<div><ul><li><b>Wirus Nipah</b> jest jednym z patogenów o najwyższym potencjale epidemicznym według WHO.</li><li>Głównymi rezerwuarami wirusa Nipah są <b>owocożerne nietoperze</b>.</li><li>Choroba prowadzi do <b>zapalenia mózgu i/lub ciężkiego zapalenia płuc</b>, z bardzo wysoką śmiertelnością (40-75 proc.).</li><li>Możliwa jest <b>transmisja zarówno od zwierząt, jak i między ludźmi</b>.</li><li><b>Nie ma szczepionki ani skutecznego leku na wirusa Nipah</b> - leczenie ogranicza się do opieki objawowej w szpitalu.</li></ul><div><h2>Wirus Nopah - co to za patogen?</h2></div><div>Wirus Nipah należy do <b>paramyksowirusów</b>, podobnie jak wirus paragrypy, świnki czy odry. Razem z wirusem Hendra zaliczono go do rodzaju <b>Henipavirus</b>. Jak sama nazwa wskazuje, <b>wirus Nipah wywołuje chorobę Nipah</b> - ciężkie zapalenie płuc, układowe zapalenie naczyń i ciężkie zapalenie mózgu, które <b>często (w 40-75 proc. przypadków) kończy się śmiercią</b>. <br /></div><h2>Wirus Nipah - objawy</h2></div><div>Okres wylęgania wirusa Nipah wynosi od 4-14 dni, ale bywa, że okres ten trwa dłużej. Początkowe objawy przypominają infekcję wirusową i są nimi: <b>gorączka, bóle głowy, senność i zmęczenie</b>. Następnie dochodzi do zaburzeń świadomości i orientacji, a w ciągu 24-48 godzin rozwija się <b>śpiączka</b>.</div><div><br /></div><div>U około połowy pacjentów występują dodatkowo objawy ze strony <b>układu oddechowego</b>. Choroba ma bardzo ciężki przebieg, a śmiertelność jest <b>wysoka</b>.</div><div><br /></div><div>Zdarzają się również <b>postacie utajone choroby</b>, które mogą reaktywować się nawet po wielu latach od pierwotnej infekcji, prowadząc do poważnych powikłań neurologicznych i zgonu. Śmiertelność u ludzi sięga od 40 do 75 proc.</div><div><h2>Wirus Nipah - leczenie</h2></div><div>W przypadku choroby Nipah stosuje się leczenie objawowe w warunkach szpitalnych. Nie opracowano jak dotąd <b>terapii przyczynowej </b>ani skutecznego leku przeciwko wirusowi Nipah.</div><div><br /></div><div>Leczenie w szpitalu obejmuje <b>monitorowanie pacjenta, wspomaganie oddychania i kontrolę ciśnienia</b>. Z uwagi na możliwość przewlekłych powikłań, chorzy wymagają długotrwałej obserwacji specjalistycznej.</div><div><h2>Wirus Nipah - zapobieganie</h2></div><div>Wirus Nipah przenosi się na ludzi głównie za pośrednictwem <b>zakażonych dużych owocożernych nietoperzy z rodzaju Pteropus</b>. Są one nazywane latającymi psami, lisami lub rudawkami. To jedne z największych nietoperzy na świecie - rudawka wielka waży około kilograma. Żyją w koloniach, w dzień wisząc na gałęziach drzew, a w nocy wylatując na żer. </div><div><br /></div><div>Zakażeniu wirusem Nipah mogą również ulec <b>świnie</b>, co może powodować duże <b>straty finansowe wśród hodowców</b> (padają głównie prosięta, ale <b>aby chronić ludzi, likwiduje się całe hodowle</b>). Typowy <b>objaw u świń to kaszel przypominający szczekanie</b>. Mogą chorować także psy, koty, konie, owce i kozy. Dlatego na obszarze zapowietrzonym zaleca się unikania kontaktu z tymi zwierzętami.