<div><div><ul><li>Mechanizm prawyborów stanowi <b>element demokratyzacji struktur partyjnych</b>, pozwalając na wybór reprezentanta przez szersze grono osób, a nie jedynie przez wąskie kierownictwo ugrupowania. </li><li> Głównym celem prawyborów jest <b>wskazanie polityka, który cieszy się największym poparciem wśród uczestników prawyborów i jest uznawany za najlepszego reprezentanta ugrupowania we właściwych wyborach.</b> </li><li>Dodatkowo <b>prawybory pozwalają partiom na przetestowanie sprawności organizacyjnej przed główną kampanią</b>, mobilizację elektoratu oraz przyciągnięcie uwagi mediów wokół programu ugrupowania.</li></ul></div><div><h2>Dwa modele prawyborów</h2></div><div><div>Zasady organizacji prawyborów zależą najczęściej od wewnętrznych regulaminów partii. Wyróżnia się dwa główne modele tego mechanizmu:</div></div><div><ul><li><div><b>prawybory zamknięte</b> - prawo głosu przysługuje w nich wyłącznie formalnym członkom danej partii politycznej. Model ten gwarantuje, że decyzję o wyłonieniu kandydatów podejmują osoby bezpośrednio zaangażowane w działalność ugrupowania i silnie związane z jego programem.</div></li><li><div><b>prawybory otwarte</b> - w głosowaniu mogą uczestniczyć również osoby niebędące członkami partii, zgodnie z przyjętymi zasadami organizacyjnymi. Rozwiązanie to pozwala przyciągnąć <b>umiarkowanych sympatyków i wyborców niezdecydowanych</b>.</div></li></ul></div><div><div>W praktyce stosuje się również <b>systemy mieszane (półotwarte)</b>, w których <b>obok członków partii głosować mogą również oficjalnie zarejestrowani sympatycy</b>.</div></div><div><h2>Prawybory w Stanach Zjednoczonych</h2></div><div><div>Instytucja prawyborów (ang. primaries) jest szczególnie rozwinięta w <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-stany-zjednoczone,gsbi,4230"><b>Stanach Zjednoczonych</b></a>, gdzie stanowi <b>prawnie uregulowany i kluczowy element procesu wyłaniania kandydatów w wyborach prezydenckich</b>, do Kongresu oraz na wiele innych stanowisk publicznych. </div><div><br /></div><div>W przypadku wyborów na urząd prezydenta <b>proces ten trwa kilka miesięcy</b> i odbywa się kolejno w poszczególnych stanach oraz innych jednostkach uczestniczących w procesie nominacji. </div></div><div><div> </div></div><div><div>W wyborach prezydenckich oddane głosy przekładają się na przydział delegatów na krajowe konwencje partyjne, podczas których formalnie zatwierdza się kandydatów na prezydenta (z ramienia <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-partia-demokratyczna,gsbi,1010"><b>Partii Demokratycznej</b></a> lub <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-partia-republikanska,gsbi,1025"><b>Partii Republikańskiej</b></a>). </div><div><br /></div><div>Warto zaznaczyć, że w niektórych stanach zamiast tradycyjnego głosowania przy urnach <b>stosuje się model zgromadzeń wyborczych</b> (ang. caucuses), podczas których obywatele dyskutują, a następnie jawnie wyrażają swoje poparcie dla poszczególnych polityków. </div></div><div><div><h2>Prawybory w Polsce </h2></div></div><div><div><b>W Polsce prawybory nie są uregulowane w powszechnym kodeksie wyborczym</b>. Ich organizacja, przebieg oraz sposób liczenia głosów zależą wyłącznie od wewnętrznych decyzji, uchwał i zapisów statutowych konkretnej partii politycznej. </div></div><div><div> </div></div></div><div><div>W polskiej polityce prawybory bywały inicjowane najczęściej w celu wyłonienia ostatecznego kandydata na urząd Prezydenta RP (organizowały je różne ugrupowania polityczne, m.in. <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-platforma-obywatelska,gsbi,40"><b>Platforma Obywatelska</b></a> i <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-konfederacja,gsbi,44"><b>Konfederacja</b></a>). </div><div><br /></div><div>Z punktu widzenia strategii politycznej prawybory traktowano je nie tylko jako <b>sposób na transparentne wyłonienie lidera i załagodzenie wewnętrznych sporów</b>, ale również jako możliwość wcześniejszego zaprezentowania kandydatów i programu ugrupowania opinii publicznej.</div></div>