<ul><li><b>Mars jest czwartą planetą od Słońca</b> i należy do planet skalistych. </li><li>Czerwoną barwę powierzchni zawdzięcza przede wszystkim <b>tlenkom żelaza</b>. </li><li>Na Marsie znajduje się <b>Olympus Mons</b> - <b>najwyższy wulkan w Układzie Słonecznym</b>, wznoszący się na około 21-22 km ponad otaczające równiny. </li><li><b>Valles Marineris</b> to ogromny system kanionów na Marsie o długości około 4000 km. </li><li><b>Mars ma dwa naturalne satelity</b>: Fobosa i Deimosa. </li><li><b>Doba na Marsie</b> trwa około 24 godziny i 39 minut, czyli niewiele dłużej niż na Ziemi. </li><li>Mars jest jednym z głównych celów <b>badań planetarnych</b> i przyszłych <b>misji załogowych</b>.</li></ul><div><h2>Mars. Co to za planeta?</h2></div><div><b>Mars jest czwartą planetą Układu Słonecznego</b>, licząc od Słońca. Znajduje się między Ziemią a pasem planetoid, który oddziela planety skaliste od zewnętrznych planet olbrzymów, w tym Jowisza.</div><div><br /></div><div>Mars należy do <b>planet wewnętrznych i skalistych</b>, podobnie jak Merkury, Wenus i Ziemia. Jego powierzchnia jest zbudowana przede wszystkim ze skał i minerałów. Charakterystyczny rdzawoczerwony kolor planety i związana z tym nazwa <b>Czerwona Planeta</b> są związane z obecnością <b>tlenków żelaza</b> w marsjańskim gruncie i pyle.<br /></div><div><br /></div><div>Nazwa planety pochodzi od imienia <b>rzymskiego boga wojny</b>. Jej czerwona barwa już w starożytności kojarzyła się ludziom z wojną.<br /></div><div><h2>Jak wygląda powierzchnia Marsa?</h2><b>Powierzchnia Marsa</b> jest bardzo <b>zróżnicowana</b>. Znajdują się na niej m.in.:<br /></div><div><ul><li>kratery uderzeniowe, </li><li>góry i rozległe wyżyny, </li><li>wulkany, </li><li>doliny i kaniony, </li><li>równiny,</li><li>wydmy,</li><li>pustynne obszary pokryte pyłem.</li></ul><div>Na Marsie występują również formacje geologiczne przypominające te znane z Ziemi. <b>Ślady obecności ciekłej wody</b> w przeszłości są jednym z najważniejszych powodów, dla których planeta jest intensywnie badana przez naukowców.<br /></div></div><div><br /></div><div>Mars nie ma obecnie <b>globalnego pola magnetycznego</b> podobnego do ziemskiego. Zachowały się jednak ślady dawnego pola magnetycznego w niektórych fragmentach marsjańskiej skorupy.<br /></div><div><h2>Olympus Mons - najwyższy wulkan w Układzie Słonecznym</h2></div><div>Jednym z najbardziej niezwykłych obiektów na Marsie jest <b>Olympus Mons</b>. To najwyższy znany wulkan w Układzie Słonecznym. Jego wysokość względem otaczających równin wynosi około 21-22 km.<br /></div><div><br /></div><div>Olympus Mons jest <b>wulkanem tarczowym</b>, a jego ogromne rozmiary wynikają m.in. z charakterystyki marsjańskiej powierzchni i braku aktywnej tektoniki płyt podobnej do ziemskiej.<br /></div><div><h2>Valles Marineris - ogromny system kanionów</h2></div><div>Na Marsie znajduje się również <b>Valles Marineris</b>, rozległy system kanionów rozciągający się na około 4000 km.<br /></div><div><br /></div><div>W niektórych miejscach kaniony osiągają <b>setki kilometrów szerokości</b> i <b>kilka kilometrów głębokości</b>. Valles Marineris jest znacznie większy od największych kanionów występujących na Ziemi.<br /></div><div><br /></div><div>Nazwa systemu pochodzi od sondy <b>Mariner 9</b>, która w 1971 roku jako pierwsza sonda weszła na orbitę Marsa i wykonała szczegółowe zdjęcia jego powierzchni.<br /></div><div><h2>Ile trwa doba na Marsie?</h2></div><div><b>Mars obraca się wokół własnej osi</b> w czasie bardzo zbliżonym do ziemskiej doby. Jeden obrót planety trwa około 24 godziny i 39 minut.<br /></div><div><br /></div><div><b>Marsjańska doba słoneczna</b>, nazywana sol, jest nieco dłuższa od ziemskiej i trwa około 24 godzin i 39 minut.