<div><div><ul><li><b>Referendum to forma demokracji bezpośredniej</b>, w której obywatele głosują w ważnej sprawie, najczęściej odpowiadając "tak" lub "nie". Może mieć zasięg ogólnokrajowy albo lokalny.</li><li><b>Referendum ogólnokrajowe</b> może zarządzić Sejm lub prezydent za zgodą Senatu. Z inicjatywą obywatelską może wystąpić grupa co najmniej 500 tys. uprawnionych osób, ale o przeprowadzeniu referendum decyduje Sejm.</li><li><b>Ważność wyniku referendum</b> zależy od rodzaju głosowania. W referendum ogólnokrajowym, z wyjątkiem głosowania dotyczącego zatwierdzenia niektórych zmian Konstytucji, wynik jest wiążący, gdy uczestniczy w nim więcej niż połowa uprawnionych. W referendum lokalnym zasadniczo wymagane jest co najmniej 30 proc. frekwencji.</li></ul></div><div><h2>Referendum - na czym polega?</h2></div><div>Referendum to forma demokracji bezpośredniej. Uczestnicy głosowania <b>samodzielnie </b>wyrażają swoją wolę w sprawie przedstawionej na karcie. Najczęściej wybierają <b>odpowiedź "tak" lub "nie"</b>, ale mogą też wskazywać jeden z zaproponowanych wariantów rozwiązania. </div></div><div><br /></div><div><div>Głosowanie może dotyczyć <b>jednej</b> sprawy albo <b>kilku </b>różnych kwestii. Jeśli na karcie znajduje się więcej pytań, wyniki ustala się oddzielnie dla każdego z nich. </div></div><div><div><h2>Referendum ogólnokrajowe i lokalne </h2></div></div><div>Referendum ogólnokrajowe (<a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-referendum-2023,gsbi,2542"><b>takie jak referendum w 2023 roku</b></a>) może dotyczyć <b>spraw o szczególnym znaczeniu</b> dla państwa. Konstytucja przewiduje również <b>głosowanie </b>w sprawie zgody na ratyfikację określonych umów międzynarodowych oraz zatwierdzenia niektórych <b>zmian Konstytucji</b>. </div><div><br /></div><div><div>Referendum lokalne dotyczy <b>mieszkańców gminy, powiatu lub województwa</b>. Może służyć rozstrzygnięciu ważnej dla nich sprawy, a także <b>odwołaniu lokalnych władz</b> przed końcem kadencji, na przykład rady gminy lub burmistrza. </div></div><div><div><h2>Referendum - kto może je zarządzić? </h2></div></div><div><div>Referendum ogólnokrajowe w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może zarządzić<b> <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-sejm-rzeczypospolitej-polskiej,gsbi,38">Sejm</a> albo prezydent za zgodą <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-senat-rzeczpospolitej-polskiej,gsbi,23">Senatu</a></b>. Z inicjatywą mogą wystąpić również <b>obywatele</b>. Wniosek do Sejmu wymaga poparcia <b>co najmniej 500 tys. osób</b> uprawnionych do udziału w referendum. Ostateczną decyzję o przeprowadzeniu referendum podejmuje Sejm. </div><div><br /></div><div>Ustawa wyłącza z tej inicjatywy między innymi sprawy podatków, obronności państwa i amnestii. <b>Referendum lokalne</b> może zostać zainicjowane przez właściwą radę lub sejmik albo przez mieszkańców. Zgodnie z polskim prawem próg podpisów koniecznych do zainicjowania referendum lokalnego przez mieszkańców zależy od szczebla samorządu i wynosi odpowiednio: </div><div><ul><li>10 proc. uprawnionych do głosowania - w przypadku <b>referendum gminnego</b> (w tym miast na prawach powiatu, jak Częstochowa czy Warszawa) oraz <b>powiatowego</b>; </li><li>5 proc. uprawnionych do głosowania - w przypadku <b>referendum wojewódzkiego</b>.</li></ul></div></div><div><div><h2>Referendum - kto może głosować?</h2></div></div><div><div>W referendum ogólnokrajowym mogą uczestniczyć <b>uprawnieni obywatele polscy</b>, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat.</div><div><br /></div><div>W <b>referendum lokalnym</b> prawo głosu mają osoby stale zamieszkujące na terenie danej gminy, powiatu lub województwa, posiadające prawo wybierania odpowiedniej rady albo sejmiku.</div></div><div><div><h2>Kiedy wynik referendum jest ważny? </h2></div></div><div><div>W referendum ogólnokrajowym przeprowadzanym na podstawie art. 125 Konstytucji wynik jest wiążący, jeżeli zagłosowała więcej niż połowa uprawnionych. Frekwencja wynosząca dokładnie 50 proc. <b>nie wystarcza</b>. </div></div><div><br /></div><div><div>Zbyt niska frekwencja nie oznacza, że głosowanie było nieważne. <b>O ważności referendum ogólnokrajowego rozstrzyga <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-sad-najwyzszy,gsbi,28">Sąd Najwyższy</a></b>. Odrębne zasady dotyczą referendum zatwierdzającego niektóre zmiany Konstytucji. Nie obowiązuje w nim próg frekwencji, a zmiana zostaje przyjęta, jeżeli opowie się za nią większość głosujących. </div></div><div><div><h2>Referendum a frekwencja wyborcza </h2></div></div><div><div>Referendum lokalne jest co do zasady ważne, g<b>dy uczestniczy w nim co najmniej 30 proc. uprawnionych</b>. Inaczej oblicza się próg przy odwoływaniu władz wybranych bezpośrednio przez mieszkańców. W takim głosowaniu musi uczestniczyć co najmniej trzy piąte liczby osób, które brały udział w wyborze odwoływanego organu.</div></div>