Państwowa Inspekcja Pracy: Tak rządzi nominat PiS. Gigantyczne nagrody i etaty dla kolegów

- Główny inspektor pracy postępuje wbrew prawu. I chociaż informujemy o sprawie rządzących, nikt nie chce się tym zająć  - alarmują nasi rozmówcy z PIP. - Chodzi o fachowość i interes inspekcji pracy. Dlatego wybieram takich ludzi, a nie innych - broni się Łyszczek.

Jak dowiedziała się Interia, w połowie stycznia Związek Zawodowy Pracowników Państwowej Inspekcji Pracy skierował kolejne już pismo na ręce marszałek Sejmu Elżbiety Witek. Podobnie jak poprzednie, dotyczyło skargi na głównego inspektora pracy. Co autorom pisma nie podoba się u przełożonego?

Od 2018 r. związkowcy z PIP nie mogą się dogadać z Wiesławem Łyszczkiem. Kością niezgody są zasady podziału środków na wynagrodzenia. Szef urzędu nie chce o nich rozmawiać ze związkowcami, chociaż obliguje go do tego ustawa o związkach zawodowych. Co ciekawe, to także wbrew zaleceniom, które... sam wydaje. - Chociaż nie chciał z nami rozmawiać o podziale środków finansowych na wynagrodzenia, zalecił takie działanie przewodniczącemu "Solidarności" przy IPN. Żeby było śmieszniej, zrobił to wszystko tego samego dnia - obrusza się jeden z naszych rozmówców.

Jak udało nam się ustalić, pracownicy PIP narzekają na politykę kadrową swojego pryncypała. Skarżą się m.in. na utworzenie 60 nowych stanowisk dla działaczy PiS oraz osób z Podkarpacia. Pojawiają się oskarżenia o wysokie apanaże dla ludzi bez doświadczenia, przyspieszone kursy, likwidację stanowisk informatyków. Jest nawet mowa o... łamaniu prawa pracy.

Janusz Śniadek, poseł PiS i były szef "Solidarności", a obecnie przewodniczący Rady Ochrony Pracy, działającej przy Sejmie RP potwierdza, że związkowcy wysłali pismo na ręce Elżbiety Witek, która jest bezpośrednią przełożoną Łyszczka. Co, zdaniem polityka, powinna zrobić? - Proszę nie żartować, że w takiej sprawie ma interweniować marszałek Elżbieta Witek. Może jeszcze do prezydenta idźmy? Przepraszam, zaczynam szydzić. Nie wyobrażam sobie, żeby marszałek zajmowała się sprawami sporu pracowniczego wewnątrz inspekcji - uważa przewodniczący Rady Ochrony Pracy, która nadzoruje PIP.

Zanim stery w PIP przejął Wiesław Łyszczek, inspekcją rządził Roman Giedrojć. Był nominatem PiS-u, ale urzędnicy na niego nie narzekali. Wręcz przeciwnie, bo to za jego rządów, po wielu latach zamrożenia płac, ludzie dostali kilkusetzłotowe podwyżki. Zmarł nagle w bydgoskim szpitalu, miał 67 lat. Zmiana na stanowisku nastąpiła kilka miesięcy później, w październiku 2017 r.

Kim jest Łyszczek? To człowiek wywodzący się z antykomunistycznej "Solidarności" działającej przy MPK Rzeszów, jeszcze w latach 90. pracował jako kierowca. Zanim trafił do głównego inspektoratu, z nadania partii rządzącej pełnił obowiązki okręgowego inspektora pracy na Podkarpaciu. W firmie mówią, że nieźle zna Marka Kuchcińskiego. Choćby dlatego, że obaj pochodzą z Przemyśla. - Wygląda na to, że były marszałek przymykał oko na działania kolegi. Obecnie nie reaguje na nie Elżbieta Witek - opowiada nasze źródło z Państwowej Inspekcji Pracy.

Główny inspektor pracy uważa, że oskarżenia o znajomości z byłym przełożonym są wyssane z palca. - Marka Kuchcińskiego znam tak jak i pana. Czyli wcale - odpowiada Wiesław Łyszczek, kiedy pytamy go o relacje z byłym marszałkiem Sejmu.

Chociaż główny inspektor pracy ma być organem apolitycznym, nie przeszkadzało to Wiesławowi Łyszczkowi, żeby występować na partyjnych imprezach PiS. Ramię w ramię z Kuchcińskim, na zaproszenie 29-letniego Grzegorza Nieradki (były asystent marszałka, radny partii rządzącej, obecnie doradca GIP - red.) pojawił się choćby w Iwoniczu-Zdroju. Spotkanie odbyło się 12 października 2018 r. w czasie samorządowej kampanii wyborczej. Na zdjęciach doskonale widać, że Łyszczek trzyma w ręku flagę z logo PiS. Oficjalnie panowie byli tam ze względu na spotkanie związane ze 100-leciem odzyskania niepodległości.