<br /></div><div><br /></div><div>W czasie epidemii w Malezji do zakażania doszło najprawdopodobniej wskutek <b>kontaktu z wydzielinami i mięsem zakażonych świń</b>. W Bangladeszu i Indiach najprawdopodobniej <b>źródłem zakażenia były owoce i surowy sok palmowy</b> zanieczyszczone moczem bądź śliną nietoperzy. W przypadku osób opiekujących się chorymi odnotowano także <b>zakażenia człowieka od człowieka</b>.<br /></div><div><b><br /></b></div><div><b>Profilaktyka wirusa Nipah</b> opiera się głónie na <b>ograniczaniu kontaktu z potencjalnymi źródłami zakażenia</b>. Zgodnie z zaleceniami w tym celu należy: <b>unikać kontaktu z nietoperzami oraz ze świniami na obszarach endemicznych</b>, nie spożywać surowego soku palmowego w rejonach endemicznego występowania choroby, zachowywać ostrożność przy kontakcie z osobami zakażonymi. Wirusem można się także zakazić poprzez <b>zakażoną żywność</b> (na przykład owoce).</div><div><br /></div><div><div>Indyjskie Ministerstwo Zdrowia zaapelowało o zachowanie szczególnej ostrożności - <b>dokładne mycie owoców</b> przed spożyciem, <b>picie wyłącznie przegotowanej lub odkażonej chemicznie wody</b>, regularne <b>mycie rąk wodą z mydłem</b>, zabezpieczenie paszy dla zwierząt oraz źródeł wody przed dostępem nietoperzy. Specjaliści przestrzegają także przed jedzeniem nieumytych lub nadgryzionych owoców, które spadły z drzewa oraz <b>kontaktami z nietoperzami i innymi zwierzętami</b>, zwłaszcza chorymi lub padłymi, oraz ich wydzielinami.</div></div><div><h2>Wirus Nipah - szczepionka</h2></div><div><b>Specyficzna szczepionka na wirusa Nipah</b> nie jest obecnie dostępna - trwają badania nad jej opracowaniem. Leczenie chorych jest tylko objawowe.</div><div><br /></div><div><div>28 stycznia 2026 r. hongkoński dziennik "South China Morning Post" podał, cytując naukowców z Instytutu Wirusologii w Wuhanie, że <b>chiński lek przeciwwirusowy VV116</b>, opracowany pierwotnie do leczenia Covid-19, <b>może być skuteczny w walce ze śmiertelnym wirusem Nipah</b>. W badaniach przeprowadzonych na chomikach syryjskich doustne podanie leku zwiększyło wskaźnik przeżywalności do 66,7 proc. Zauważono również znaczną redukcję miana wirusa w płucach, śledzionie i mózgu, które są głównymi nośnikami infekcji. Testy wykazały <b>skuteczność leku VV116 zarówno wobec szczepu wirusa Nipah</b> z Malezji, jak i Bangladeszu. Wyniki opublikowano w recenzowanym czasopiśmie "Emerging Microbes & Infections".</div></div><div><br /></div><div>Przed podróżą w rejony, gdzie wirus Nipah występuje, warto <b>skonsultować się z lekarzem medycyny podróży</b> w celu uzyskania aktualnych zaleceń profilaktycznych.</div><div></div><h2>Wirus Nipah - występowanie</h2><div>Wirusa Nipah zaobserwowano <b>po raz pierwszy w 1998 r.</b> Pierwszą epidemię choroby Nipah odnotowano w roku 1999 wśród hodowców świń w Malezji. Początkowo lekarze myśleli, że chodzi o japońskie zapalenie mózgu - chorobę, którą wywołują arbowirusy, a przenoszą przez komary (i na którą istnieje szczepionka).