<br /></div><div><br /></div><div>Podobieństwo długości doby jest jednym z powodów, dla których Mars jest szczególnie interesujący w kontekście przyszłych <b>misji załogowych</b>.<br /></div><div><h2>Dwa księżyce Marsa</h2></div><div>Mars posiada dwa niewielkie, nieregularne naturalne satelity: <b>Fobosa i Deimosa</b>.<br /></div><div><br /></div><div>Oba <b>księżyce Marsa</b> zostały odkryte w 1877 roku przez amerykańskiego astronoma Asapha Halla. Fobos jest większym i bliższym Marsowi satelitą, natomiast Deimos jest mniejszy i znajduje się dalej od planety.<br /></div><div><br /></div><div>Ich pochodzenie nadal jest przedmiotem badań. Jedna z hipotez zakłada, że mogą być <b>przechwyconymi planetoidami</b>, choć ich przeszłość może być bardziej złożona.<br /></div><div><h2>Polarne czapy lodowe na Marsie</h2></div><div>W pobliżu obu <b>biegunów Marsa</b> znajdują się czapy polarne. Zawierają one przede wszystkim lód wodny oraz sezonowo tworzący się i zanikający <b>lód z dwutlenku węgla</b>.<br /></div><div><br /></div><div>Zimą, gdy na danym obszarze panuje ciemność i temperatura spada, <b>dwutlenek węgla z atmosfery zamarza</b> i osadza się na powierzchni. Wraz z nadejściem cieplejszej pory roku lód CO₂ sublimuje, czyli przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy.<br /></div><div><br /></div><div>Procesy zachodzące w okolicach biegunów wpływają na <b>sezonowe zmiany atmosfery Marsa</b>.</div><div><h2>Czy na Marsie jest woda?</h2></div><div><b>Woda występuje na Marsie</b> przede wszystkim w postaci lodu, m.in. w czapach polarnych i pod powierzchnią planety. Naukowcy znajdują również liczne ślady wskazujące, że w odległej przeszłości po powierzchni Marsa mogła płynąć ciekła woda.<br /></div><div><br /></div><div>Na powierzchni planety znajdują się formacje geologiczne, które interpretuje się jako <b>pozostałości dawnych dolin</b> rzecznych, jezior i innych środowisk związanych z obecnością wody.<br /></div><div><br /></div><div>To właśnie możliwość występowania w przeszłości warunków sprzyjających życiu sprawia, że <b>poszukiwanie śladów dawnego życia na Marsie</b> jest jednym z najważniejszych celów współczesnych badań tej planety.<br /></div><div><h2>Co zawiera atmosfera Marsa</h2></div><div><b>Atmosfera Marsa</b> jest bardzo rzadka w porównaniu z ziemską. Składa się przede wszystkim z dwutlenku węgla, a w znacznie mniejszych ilościach występują w niej m.in. azot i argon.<br /></div><div><br /></div><div>Cienka atmosfera nie zapewnia Marsowi takiej ochrony przed utratą ciepła jak atmosfera Ziemi. Na powierzchni planety panują więc <b>niskie temperatury</b>, a warunki są nieprzyjazne dla człowieka.<br /></div><div><h2>Dlaczego naukowcy badają Marsa?</h2></div><div>Mars jest obecnie jednym z najważniejszych celów badań planetarnych. Kolejne <b>sondy, orbitery, lądowniki i łaziki</b> dostarczają informacji o jego geologii, atmosferze, klimacie i historii. Mars jest również znany z występowania rozległych <b>burz pyłowych</b>, które mogą obejmować znaczne części planety.</div><div><br /></div><div><b>Badania Marsa</b> mają pomóc odpowiedzieć m.in. na pytania: </div><div><ul><li>czy na Marsie istniały kiedyś warunki sprzyjające życiu? </li><li>jak Mars zmieniał się na przestrzeni miliardów lat?</li><li>gdzie jest woda na Marsie i w jakiej formie występuje? </li><li>czy człowiek będzie mógł w przyszłości prowadzić długotrwałe misje na Marsa?</li></ul></div><div>Mars jest obecnie najważniejszym <b>kandydatem do przyszłych załogowych misji na inną planetę</b>. Zanim jednak do nich dojdzie, konieczne jest dokładniejsze poznanie jego środowiska oraz opracowanie technologii pozwalających bezpiecznie dotrzeć na powierzchnię i powrócić na Ziemię.</div>