indywidualnie. - USA zawrą długoterminową umowę o współpracy gospodarczej na rzecz wzajemnego rozwoju w obszarach energetyki, zasobów naturalnych, infrastruktury, sztucznej inteligencji, centrów danych, projektów wydobycia metali ziem rzadkich w Arktyce i innych korzystnych dla obu stron możliwości biznesowych. - Rosja będzie zaproszona z powrotem do G8.
14. Zamrożone środki będą wykorzystane w następujący sposób: - 100 miliardów dolarów w zamrożonych rosyjskich aktywach zostanie zainwestowane w prowadzone przez USA działania na rzecz odbudowy i inwestycji na Ukrainie; - Stany Zjednoczone otrzymają 50 proc. zysków z tego przedsięwzięcia. Europa dołoży 100 miliardów dolarów, aby zwiększyć kwotę inwestycji dostępnych na odbudowę Ukrainy. Zamrożone fundusze europejskie zostaną odmrożone. Pozostała część zamrożonych funduszy rosyjskich zostanie zainwestowana w oddzielny amerykańsko-rosyjski fundusz inwestycyjny, który będzie realizował wspólne projekty w określonych obszarach. Celem tego funduszu będzie zacieśnienie stosunków i wzmocnienie wspólnych interesów, aby stworzyć silną zachętę do unikania ponownego konfliktu.
15. Powołana zostanie wspólna amerykańsko-rosyjska grupa robocza ds. bezpieczeństwa, której zadaniem będzie promowanie przestrzegania wszystkich postanowień tej umowy i czuwanie nad nim.
16. Rosja prawnie usankcjonuje swoją politykę nieagresji wobec Europy i Ukrainy.
17. USA i Rosja zgodzą się na przedłużenie obowiązywania traktatów o nierozprzestrzenianiu i kontroli broni jądrowej, w tym traktatu START I.
18. Ukraina zgadza się być państwem nieposiadającym broni nuklearnej zgodnie z Układem o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.
19. Uruchomienie Zaporoskiej Elektrowni Atomowej odbędzie się pod nadzorem Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, a wyprodukowana energia elektryczna będzie dzielona równo między Rosję i Ukrainę.
20. Oba kraje zobowiązują się do wdrażania programów edukacyjnych w szkołach i w społeczeństwie, których celem jest promowanie zrozumienia i tolerancji wobec różnych kultur oraz eliminowanie rasizmu i uprzedzeń: - Ukraina przyjmie zasady UE dotyczące tolerancji religijnej i ochrony mniejszości językowych. - Oba kraje zgodzą się na zniesienie wszelkich środków dyskryminacyjnych i zagwarantowanie praw ukraińskich i rosyjskich mediów i edukacji. - Wszelka ideologia i działalność nazistowska muszą zostać odrzucone i zakazane.
21. Terytoria: - Krym, obwody ługański i doniecki będą uznane za de facto rosyjskie, w tym przez USA. - Obwody chersoński i zaporoski będą zamrożone wzdłuż linii kontaktowej, co oznaczać będzie de facto uznanie (terytorium) wzdłuż linii kontaktowej. - Rosja odstąpi od innych uzgodnionych terytoriów, które kontroluje poza tymi pięcioma regionami. - Ukraińskie siły wycofają się z części obwodu donieckiego, którą obecnie kontrolują, a strefa wycofania będzie uznana za neutralną zdemilitaryzowaną strefę buforową, uznaną na arenie międzynarodowej za terytorium należące do Federacji Rosyjskiej. Rosyjskie siły nie wkroczą do tej zdemilitaryzowanej strefy.
22. Po uzgodnieniu przyszłych ustaleń terytorialnych zarówno Federacja Rosyjska, jak i Ukraina zobowiązują się do niezmieniania tych ustaleń siłą. Gwarancje bezpieczeństwa nie będą miały zastosowania w przypadku naruszenia tego zobowiązania.
23. Rosja nie będzie uniemożliwiać Ukrainie korzystania z Dniepru w celach handlowych, osiągnięte zostaną także porozumienia w sprawie swobodnego transportu zboża przez Morze Czarne.
24. Powołana będzie komisja humanitarna w celu rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii: - Wszyscy pozostali więźniowie i ciała będą wymienione na zasadzie "wszyscy na wszystkich". - Wszyscy zatrzymani cywile i zakładnicy, w tym dzieci, będą uwolnieni. - Wdrożony zostanie program łączenia rodzin. - Podjęte będą działania, by złagodzić cierpienie ofiar konfliktu.
25. Ukraina przeprowadzi wybory w ciągu 100 dni.
26. Wszystkie strony zaangażowane w ten konflikt objęte zostaną pełną amnestią za czyny popełnione podczas wojny i zgodzą się, by nie wysuwać żadnych roszczeń ani rozpatrywać żadnych skarg w przyszłości.
27. Porozumienie to będzie prawnie wiążące. Jego wdrażanie będzie monitorowane i gwarantowane przez Radę Pokoju, na której czele stanie prezydent Donald J. Trump. Za naruszenia będą nakładane sankcje.
28. Gdy wszystkie strony wyrażą zgodę na to memorandum, zawieszenie broni wejdzie w życie natychmiast po tym, jak obie strony wycofają się do uzgodnionych punktów, by rozpocząć wdrażanie porozumienia.