</div><div><br /></div><div>Pierwsza <b>epidemia Nipah w Bangladeszu</b> miała miejsce w roku 2001, a kolejne pojawiały się niemal co roku. Od czasu do czasu choroba nawiedzała też wschodnie obszary Indii. Wirusa wykrywano u nietoperzy między innymi w Tajlandii i Kambodży, ale także w Indonezji, na Filipinach, Madagaskarze czy w Ghanie. </div><div><br /></div><div>Wirus Nipah pojawia się sporadycznie, ale regularnie wywołuje <b>ogniska epidemiczne</b> w <b>Indiach, Bangladeszu, Malezji i Singapurze</b>.Do 2017 roku opisano około 200 zgonów z powodu zakażenia wirusem Nipah. </div><div><br /></div><div>Wirus Nipah pojawia się w tzw. <b>pasie Nipah</b>, ciągnącym się w Azji Południowo-Wschodniej przez <b>Malezję, Singapur, Bangladesz i Indie</b>, gdzie naturalnie występują <b>nietoperze owocożerne z rodzaju Pteropus</b>.<br /></div><div><br /></div><div>Nipah pozostaje <b>poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego</b>, gdziekolwiek się pojawi, podkreślił w styczniu 2026 r. indyjski lokalny indyjski dziennik "The Economist Times". Światowa Organizacja Zdrowia uznała wirus Nipah za patogen o wysokim potencjale do wywołania epidemii.<br /></div><div><h2>Czy wirus Nipah jest w Polsce?</h2></div><div>W Polsce<b> nie odnotowano dotychczas przypadków zakażenia wirusem Nipah</b>. W styczniu 2026 r. Główny Inspektor Sanitarny <b>dr Paweł Grzesiowski</b> ostrzegł w Polskim Radiu: "Nie spożywamy owoców nieznanego pochodzenia. Jeśli już musimy zjeść, to trzeba je dokładnie umyć i oczyścić, najlepiej obrać ze skóry". Zaapelował, aby często myć ręce. "<b>Unikamy kontaktu z ludźmi ciężko chorymi</b>. Ta choroba przebiega naprawdę gwałtownie. Są objawy zarówno oddechowe (duszność, kaszel, niewydolność oddychania), jak i inne - biegunka czy wymioty" - tłumaczył, dodając, że skrajnym symptomem jest zapalenie mózgu.</div><div><h2>Wirus Nipah - wykrycie w Indiach w 2026 r.</h2></div><div>26 stycznia 2026 roku brytyjski dziennik "The Independent" poinformował, że<b> po wykryciu ogniska zakażeń wirusem Nipah (NiV) w Bengalu Zachodnim w Indiach</b> Tajlandia, Nepal i Tajwan przywróciły na lotniskach kontrole sanitarne, jakie stosowano podczas pandemii Covid-19. Na lotniskach Suvarnabhumi, Don Mueang i Phuket w Tajlandii przybywający z Indii pasażerowie są monitorowani pod kątem gorączki i objawów związanych z wirusem. Przekazywane są im również karty z informacje o postępowaniu w przypadku wystąpienia objawów choroby. Podobne kroki podjęły również Nepal na stołecznym lotnisku Tribhuvan i lądowych przejściach granicznych oraz Tajwan. Lokalne media uspokajają, że<b> zakażenie wirusem wymaga bliskiego kontaktu międzyludzkiego</b> - poinformował z kolei "Bangkok Post".<br /></div><div><br /></div><div>Przypadki zarażenia NiV zostały wykryte u pięciu lekarzy i pielęgniarek <b>w szpitalu Burdwan w mieście Bardhaman</b>, położonym <b>w pobliżu granicy z Bangladeszem ok. 120 km na północ od Kalkuty</b>. Chorzy zapadli w śpiączkę i hospitalizowano je na oddziale intensywnej terapii szpitala w Kalkucie. Ponad sto osób, które były w bliskim kontakcie z chorymi zakażonymi wirusem Nipah objęto kwarantanną.<br /></div>