UPA - wiadomości, zdjęcia - wydarzenia.interia.pl

Data założenia: 14.10.1942 r. Data zakończenia działalności: 1956 r. Państwo: Ukraina UPA - historia powstania Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) powstała formalnie 14 października 1942 r., choć jej korzenie sięgają wcześniejszych ukraińskich oddziałów nacjonalistycznych działających na terenach Wołynia i Polesia. W 1943 r. banderowcy przejęli nazwę UPA od wcześniejszych formacji związanych z Tarasem Borowcem . Organizacja rozrastała się w czasie drugiej wojny światowej, prowadząc działania partyzanckie przeciwko Związkowi Radzieckiemu, Niemcom oraz polskiemu podziemiu. Po 1944 r., wraz z wycofywaniem się wojsk niemieckich, UPA kontynuowała walkę głównie przeciwko Rosjanom . Jej działalność zbrojna trwała do końca lat 40., a pojedyncze oddziały funkcjonowały nawet do połowy lat 50. XX wieku. UPA - organizacja i struktura Struktura UPA była zdecentralizowana i dostosowana do warunków walki partyzanckiej . Organizacja była podzielona na regiony operacyjne, obejmujące m.in. zachodnią, północną i południową część Ukrainy. Na czele dowództwa UPA stał sztab główny, którym kierowali m.in. Dmytro Kłaczkiwski oraz Roman Szuchewycz . Jednostki wojskowe miały różną wielkość - od kilkuosobowych oddziałów po większe formacje liczące kilkuset żołnierzy. UPA korzystała z zaplecza organizacyjnego OUN-B, a wielu dowódców pełniło jednocześnie funkcje polityczne i wojskowe . UPA - zbrodnia wołyńska Jednym z najbardziej kontrowersyjnych i tragicznych aspektów działalności UPA była tzw. zbrodnia wołyńska . W latach 1943-1944 oddziały UPA przeprowadziły masowe akcje przeciwko polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Działania te obejmowały mordy oraz wypędzenia ludności, a ich celem było usunięcie Polaków z tych terenów . Szacuje się, że ofiarą tych wydarzeń padło od 60 do nawet 100 tys. polskich cywilów . W Polsce wydarzenia te są uznawane za ludobójstwo. UPA - współcześnie Ocena działalności UPA pozostaje do dziś przedmiotem sporów i różnic interpretacyjnych. Na Ukrainie część społeczeństwa postrzega jej członków jako bohaterów walki o niepodległość , szczególnie w kontekście oporu przeciwko Związkowi Radzieckiemu. W 2019 r. weterani UPA otrzymali oficjalny status kombatantów . Z kolei w Polsce pamięć o zbrodniach na ludności cywilnej sprawia, że organizacja ta jest oceniana jednoznacznie negatywnie . UPA - decyzja Wołodymyra Zełeńskiego i odebrany Order Orła Białego W 2026 r. doszło do napięcia w relacjach polsko-ukraińskich w związku z odwołaniami do UPA. Prezydent Karol Nawrocki poinformował o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu . Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego była reakcją na nadanie jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwy "Bohaterów UPA", co polska strona uznała za działanie " oburzające " i godzące w pamięć ofiar . Karol Nawrocki podkreślił, że pamięć historyczna i szacunek dla ofiar są obowiązkiem państwa, a kwestia ta wykracza poza sprawy wewnętrzne Ukrainy . W odpowiedzi Wołodymyr Zełenski poinformował 20 czerwca 2026 r., że odesłał odznaczenie do Polski , deklarując jednocześnie gotowość do dalszego dialogu i unikania sprzecznych interpretacji trudnych wydarzeń historycznych. Sprawa wywołała także reakcje na polskiej scenie politycznej - premier Donald Tusk ocenił, że eskalacja sporu może osłabiać współpracę obu państw i przynosić korzyści przeciwnikom ich sojuszu.