Harald V - wiadomości, zdjęcia - wydarzenia.interia.pl

Harald V - wykształcenie Harald zdobył edukację wojskową i studiował nauki polityczne w Balliol College w Oxfordzie . Harald V - panowanie Następcą norweskiego tronu Harald został po śmierci dziadka Haakona VII w 1957 r. i objęciu tronu przez jego ojca Olafa V . Harald V panował od 17 stycznia 1991 roku , kiedy objął tron po śmierci swojego ojca Olafa V. Był trzecim monarchą tego kraju od odzyskania niepodległości w 1905 r. Jego dewizą było: "Wszystko dla Norwegii " , które to motto zachował po dziadku i ojcu. Jako monarcha reprezentował państwo i pozostawał poza bieżącym sporem politycznym. Od początku panowania Harald starał się nie wyznaczać granic norweskości, lecz potwierdzał przynależność ludzi tworzących kraj. Włączał do narodowej pamięci grupy wcześniej z niej wypierane . Najbardziej radosnym symbolem jego panowania stały się zimowe igrzyska olimpijskie w Lillehammer w 1994 r. Harald otworzył zawody, które przeszły do norweskiej pamięci jako organizacyjny i sportowy sukces oraz moment wspólnotowej dumy. W 1997 r. za dziesięciolecia przymusowej norwegizacji przeprosił Saamów , rdzenny lud północnej Europy. "Państwo norweskie zostało utworzone na terytorium dwóch ludów – Norwegów i Saamów. Dziś musimy przeprosić za krzywdę wyrządzoną narodowi saamskiemu poprzez surową politykę norwegizacji" - powiedział. Najtrudniejsza próba przyszła po zamachach w Oslo i na wyspie Utoeya . 22 lipca 2011 r. prawicowy ekstremista Anders Behring Breivik zabił 77 osób. Dwa dni później Harald płakał podczas nabożeństwa żałobnego w katedrze w Oslo. "Jako ojciec, dziadek i małżonek mogę jedynie próbować wyobrazić sobie część waszego bólu. Jako król kraju współczuję każdemu z was" - powiedział miesiąc później podczas uroczystości poświęconej ofiarom.Reakcja po 22 lipca umocniła pozycję monarchy, którego znaczenie wynikało ze zdolności wyrażania wspólnych dla całego narodu emocji. Najpełniej własne rozumienie wspólnoty Harald V przedstawił w 2016 r. przy okazji 25. rocznicy panowania. Do norweskiego "my" włączył imigrantów, w tym z Polski, osoby z niepełnosprawnościami, bogatych i biednych oraz wyznawców różnych religii."Norwegowie to dziewczyny, które kochają dziewczyny, chłopcy, którzy kochają chłopców, oraz dziewczyny i chłopcy, którzy kochają się wzajemnie. Norwegowie wierzą w Boga, Allaha, Wszechświat i nic. Norwegia to wy. Norwegia to my " - powiedział. Mimo problemów zdrowotnych Harald V odrzucał możliwość abdykacji . W 2024 r. przypomniał, że złożona przed norweskim parlamentem, Stortingiem, przysięga obowiązuje przez całe życie. Przez ponad trzy dekady panowania pozostawał dla Norwegów punktem odniesienia trwalszym niż poparcie dla samej monarchii, wypełniając dewizę "Wszystko dla Norwegii" spajał kraj, którego wspólnotę definiował szerzej niż jego poprzednicy . W sondażu Norstat dla norweskiego publicznego nadawcy NRK z lutego 2026 r. król otrzymał ocenę zaufania 9,2 na 10 , choć poparcie dla monarchii spadło do 60 proc. Harald V - objazdy po kraju Król Norwegii Harald V w ciągu 57 lat odwiedził 357 gmin w całym kraju . Do zwizytowania pozostały zaledwie cztery gminy. We wrześniu król Harald V miał odwiedzić