<ul><li><b>Dur brzuszny to choroba bakteryjna</b> wywoływana przez bakterie <b>Salmonella Typhi</b>, przenoszona głównie przez skażoną wodę i żywność. </li><li><b>Objawy duru brzusznego</b>: wysoka gorączka, ból brzucha, biegunka lub zaparcia, osłabienie, czasem wysypka.</li><li><b>Dur brzuszny - zapobieganie:</b> szczepienia, picie wody z bezpiecznego źródła, higiena żywności i rąk. W leczeniu duru brzusznego wykorzystywane są antybiotyki.</li></ul><div><h2>Dur brzuszny - przyczyny</h2></div><div>Dur brzuszny wywołują <b>Gram-ujemne pałeczki Salmonella enterica</b>, a dokładniej podtyp o serotypie Typhi. Są to bakterie Salmonella Typhi, przenoszone przez skażoną wodę i żywność oraz brudne ręce.<br /></div><div><br /></div><div>Są one <b>wykrywane w laboratorium</b>, gdzie wykonuje się <b>posiew</b> krwi, a dodatkowo można wykonać posiew w kierunku Salmonella Typhi wykonywany z próbek moczu, kału i śliny.</div><div><div><h2>Dur brzuszny - objawy </h2></div><div>W <b>przebiegu duru brzusznego</b> występuje <b>gorączka</b>, która stopniowo rośnie aż nawet do około 40 stopni Celsjusza. Oprócz tego obserwuje się <b>silne osłabienie i bóle brzucha</b>. Mogą występować <b>nudności, zaparcia lub biegunka</b>. Pojawiają się też objawy zatrucia bakteryjnego, takie jak splątanie, <b>spowolnienie ruchowe</b> oraz charakterystyczna <b>różowa wysypka</b> na klatce piersiowej lub w górnej części brzucha. Jest to objaw znany jako tzw. różyczka durowa - plamisto-grudkowa.</div><div><br /></div><div>Często dochodzi również do <b>powiększenia wątroby, śledziony i węzłów chłonnych</b>, a także do<b> zapalenia spojówek</b>. Mimo wysokiej temperatury może występować nietypowo wolne tętno, określane jako objaw Fageta.</div></div><div><h2>Dur brzuszny - przenoszenie</h2></div><div>Dur brzuszny to typowa <b>choroba brudnych rąk</b>. Droga zakażenia jest pokarmowa (fekalno-oralna). Źródłem choroby jest skażona bakteriami woda lub zanieczyszczona żywność, na przykład brudne owoce. Źródłem zakażenia durem brzusznym mogą być także <b>zawierające bakterie ekskrementy</b>.<br /></div><div><br /></div><div><b>Źródłem duru brzusznego</b> mogą być także <b>nosiciele choroby</b>, a wśród nich osoby, które nigdy nie chorowały na tę chorobę.<br /></div><div></div><h2>Dur brzuszny - zapobieganie</h2><div>Wywołujące dur brzuszny bakterie giną po kilkunastu minutach <b>w temperaturze 60 stopni</b>. Picie wody po przegotowaniu chroni przed zakażeniem. Przed chorobą chroni przestrzeganie zasad higieny - <b>mycie rąk, mycie warzyw i owoców</b>. </div><div><br /></div><div>Należy również <b>unikać kontaktu ze skażonymi nieczystościami</b>.</div><div><br /></div><div>Skuteczna jest także <b>dezynfekcja powierzchni</b>.</div><div><h2>Dur brzuszny - leczenie tyfusu</h2></div><div>W <b>leczeniu duru brzusznego</b> stosowane są <b>antybiotyki</b>. Zazwyczaj choroba wymaga leczenia w warunkach szpitalnych. Dzieje się tak ze względu na potencjalne zagrożenia powikłaniami takimi jak: <b>perforacja jelit </b>lub <b>krwotok</b>, może dojść do zapalenia pęcherzyka żółciowego, płuc, mózgu otrzewnej oraz wystąpienia objawów neuropsychiatrycznych.<br /></div><div><br /></div><div>Trzecia faza choroby ma przebieg ciężki i u 10-30 proc. pacjentów <b>może prowadzić do zgonu</b>.<br /></div><div><br /></div><div>U pacjentów niezbędne jest <b>wyrównywanie poziomu płynów i elektrolitów</b>. Niejednokrotne konieczne jest podanie <b>kroplówki</b>.</div><div><br /></div><div><b>Dur brzuszny u dzieci</b> ma na ogół łagodny przebieg, a możliwe powikłania to powiększenie śledziony i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.<br /></div><div></div><h2>Dur brzuszny - szczepienie</h2><div>Zagrożenie zakażeniem durem brzusznym można obniżyć poprzez przyjęcie <b>szczepionki na dur brzuszny</b>. Szczepionki zalecane są głównie przed planowanym wyjazdem w rejony, gdzie choroba występuje. </div><div><br /></div><div>Dostępne są szczepionki na dur brzuszny trzech rodzajów:</div><div><ul><li><b>jednodawkowe inaktywowane</b>, zawierające całe komórki pałeczek duru brzusznego (szczepionka durowa - Ty lub durowo-tężcowa - Tyt);</li><li><b>szczepionki żywe</b> do stosowania doustnego (trzy dawki);</li><li><b>jednodawkowe polisacharydowe</b>, zawierające oczyszczony polisacharyd z otoczki bakterii Salmonella Typhi (Typhim Vi).</li></ul></div><div></div><div><h2>Dur brzuszny - występowanie</h2></div><div><b>Przypadki duru brzusznego w Polsce</b> są odnotowywane z rzadka. Rocznie jest ich od kilku do kilkunastu. To dlatego, że choroba ta nie jest endemiczna dla Polski. Przyczyną jest <b>dobry poziom higieny</b>.<br /></div><div><br /></div><div>W Polsce odnotowano 6 przypadków duru brzusznego w 2023 r., 7 w 2024 r., a w I kwartale 2025 r. takie przypadki były 2. W latach 2020-2021 polskie służby sanitarne nie odnotowały <b>ani jednego przypadku duru brzusznego</b>. <br /></div><div><br /></div><div>Wszystkie zachorowania w Polsce są w ostatnich latach <b>importowane i związane z podróżami zagranicznymi</b>, najczęściej do regionów świata o niskim standardzie sanitarnym. Zakażenia obserwowane są głównie u osób, które przyjeżdżają z krajów Azji Południowej i Południowo-Wschodniej lub Afryki i Ameryki Południowej. Dur brzuszny jest dziś chorobą endemiczną <b>w krajach o niskim poziomie sanitarnym</b>.</div>