"Podczas spotkania omówione zostały dokonania polskiego Rządu (pisownia oryginalna - red.) na tle wielkich inicjatyw gospodarczych rodzącej się 100 lat temu Polski" - chwali się na swojej stronie Nieradka. "Główny Inspektor Pracy został zaproszony (...) do udziału w spotkaniu samorządowym w Iwonicz-Zdroju, a jego udział w tym wydarzeniu miał charakter służbowy" - w odpowiedzi na nasze pytania stwierdza Wojciech Gonciarz z Głównego Inspektoratu Pracy.

"PIP, czyli Praca i Przyjaciele" - to tytuł tekstu z "Dziennika Gazety Prawej" z połowy czerwca 2019 r., w którym dziennikarze opisali sieć powiązań stworzoną przez Wiesława Łyszczka w Państwowej Inspekcji Pracy. W artykule padają nazwiska m.in. radnego Grzegorza Nieradki, słupskiej radnej PiS Anny Mrowińskiej, a nawet Piotra Kalbrona, który prywatnie jest zięciem... Piotra Dudy, szefa NSZZ "Solidarność". Takich przypadków jest o wiele więcej.

Redakcja Interii przesłała do inspektoratu 20 szczegółowych pytań. Na odpowiedzi czekaliśmy trzy miesiące. Pytaliśmy m.in. o to, czy koligacje Kalbrona z szefem "Solidarności" miały wpływ na jego karierę w PIP, awanse okręgowego inspektora pracy w Katowicach Krzysztofa Sudoła, na którym ciążyły zarzuty korupcyjne (sprawę umorzono, choć Sudoł korzystał z telefonu użyczonego przez firmę, którą potem kontrolował - red.) czy sowite nagrody dla Iwony Hadacz - wicedyrektorki nieistniejącego wcześniej departamentu kadr i szkoleń, a niegdyś asystentki Łyszczka.

O karierze Kalbrona, która nabrała tempa po tym, jak posadę objął Łyszczek, pisała katowicka "Gazeta Wyborcza". Zięć Dudy trafił do PIP jako dyrektor ds. prawnych, chociaż... nie jest prawnikiem. Dlaczego z młodszego inspektora pracy awansował od razu na zastępcę okręgowego inspektora pracy? PIP przekazał, że ukończył "70. aplikację inspektorską".

"O awansie zdecydowały wyłącznie względy merytoryczne, w tym bardzo duże zaangażowanie w pracę urzędu" - odpowiada nam dyrektor Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy, Wojciech Gonciarz.

- Nie odgrywa to dla mnie żadnej roli (czy ktoś jest zięciem Piotra Dudy - red.). Dla mnie ktoś może być nawet synem posła. Jeśli będzie źle robił, nie będę czekał ani pięciu minut - w rozmowie z Interią mówi sam Łyszczek. - Moglibyśmy rozmawiać nawet o synu premiera, mnie to nie obchodzi. Jeśli ktoś wykonuje źle zadania, będę postępował z całą surowością - dodał.

Co z Krzysztofem Sudołem? - Nie ma ludzi z mojego klucza. Krzysztof Sudoł był w Łodzi, w tej chwili zarządza w Katowicach. Nie mam żadnych zastrzeżeń do jego pracy. Co mu każę, to robi. Chodzi oczywiście o interes inspekcji - odpowiada Łyszczek. W sprawie Iwony Hadacz też jest konkretny: - Nie powstał (dla niej - red.) żaden departament. Kiedyś to była sekcja kadr i szkoleń. W tej chwili tworzę departamenty, ze względu na to, że są takie potrzeby urzędu.

W oficjalnej odpowiedzi dla Interii GIP nie ujawnia, jak wysokie nagrody otrzymała Hadacz.

- U nas działają dwa związki zawodowe. Jeden to "Solidarność", drugi to Związek Zawodowy Pracowników PIP. Jeśli nie należysz do tego pierwszego, nie masz co liczyć na awans - w rozmowie z Interią skarży się jeden z pracowników inspektoratu z wieloletnim stażem. - Jedynym kryterium powołania nowych osób na stanowiska kierownicze jest przynależność do NSZZ "Solidarność". To ludzie, którym trudno zarządzać nawet własnym budżetem domowym. A mają podołać jednostkom liczącym 200 osób! - kpi kolejny z naszych informatorów.