Rindal i Hoeylandet w środkowej Norwegii, a w październiku Siljan i Nissedal na południu kraju. Po tych wizytach wszystkie norweskie gminy miałyby za sobą oficjalną wizytę Haralda, królowej Sonji lub obojga małżonków monarchów. Plany te pokrzyżowała jednak choroba, pobyt w szpitalu i śmierć. Objazdy Norwegii przez rodzinę królewską mają wieloletnią tradycję w kraju. Pierwsza wspólna podróż Haralda i Sonji odbyła się w 1969 r., gdy Harald był jeszcze następcą tronu, i prowadziła przez Finnmark na północy kraju. Od tego czasu para królewska regularnie odwiedzała zarówno duże miasta, jak i niewielkie, odległe miejscowości. Podróże te, określane jako "fylkesturer", były ważnym elementem działalności norweskiej rodziny królewskiej. W 2024 r. Harald mówił, że należą one do najważniejszych i najbliższych mu obowiązków . "Spotykamy mieszkańców i lokalnych działaczy, którzy tworzą bezpieczne i dobre społeczności, zamieszkane przez ludzi kochających swoje rodzinne strony " - wyjaśnił monarcha. Wizyty często przybierały osobisty wymiar . W 2024 r. w Lund król rozpoznał u prywatnego właściciel auto marki Ford Edsel, które otrzymał od swojego ojca, króla Olava V, gdy miał 21 lat. "Dobrze używani weterani po gruntownym remoncie mogą rozpocząć nową karierę" - zażartował wówczas Harald. Podczas kolejnych objazdów monarchowie uczestniczyli w spotkaniach, na których odbiegano od pałacowego protokołu. W Kvaenangen, na północy kraju, Haralda powitano zagranym na gitarze solo heavy metalowym . Na południu, w gminie Re, na cześć monarchy strzelano brukwią ze średniowiecznego trebusza , a w Soerfold dzieci zaprosiły króla i królową do wspólnej gry komputerowej. Poszczególne gminy starały się także prezentować monarchom lokalne tradycje i produkty. Harald i Sonja próbowali m.in. kraba królewskiego, grillowanej dzikiej owcy i lokalnych serów , oglądali też tradycyjne łodzie i wyroby rzemieślnicze. Stałym elementem powitań są dzieci z flagami, chóry i orkiestry. Wyjątkowy charakter miała również wizyta na Wyspie Niedźwiedziej , położonej między kontynentalną Norwegią a Svalbardem. Z powodu mgły helikopter nie mógł wylądować, dlatego król dotarł na wyspę drogą morską. Do stacji meteorologicznej, w której mieszkało wówczas dziewięciu naukowców, dostał się na przyczepie ciągniętej przez traktor. – W życiu wożono mnie różnymi pojazdami, ale chyba nigdy nie siedziałem na ławce ogrodowej za traktorem – żartował później król. Harald V - śmierć " Król Norwegii Harald V zmarł w wieku 89 lat " - poinformował rano w piątek 28 sierpnia 2026 roku norweski dwór królewski. Harald V zmarł o godz. 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo . Miał 89 lat. "Z głębokim smutkiem przyjąłem wiadomość o śmierci Jego Królewskiej Mości króla Haralda V" - oświadczył norweski premier Jonas Gahr Stoere . Szef rządu, przewodniczący parlamentu Masud Gharahkhani oraz pierwsza prezes Sądu Najwyższego Toril Marie Oeie byli pierwszymi osobami spoza rodziny królewskiej, które zostały poinformowane o zgonie króla. "Straciliśmy naszego ukochanego króla, a cały naród jest pogrążony w żałobie " - przekazał przewodniczący Stortingu Masud Gharahkhani. Monarcha od 17 sierpnia przebywał w szpitalu Rikshospitalet w