Axios podawał, że szczegóły planu wypracowano podczas październikowych rozmów wysłannika Władimira Putina - Kiriłła Dmitrijewa z wysłannikiem Trumpa - Stevem Witkoffem w Miami.

Dmitrijew powiedział portalowi, że "czuje, że rosyjskie stanowisko jest słuchane" i że propozycja dotyczy szerokiego układu z Ameryką, wychodzącego poza jedynie wojnę w Ukrainie.

Według wysłannika Putina, plan ma "zająć się konfliktem ukraińskim, ale też odnowieniem więzi USA - Rosja i rosyjskimi obawami dotyczącymi bezpieczeństwa".

Tymczasem według portalu Politico plan nie był konsultowany ani z Ukrainą, ani z państwami europejskimi.

- Nie obchodzą nas Europejczycy. Chodzi o to, by Ukraina to zaakceptowała - miał powiedzieć jeden z amerykańskich urzędników.

Portal Politico informował wcześniej, że Biały Dom zamierza przedstawić Ukrainie uzgodniony z Rosją plan pokojowy jako "fakt dokonany", a urzędnicy administracji Trumpa uważają, że są w stanie skłonić ukraińskiego prezydenta do jego akceptacji z uwagi na jego osłabioną pozycję, m.in. z powodu afery korpucyjnej.

W czwartek wieczorem prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył , że Ukraina będzie pracować z USA nad punktami planu zakończenia wojny z Rosją. Informował też o swoim spotkaniu z sekretarzem ds. sił lądowych Stanów Zjednoczonych Danielem Driscollem.

Również w czwartek rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt po raz pierwszy oficjalnie odniosła się do doniesień na temat 28-puntkowego planu pokojowego USA.

- Prezydencki wysłannik Steve Witkoff i sekretarz stanu Marco Rubio po cichu pracowali nad planem pokojowym dla Ukrainy, rozmawiali z obiema stronami, a prezydent go popiera - oznajmiła Leavitt. Stwierdziła, że zaprezentowany Ukrainie plan powinien być akceptowalny dla obu stron.

Plan miał zostać w czwartek zaprezentowany przez Driscolla podczas spotkania z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Jednak czwartkowy "Wall Street Journal" podał - powołując się na przedstawiciela administracji - że Driscoll przedstawił inny plan porozumienia od 28-puntkowego stworzonego głównie przez Witkoffa. Dziennik dodał, że USA "nie ustaliły żadnego konkretnego planu i będą nadal konsultować się z walczącymi stronami", a ostateczne porozumienie może zawierać elementy obu planów.