<div><ul><li><b>Europejski Nakaz Aresztowania (ENA)</b> obowiązuje w UE od 2004 roku i zastąpił tradycyjną ekstradycję między państwami członkowskimi. Decyzje o jego wystawieniu ENA podejmują wyłącznie sądy.</li><li>ENA może zostać wydany w celu ścigania osoby <b>podejrzanej o przestępstwo zagrożone karą co najmniej roku więzienia</b> lub <b>wykonania prawomocnej kary wynoszącej co najmniej 4 miesiące pozbawienia wolności</b>. </li><li>W 2023 roku państwa UE wydały <b>14 071 Europejskich Nakazów Aresztowania</b>. Średni czas wykonania wyniósł około 20 dni za zgodą zatrzymanego i 60 dni bez jego zgody.</li></ul></div><div></div><h2>ENA - historia</h2><div><div><b>Europejski Nakaz Aresztowania</b> został ustanowiony decyzją ramową<b> Rady Unii Europejskiej </b>z 13 czerwca 2002 roku. Przepisy zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2004 roku i zastąpiły wcześniejsze procedury ekstradycyjne pomiędzy państwami członkowskimi. </div></div><div><div><br /></div><div><b>Polska wdrożyła ENA</b> po przystąpieniu do <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-unia-europejska,gsbi,46"><b>Unii Europejskiej</b> </a>1 maja 2004 roku.</div><div><br /></div><div>W 2005 roku <b>Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy pozwalające na przekazywanie obywateli polskich</b>, dlatego zmieniono Konstytucję. Przekazywanie Polaków na podstawie ENA stało się możliwe od <b>7 listopada 2006 roku</b>.. </div></div><div><div><h2>ENA - kto może być zatrzymany? </h2></div></div><div><div>Europejski Nakaz Aresztowania zastąpił <b>tradycyjne procedury ekstradycyjne</b> pomiędzy państwami Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do klasycznej ekstradycji decyzje podejmują wyłącznie organy sądowe, bez udziału władz politycznych. </div><div><br /></div><div>Rozwiązanie opiera się na zasadzie <b>wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych</b>, uznawanej za jeden z fundamentów współpracy wymiarów sprawiedliwości w Unii Europejskiej. </div></div><div><div><br /></div><div>Nakaz może zostać wydany w celu ścigania osoby, jeżeli zarzucane przestępstwo jest<b> zagrożone karą co najmniej roku pozbawienia wolności,</b> albo w celu wykonania prawomocnej kary wynoszącej co najmniej cztery miesiące. </div></div><div><div><br /></div><div>Osobie zatrzymanej przysługują <b>gwarancje procesowe</b>, w tym <b>prawo do obrońcy, tłumacza, informacji o prawach oraz pomocy prawnej</b>. </div></div><div><div><h2>Jak wykonywany jest ENA? </h2></div></div><div><div>Procedura rozpoczyna się od wydania nakazu przez właściwy sąd lub prokuratora w państwie prowadzącym postępowanie. Dane osoby trafiają między innymi do<b> Systemu Informacyjnego <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-strefa-schengen,gsbi,6978">Schengen</a></b>, dzięki czemu służby wszystkich państw uczestniczących w systemie mogą zidentyfikować i zatrzymać poszukiwanego. </div></div><div><div><br /></div><div>Po zatrzymaniu <b>sprawa trafia do sądu państwa wykonującego nakaz</b>. Sąd bada, czy zostały spełnione przesłanki wykonania ENA oraz czy nie zachodzą podstawy odmowy. </div><div><br /></div><div>Obowiązkowa odmowa może nastąpić między innymi wtedy, gdy osoba została już prawomocnie osądzona za ten sam czyn albo nie osiągnęła wieku odpowiedzialności karnej. W określonych sytuacjach <b>sąd może również odmówić wykonania nakazu</b> z przyczyn przewidzianych w prawie unijnym. </div></div><div><div></div></div><h2>ENA - ile osób zostało zatrzymanych? </h2><div><div>Według danych Komisji Europejskiej, w 2023 roku organy sądowe <b>dwudziestu sześciu państw członkowskich wydały 14071 europejskich nakazów aresztowania</b>. Rok wcześniej było ich 13335. </div></div><div><div><br /></div><div>Średni czas wykonania nakazu wyniósł <b>19,93 dnia</b> w przypadku zgody osoby na przekazanie oraz <b>60,12 dnia</b> w przypadku braku zgody. Najczęściej wydawane nakazy dotyczyły przestępstw przeciwko mieniu, przestępstw narkotykowych oraz oszustw i korupcji. </div></div><div><div></div></div><h2>ENA wobec Polaków </h2><div><div>Europejski Nakaz Aresztowania był wykorzystywany wobec wielu obywateli Polski poszukiwanych za przestępstwa kryminalne, gospodarcze i narkotykowe. Znaczna część spraw dotyczyła osób <b>ukrywających się po wydaniu wyroków lub podejrzanych</b> o udział w zorganizowanych grupach przestępczych. </div></div><div><div><br /></div><div>Wśród najbardziej znanych polskich polityków objętych europejskim nakazem aresztowania znajduje się<b> <a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-marcin-romanowski,gsbi,4150">Marcin Romanowski</a></b>. 19 grudnia 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał ENA po tym, gdy były wiceminister sprawiedliwości nie stawił się na wezwania organów ścigania i <b>opuścił Polskę</b>. </div></div><div><div><br /></div><div>Nakaz został następnie uchylony z przyczyn procesowych, co nie zakończyło prowadzonego postępowania. Po uzupełnieniu materiału procesowego i ponownym wniosku Prokuratury Krajowej sąd 17 lutego 2026 roku ponownie wydał Europejski Nakaz Aresztowania. </div><div><br /></div><div>ENA wydano w związku z podejrzeniem popełnienia przez Romanowskiego 19 przestępstw w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości w <b>Funduszu Sprawiedliwości </b>oraz jego przebywaniem poza granicami Polski. </div></div><div><div><br /></div><div>W lutym 2026 roku<b> Prokuratura Krajowa</b> skierowała do <b>Sądu Okręgowego w Warszawie</b> wniosek o wydanie ENA wobec <b><a href="https://wydarzenia.interia.pl/tematy-zbigniew-ziobro,gsbi,1525">Zbigniewa Ziobry</a></b>, jednak sąd odmówił jego wydania. </div></div><div><div><br /></div><div>Wśród głośnych spraw, w których zastosowano Europejski Nakaz Aresztowania, znalazła się sprawa <b>Łukasza Żaka</b> podejrzanego o spowodowanie tragicznego wypadku na <b>Trasie Łazienkowskiej </b>w Warszawie. ENA został wydany 19 września 2024 roku po tym, jak Łukasz Żak opuścił Polskę po zdarzeniu, w którym zginął 37-letni mężczyzna. Mężczyzna został zatrzymany w <a href="https://https//wydarzenia.interia.pl/tematy-niemcy,gsbi,2629"><b>Niemczech</b></a>, a następnie <b>przekazany polskim organom ścigania</b> w ramach europejskiej procedury.</div></div>