Reklama

Chanuka

Poniedziałek, 10 marca 2025 (09:55)AktualizacjaŚroda, 7 stycznia 2026 (14:28)

Chanuka to jedno z najważniejszych i najbardziej radosnych świąt w judaizmie. Jest obchodzone przez osiem dni. Upamiętnia cud związany z ponownym poświęceniem Świątyni Jerozolimskiej po zwycięstwie Machabeuszy nad wojskami Seleucydów w II wieku p.n.e. Głównym elementem obchodów jest rytuał zapalania świec lub lampek oliwnych na chanukii - specjalnym dziewięcioramiennym świeczniku.

Chanukija w Sejmie RP
Chanukija w Sejmie RP/Adam Chelstowski/Agencja FORUM

Chanuka

  • Chanuka to żydowskie święto, które trwa 8 dni i upamiętnia ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej w165 lub 164 roku p.n.e. 
  • Według tradycji, która mówi o "cudzie oliwy", niewielka ilość oliwy wystarczyła wtedy w Świątyni Jerozolimskiej na osiem dni palenia menory.
  • W czasie chanuki zapala się chanukiję, gra w drejdla i spożywa potrawy smażone na oleju na pamiątkę cudownego rozmnożenia oliwy. Najpopularniejsze dania to latkes (chrupiące placki ziemniaczane) oraz sufganiyot (słodkie pączki nadziewane konfiturą).

Chanuka - historia i znaczenie

Chanuka to święto upamiętniające ważne wydarzenia sprzed ponad 2200 lat. W 165 lub 164 roku p.n.e. Żydzi odzyskali Świątynię Jerozolimską po zwycięstwie nad Seleucydami.

Konflikt wybuchł za panowania Antiocha IV, który chciał zmusić Żydów do porzucenia swojej wiary i przyjęcia greckich zwyczajów. Zakazał praktyk religijnych, sprofanował Świątynię, umieszczając w niej posągi greckich bogów i nakazał składanie ofiar Zeusowi. 

Żydzi nie zgodzili się na te zmiany i rozpoczęli powstanie, znane jako powstanie Machabeuszów. Przywódcą rebelii był Matatiasz, a po jego śmierci - jego syn Juda Machabeusz. Po trzech latach walk powstańcy odzyskali Świątynię i oczyścili ją z obcych wpływów. 

Zgodnie z tradycją, odnaleźli w świątyni tylko jeden dzbanek oliwy, wystarczający na jeden dzień palenia lampy ner tamid. Stał się jednak cud - płomień palił się przez osiem dni, co dało początek świętu Chanuka. 

Chanuka - nazwa

Nazwa Chanuka po hebrajsku oznacza "poświęcenie" lub "odnowienie" i odnosi się do ponownego poświęcenia Świątyni Jerozolimskiej po jej odzyskaniu przez Żydów.

Uroczystość ta bywa również nazywana Świętem Świateł ze względu na centralny rytuał zapalania świec na chanukii - specjalnym dziewięcioramiennym świeczniku. Nazwa Chanuka może odnosić się do 25. dnia miesiąca kislew, kiedy to rozpoczynają się uroczystości. 

Chanuka - jak jest obchodzona?

Najbardziej charakterystycznym elementem obchodów Chanuki jest zapalanie świateł na dziewięcioramiennym świeczniku zwanym chanukiją

Każdego wieczoru przez osiem dni zapala się kolejną świecę, zaczynając od jednej pierwszego dnia, aż do pełnego zapalenia w ostatnią noc. Dodatkowa, dziewiąta świeca w kandelabrze, zwana jest szamaszem (służącą). Jest przeznaczona do zapalania pozostałych ośmiu świec. 

Popularnym zwyczajem podczas Chanuki jest też spożywanie potraw smażonych na oleju, takich jak latkes (placki ziemniaczane) i sufganiyot (pączki z nadzieniem), które symbolizują cud oliwy. Dzieci często grają w drejdla. Drejdel to czteroboczny bączek z hebrajskimi jedną hebrajską literą po każdej stronie. Oznaczają one: "Cud wielki wydarzył się tam" (lub "tu" w Izraelu). 

Chanuka - kiedy się zaczyna?

Święto Chanuka obchodzone jest co roku przez osiem dni, począwszy od 25. dnia miesiąca kislew według kalendarza żydowskiego

Ponieważ kalendarz żydowski opiera się na cyklu księżycowym, data Chanuki w kalendarzu gregoriańskim zmienia się każdego roku, zazwyczaj przypadając na grudzień, a czasem na koniec listopada.

Chanuka 2025 - kiedy wypada?

W 2025 r. obchody święta Chanuka rozpoczną się wieczorem w niedzielę 14 grudnia i potrwa do wieczora w poniedziałek, 22 grudnia.

Chanuka - Wiadomości

Poniedziałek, 15 grudnia 2025 (15:41)
W Sejmie zapalono świece chanukowe. - Chciałem po raz kolejny przeprosić za incydent, który się tu wydarzył dwa lata temu - powiedział Włodzimierz Czarzasty, przypominając zgaszenie świec gaśnicą...
Niedziela, 14 grudnia 2025 (10:17)
12 osób, w tym jeden z napastników, zginęło podczas strzelaniny na plaży Bondi w Sydney. Prawie 30 kolejnych trafiło do szpitala, dwie osoby zostały zatrzymane. Agencje informacyjne cytują...
Wtorek, 14 października 2025 (13:33)
Na 8 grudnia wyznaczono datę pierwszej rozprawy Grzegorza Brauna. Europoseł odpowie przed sądem za zgaszenie świec Chanukowych w Sejmie z użyciem gaśnicy, a także m.in. za uszkodzenie choinki w...

Chanuka - Wideo