Rosja mierzy się z potężnym problemem. Wstrząsające dane o weteranach
6 proc. wracających z wojny w Ukrainie rosyjskich weteranów weszło w konflikt z prawem i usłyszało wyrok - wynika ze śledztwa przeprowadzonego przez redakcję gazety "Nowaja Gazieta". W kilkuset przypadkach doszło do najcięższych przestępstw, w których niejednokrotnie ginęli członkowie żołnierskich rodzin. Tymczasem rosyjskie sądy stosują łagodne podejście do weteranów. Dzieje się tak z dwóch powodów.
W skrócie
- Rosja mierzy się z problemem powrotu weteranów wojny w Ukrainie dotkniętych problemami psychicznymi.
- Według danych do czerwca 2025 roku do kraju wróciło 137 tys. weteranów, a 6 proc. z nich weszło w konflikt z prawem.
- Władze Rosji wykazują łagodne podejście wobec weteranów, co wpływa na przebieg spraw sądowych.
- Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii
Rosja zmaga się z problem tysięcy osób wracających z frontu w Ukrainie w stanie pokiereszowania psychicznego.
"Nowaja Gazieta" jako ilustrację tego problemu przytoczyła historię z kwietnia 2024 roku. Zdarzenie rozegrało się w miejscowości Kizlar w rejonie Kaukazu. Weteran wojny w Ukrainie nocą wszedł do sypialni sąsiedniego mieszkania i poważnie ranił mężczyznę.
Zgodnie z relacją sąsiadów napastnik przed atakiem krzyczał, że jest "bojownikiem specjalnej operacji wojskowej". Sąd orzekł, że agresor jest niepoczytalny. Były wojskowy trafił do szpitala psychiatrycznego.
Fatalna tendencja w Rosji. Chodzi o weteranów wojny w Ukrainie
Najnowsze statystyki z Rosji pokazują skalę problemu. Według oficjalnych danych do czerwca 2025 roku do domów wróciło 137 tys. weteranów wojny z Ukrainą.
"Nowaja Gazieta" przeanalizowała akta sądowe z okresu od 2022 roku. Wynika z nich, że przeciwko wojskowym wracającym z frontu wydano około 8 tys. wyroków - 7 tys. z nich wydały sądy cywilne, pozostałe - sądy wojskowe.
W sumie 6 proc. powracających z wojny żołnierzy weszło w konflikt z prawem, który zakończył się wyrokiem na sali sądowej.
Jak zauważono, ten trend przyspiesza. Najwięcej orzeczeń odnotowano w 2024 roku - 4,7 tys. Jeszcze rok wcześniej było ich prawie o połowę mniej (2,5 tys.).
"Te liczby są zaniżone. Nie wszystkie orzeczenia sądowe są publikowane i nie wszystkie sprawy karne trafiają do sądu" - czytamy w publikacji.
Wielki problem Rosji. Statystyki pokazują schemat
Dziennikarze dotarli do statystyk dotyczących skazanych rosyjskich weteranów. Około 2 tys. z nich podczas walk z Ukraińcami zostało inwalidami lub doznało wstrząsu mózgu. U ponad 300 zdiagnozowano alkoholizm lub uzależnienie od zakazanych substancji.
Z kolei w 116 odnotowanych przypadkach sąd stwierdził zespół stresu pourazowego i zaburzenia osobowości.
Czego dotyczyły przestępstwa, których dopuszczali się w Rosji weterani? Ponad 900 osób oskarżono o przestępstwa z użyciem przemocy (m.in. morderstwa). Co wstrząsające, wśród ofiar odnotowano 52 członków rodzin napastników.
"Przypadek Rosji ma swoją specyfikę. Rekrutacja do wojska obejmowała masowe rekrutacje z więzień i sal sądowych. Ci, którzy szli na wojnę, prawdopodobnie byli już bardziej podatni na przemoc" - wyjaśnia "Nowaja Gazieta".
Lżejsze przestępstwa dotyczyły m.in. kradzieży (około 3 tys. przypadków), wykroczeń drogowych (1,8 tys.) przestępstw narkotykowych (1,5 tys.) oraz oszustw (niecałe 400).
"Ogólnie rzecz biorąc, weterani są skazywani około 1,7 razy częściej niż mężczyźni w tym samym wieku, którzy nie służyli na wojnie" - czytamy w konstatacji artykułu.
Wojna w Ukrainie. Rosja patrzy przychylnym okiem na weteranów, "szczególny przywilej"
Z dziennikarskiego śledztwa wynika, ze władze Rosji patrzą przychylnym okiem na powracających z wojny żołnierzy, a status weterana może mieć wpływ na przebieg ewentualnego postępowania w sądzie.
Sprawy karne są bardzo często zawieszane, a następnie dochodzi do umorzenia śledztwa. Dzieje się tak np. w przypadku, gdy podejrzany otrzyma medal za służbę na ukraińskim froncie.
- W sądach obserwujemy łagodniejsze podejście do weteranów. Istnieją dwa możliwe wyjaśnienia. Jedno to szczególny przywilej uczestników wojny. Drugie to struktura społeczna. Typowy oskarżony w Rosji jest często bezrobotny i marginalizowany społecznie. (...) Weteran wojenny natomiast zazwyczaj ma pewne dochody i więzi społeczne - ocenił Kiriłł Titajew, profesor nauk społecznych w Czarnogórze.
Źródło: "Nowaja Gazieta"
