Reklama

Wścieklizna

Poniedziałek, 12 stycznia 2026 (10:29)AktualizacjaWtorek, 13 stycznia 2026 (10:07)

Wścieklizna to ostra, wirusowa choroba zakaźna, atakująca ośrodkowy układ nerwowy. Wścieklizna ma największą śmiertelność spośród chorób zakaźnych, która wynosi 100 proc. Wywołuje ją wirus wścieklizny, przenoszony głównie przez ślinę zakażonych zwierząt. Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku pogryzienia, rzadziej przez zadrapanie lub kontakt śliny z uszkodzoną skórą bądź błonami śluzowymi. Na wściekliznę zapadają również zwierzęta gospodarskie, pokąsane przez chore dzikie zwierzęta. Dzięki szczepieniom ochronnym choroba została w wielu krajach znacząco ograniczona, jednak nadal stanowi poważne zagrożenie zdrowia publicznego.

Badania psa przed szczepieniem przeciw wściekliźnie
Badania psa przed szczepieniem przeciw wściekliźnie/ Daniel Dmitriew/Agencja FORUM

Wścieklizna

  • Chorobę wywołuje wirus wścieklizny z rodzaju Lyssavirus;
  • Do zakażenia wścieklizną dochodzi głównie w wyniku pogryzienia przez zakażone zwierzę;
  • Bardzo rzadko dochodzi do zakażenia drogą wziewną poprzez wdychanie aerozolu zawierającego wirusa w jaskiniach, w których przebywają zakażone nietoperze;
  • Rezerwuarem wirusa są dzikie i domowe ssaki, m.in. lisy, kuny, nietoperze, psy i koty;
  • Po wystąpieniu objawów klinicznych wścieklizna niemal zawsze prowadzi do zgonu;
  • W przypadku pogryzienia przez zwierzę kluczowe jest szybkie postępowanie poekspozycyjne.

Wścieklizna - objawy

Okres wylęgania wścieklizny jest zmienny i wynosi zwykle od kilku tygodni do kilku lat, ale zwykle nie przekracza trzech miesięcy. Początkowe objawy są niespecyficzne i obejmują gorączkę, złe samopoczucie, bóle głowy oraz mrowienie lub ból w miejscu ugryzienia.

W miarę postępu choroby pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak niepokój, pobudzenie, drgawki, porażenia oraz charakterystyczny wodowstręt i światłowstręt. W końcowej fazie dochodzi do śpiączki i zgonu w wyniku niewydolności oddechowej.

Wścieklizna - leczenie

Nie istnieje skuteczne leczenie wścieklizny po wystąpieniu objawów klinicznych. Większość osób zakażonych wścieklizną umiera w ciągu kilku lub kilkunastu dni, nawet przy zastosowaniu nowoczesnych metod leczenia na oddziałach intensywnej terapii.

Stosuje się leczenie objawowe: opioidowe leki przeciwbólowe, leki przeciwdrgawkowe i uspokajająco-nasenne. Kluczowe jest szybkie postępowanie poekspozycyjne, obejmujące dokładne oczyszczenie i dezynfekcję rany, podanie szczepionki przeciw wściekliźnie oraz - w uzasadnionych przypadkach - immunoglobuliny antywściekliźnianej. Takie postępowanie, wdrożone odpowiednio wcześnie, skutecznie zapobiega rozwojowi choroby.

Wścieklizna - zapobieganie

Podstawą profilaktyki jest obowiązkowe szczepienie psów oraz kontrola populacji dzikich zwierząt, w tym tzw. doustne szczepienia lisów. Zaleca się unikanie kontaktu z nieznanymi lub dzikimi zwierzętami oraz niezwłoczne zgłaszanie każdego pogryzienia do lekarza.

Osobom narażonym zawodowo, takim jak lekarze weterynarii czy leśnicy, rekomenduje się szczepienia ochronne przedekspozycyjne. Dzięki nim w Polsce nie odnotowuje się zgonów ludzi z powodu wścieklizny.

Wścieklizna - występowanie

Wścieklizna występuje na całym świecie z wyjątkiem Antarktyki i niektórych wysp (np. Wielkiej Brytanii).

Najwięcej przypadków wścieklizny u ludzi odnotowuje się w Azji i Afryce, gdzie głównym źródłem zakażeń są psy. W Europie, w tym w Polsce, zachorowania u ludzi należą do rzadkości i są ściśle związane z kontaktami z zakażonymi zwierzętami.

Dzięki programom szczepień zwierząt liczba przypadków wścieklizny w Polsce została znacząco ograniczona, jednak wirus nadal krąży w populacji dzikich ssaków.
Temat Wścieklizna znajdziesz również w serwisie: Zielona Interia

Wścieklizna - Wiadomości

Nowy alert RCB. Pilny komunikat dotyczy trzech województw

Nowy alert RCB. Pilny komunikat dotyczy trzech województw

Środa, 26 marca 2025 (15:50)
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało pilny komunikat do mieszkańców trzech województw. Ostrzeżenie dotyczy akcji zrzucania szczepionki dla lisów w ramach walki ze wścieklizną. "Nie dotykaj...
Wścieklizna szaleje w Lubelskiem. Konieczny odstrzał

Wścieklizna szaleje w Lubelskiem. Konieczny odstrzał

Środa, 18 grudnia 2024 (12:21)
W Lubelskiem stwierdzono już 33. ognisko wścieklizny. Chorobę wykryto u krowy w powiecie tomaszowskim. Weterynarze zaznaczają, że bydło można szczepić przeciwko wściekliźnie. W sześciu powiatach...

Wścieklizna - Wideo