Oslo, gdzie był leczony z powodu niedokrwistości hemolitycznej . W ciągu kilku dni przed śmiercią stan monarchy znacznie się pogorszył. Dwór królewski informował m.in., że u monarchy wykryto bakterie we krwi i rozpoczęto leczenie antybiotykami. Król miał zareagować na terapię, jednak w czwartek dwór przekazał, że stan Haralda V jest bardzo poważny. Do szpitala zjechała się najbliższa rodzina monarchy . Pełniący obowiązki regenta następca tronu Haakon oraz królowa Sonja odwołali zaplanowane podróże i cały dzień spędzili przy łóżku króla. Od czwartku 27 sierpnia 2026 r. przed Pałacem Królewskim w Oslo ustawiali się mieszkańcy miasta. W czwartkowy wieczór kilka tysięcy zebranych pod pałacem Norwegów odśpiewało hymn Norwegii "Ja, vi elsker dette landet". Premier Jonas Gahr Stoere odwołał zaplanowaną wizytę w Niemczech, a przebywający we Włoszech biskupi Kościoła Norwegii zdecydowali o pilnym powrocie do kraju. Harald V - tron dla syna Po śmierci Haralda V, który w chwili śmierci był najstarszym panującym monarchą Europy , tron automatycznie obejmuje jego syn, 53-letni książę koronny Haakon . Harald V - kontrowersje W ostatnich latach wizerunek dworu obciążały kontrowersje wokół córki Maerthy Louise i jej męża, amerykańskiego szamana Dureka , sprawa książęcego pasierba Mariusa Borg Hoeiby’ego (syn Mette-Marit z jej wcześniejszego związku) skazanego w czerwcu 2026 roku na cztery lata więzienia za gwałty, przemoc i inne przestępstwa oraz kontakty królewskiej synowej Mette-Marit z Jeffreyem Epsteinem . Harald V - związek i małżeństwo z Sonją Harald przez dziewięć lat walczył o zgodę na ślub z córką kupca Sonją Haraldsen , zanim ojciec i rząd Norwegii ostatecznie zgodzili się na żonę spoza arystokracji. Harald poznał Sonję Haraldsen w 1959 r. na prywatnym przyjęciu w Oslo. Sonja pochodziła z zamożnej mieszczańskiej rodziny, była dobrze wykształcona, ale nie należała do arystokracji ani żadnego z europejskich domów królewskich. Oznaczało to w tamtym czasie, że jest nieodpowiednią kandydatką na żonę przyszłego monarchy. Ojciec Haralda król Olaf V długo nie chciał zaakceptować wyboru syna . Harald i Sonja spotykali się poza oficjalnym życiem dworu, a ich związek przez lata pozostawał nieoficjalny. Kilka razy się rozstawali, jednak wracali do siebie. Sonja wspominała po latach o ogromnej presji związanej z wieloletnim oczekiwaniem na decyzję. Z kolei Harald musiał wciąż wybierać między uczuciem Sonji a obowiązkami następcy tronu i oczekiwaniami ojca. Następca tronu zadeklarował w końcu, że jeśli nie będzie mógł poślubić Sonji, że pozostanie bezżenny, co wiązało się z zagrożeniem zakończeniem norweskiej dynastii, a nawet, że jest gotów zrezygnować z korony . Król Olaf V skonsultował sprawę związku księcia z premierem, rządem, przewodniczącym parlamentu i liderami partii. Harald był jedynym synem króla, a jego starsze siostry nie miały wtedy prawa do dziedziczenia tronu. Rezygnacja następcy mogła więc wywołać kryzys sukcesyjny. Ostatecznie Olaf V ustąpił. 