Jak ustaliliśmy nieoficjalnie (formalnie GIP nie chciał nam udzielić takiej informacji - red.), niemal w każdym Okręgowym Inspektoracie Pracy na kierowniczych stanowiskach faktycznie są zatrudnieni reprezentanci "Solidarności". Przykładowo zastępcami OIP w Łodzi są Aleksandra Kępniak oraz Grażyna Ślawska. Obie związane z Solidarnością. Zresztą związkowcem jest wiceszef GIP Andrzej Kwaliński. A trzeba przyznać: kierownictwo inspekcji nie żałuje sobie pieniędzy.

W pytaniach przesłanych do PIP prosiliśmy o ujawnienie wysokości nagród w inspektoracie. Chociaż nie ujawniono nam kwot przyznawanych konkretnym dyrektorom, wiemy, ile dostało ścisłe kierownictwo. Tuż po objęciu urzędu Wiesław Łyszczek przyznał sobie nagrodę w kwocie 20 817,90 zł. Od tamtej pory przyznaje sobie regularnie po trzy nagrody rocznie. Każda w kwocie 19 712,35 zł. Odkąd objął stery w PIP, jego nagrody kosztowały już ponad 139 tys. zł! A do tego trzeba doliczyć jego zastępców.

W 2018 r. Wiesław Łyszczek i jego zastępcy: Bogdan Drzastwa, Andrzej Kwaliński oraz Dariusz Mińkowski zainkasowali łącznie nagrody w wysokości 189 943,89 zł. Rok później wzięli już 206 227,64 zł. Łącznie daje to kwotę w wysokości blisko 400 tys. zł! Mało? To wcale nie koniec. W PIP pracownikom przyznawane są także nagrody za efekty pracy, okolicznościowe czy szczególne osiągnięcia. Tylko w 2019 r. wynosiły łącznie ponad 2,5 mln zł! Biorąc pod uwagę, że było ich 322, wychodzi średnio po 7,8 tys. zł rocznie na osobę.

Janusz Śniadek nie zaprzecza, że Wiesław Łyszczek dobiera ludzi według własnego uznania. - Każdy szef obsadza urząd ludźmi, do których ma elementarne zaufanie. To normalna polityka w każdej firmie - mówi Śniadek, kiedy pytamy go o korzyści w PIP dla ludzi "Solidarności".

Pismo, które opisaliśmy, zostało wysłane przez związkowców z PIP wprost do Elżbiety Witek. Jak ustaliła Interia, dokumenty trafiły najpierw na ręce Janusza Śniadka, a później prosto do... Wiesława Łyszczka. Ma się odnieść do zarzutów w sporze, którego jest stroną. - To się odbywa normalną procedurą, skierowałem je naturalnie do inspekcji, do głównego inspektora pracy. Kiedy odpowie mi w tej sprawie, załączę swoją opinię do pani marszałek. I ona odpisze wówczas temu związkowi - wyłuszczył Interii Śniadek.

W rozmowie z nami przewodniczący Rady Ochrony Pracy zapewniał, że żaden spór pomiędzy związkowcami, a Wiesławem Łyszczkiem nie istnieje. - Sprawę może rozstrzygnąć już tylko sąd pracy - usłyszeliśmy jednak podczas tej samej rozmowy telefonicznej. Faktem jest, że w ostatni (2 marca) poniedziałek doszło do spotkania Łyszczka ze związkowcami... w sprawie toczącego się sporu zbiorowego. - Nie osiągnięto żadnego porozumienia, konflikt trwa nadal - mówi nasz informator.

Z kolei Wiesław Łyszczek uważa, że spór ma się ku końcowi. - Oni (związkowcy - red.) się w tej chwili naradzają. Zmierzamy ku temu, żeby zakończyć sprawę. Na spotkaniu podkreślałem, że dla mnie nie ma znaczenia przynależność związkowa - w rozmowie z Interią twierdzi główny inspektor pracy.

Nie zanosi się więc na żaden przełom, chociaż pod koniec lutego pracownicy PIP liczyli, że Elżbieta Witek odwoła ze stanowiska Łyszczka. Marszałek Sejmu jednak konsekwentnie nie zabiera głosu w sprawie, choć spór zbiorowy to pierwszy taki przypadek w historii inspekcji. - Ona chce mieć spokój - twierdzi jeden z naszych rozmówców.

Pod koniec lutego senatorowie zgodzili się, by budżet inspekcji pracy wzrósł o 5 mln zł. Decyzję muszą jeszcze zaaprobować posłowie. Pieniądze mają zasilić m.in. budżet przeznaczony na wynagrodzenia. Nic jednak nie wskazuje na to, że wewnętrzny spór w Państwowej Inspekcji Pracy zostanie zakończony.

Jakub Szczepański