19 marca 1968 r. parlament został poinformowany o zgodzie na zaręczyny . Na budynkach publicznych wywieszono flagi. Pytana przez dziennikarzy o termin ślubu Sonja odpowiedziała: "Czekaliśmy już wystarczająco długo". Para pobrała się 29 sierpnia 1968 r. w katedrze w Oslo. Do ołtarza późniejszą królową Norwegii poprowadził ojciec Haralda. Król, który przez lata sprzeciwiał się temu małżeństwu, sam oddał synowi jego wybrankę. Norwegowie przyjęli ślub z entuzjazmem, wiele kobiet utożsamiało się z Sonją. Przeciwnicy zarzucający mezalians obawiali się, że małżeństwo będzie zagrożeniem dla monarchii, jednak nie doprowadziło ono do jej osłabienia, lecz stało się jednym z symboli społecznego otwarcia norweskiej rodziny królewskiej . Doświadczenie Haralda i Sonji wpłynęło później na sposób, w jaki podchodzili do wyborów własnych dzieci. Następca tronu Haakon poślubił w 2001 r . Mette-Marit Tjessem Hoeiby , kobietę spoza arystokracji i samotną matkę. Harald zaakceptował małżeństwo następcy tronu Haakona z Mette-Marit Tjessem Hoeiby. Godząc się na ślub syna z samotną matką bez arystokratycznego pochodzenia, potwierdził zmianę zasad, które sam 33 lata wcześniej przełamał . Harald V - życie prywatne Harald V urodził się 21 lutego 1937 roku w posiadłości Skaugum pod Oslo . Był pierwszym od 567 lat księciem urodzonym w Norwegii . Jego narodziny zabezpieczyły sukcesję, ponieważ starsze siostry Ragnhild i Astrid nie miały wówczas prawa do dziedziczenia korony. Jego dziadek Haakon VII był pierwszym królem niepodległej Norwegii po rozwiązaniu unii ze Szwecją w 1905 r.; wcześniej Norwegią do 1814 roku rządziła Dania . Żona Haakona, królowa Maud, była siostrą króla Jerzego V. Dzięki niej norweski dom panujący jest najbliżej spokrewnioną z Windsorami europejską dynastią. Harald i Elżbieta II byli kuzynami drugiego stopnia. Po niemieckiej napaści na Norwegię w 1940 r. trzyletni Harald uciekł z matką i siostrami do Szwecji, a następnie do Stanów Zjednoczonych . Razem z dziadkiem wrócił do kraju w czerwcu 1945 r. W 1968 roku Harald poślubił Sonję Haraldsen , z którą miał dwoje dzieci: księżniczkę Maerthę Louise (Martę Ludwikę) urodzoną w 1971 roku i następcę tronu księcia Haakona Magnusa urodzonego w 1973 roku. Harald V miał sześcioro wnucząt : Maud Angelikę, Leah Isadorę i Emmę Tallulah - córki jego starszej córki, księżniczki Marty Luizy oraz Ingrid Aleksandrę i Sverre Magnusa - dzieci księcia Haakona i księżnej koronnej Mette-Marit. Wśród wnucząt Haralda dwór wymienia również Mariusa Borga Hoeibyego (syn Mette-Marit z jej wcześniejszego związku), który jest oficjalnie uwzględniany przez The Royal House of Norway w rodzinie. Norweski król od 2023 roku wielokrotnie przebywał w szpitalu . Przeszedł leczenie choroby nowotworowej pęcherza wykrytej w 2003 roku, dwukrotnie przeszedł operację zastawki serca. W 2024 roku podczas pobytu w Malezji nabawił się infekcji w wyniku czego wszczepiono mu rozrusznik serca . W lutym 2026 roku trafił do szpitala na Teneryfie z powodu infekcji i odwodnienia.W 2026 r. dwór ujawnił, że choruje na niedokrwistość hemolityczną. Harald V prywatnie od lat uprawiał żeglarstwo . Trzykrotnie reprezentował Norwegię w tej dyscyplinie na igrzyskach olimpijskich w latach 1964, 1968 i 1972, a w Tokio był chorążym reprezentacji Norwegii. W 1987 r. wraz z załogą jachtu "Fram X" zdobył mistrzostwo świata , a w 2005 r. mistrzostwo Europy . Ze startów w regatach zrezygnował w wieku 85 lat.