Piątek, 14 marca 2025 (07:51)
Od kiedy skończyłem 16 lat, jednym z najważniejszych zadań mojego życia jest przewodzenie Tybetańczykom. Od uznania za 14. Dalajlamę w wieku dwóch lat, a następnie formalnego objęcia przywództwa...
Buddyzm
Środa, 11 lutego 2026 (11:50)AktualizacjaŚroda, 18 lutego 2026 (10:04)
Buddyzm to system filozoficzny i religijny, którego podstawowe założenia sformułował Siddhartha Gautama, znany jako Budda, w północnych Indiach w VI-IV wieku p.n.e. Jego nauki koncentrują się na cierpieniu, jego przyczynach i sposobach osiągnięcia wyzwolenia. Buddyzm jest nieteistyczny, co oznacza, że Budda nie jest bogiem, a boskie istoty w tradycji buddyjskiej również podlegają prawom karmy. Centralnym celem praktyki buddyjskiej jest osiągnięcie oświecenia, czyli stanu wolnego od cierpienia i cyklu narodzin i śmierci.
/
Buddyzm
- Buddyzm powstał w VI-V w. p.n.e. w Indiach, a jego twórcą był Siddhartha Gautama, znany jako Budda ("Przebudzony").
- Podstawa nauk buddyzmu to Cztery Szlachetne Prawdy: życie wiąże się z cierpieniem (dukkha), przyczyną cierpienia jest pragnienie, można zakończyć cierpienie, prowadzi do tego Ośmioraka Ścieżka (właściwe postępowanie, myślenie i medytacja).
- Cel praktyki buddyzmu to osiągnięcie nirwany, czyli wyzwolenia z cyklu odradzania się (samsary) i ustania cierpienia poprzez etyczne życie, medytację i mądrość.
Buddyzm - historia
Buddyzm powstał w północno-wschodnich Indiach w okresie VI-IV wieku p.n.e. Siddhartha Gautama, syn księcia rodu Sakyów, odrzucił życie w luksusie, by poszukiwać sposobu na zakończenie cierpienia. Po sześciu latach poszukiwań osiągnął oświecenie medytując pod drzewem figowym.
Od tego momentu Budda poświęcił życie nauczaniu i głosił Cztery Szlachetne Prawdy i Ośmioraką Ścieżkę, które stały się fundamentem jego nauk.
W co wierzą buddyści?
Budda sformułował Cztery Szlachetne Prawdy, które stanowią podstawę praktyki buddyjskiej. Wierni dążą do oświecenia, kierując się tymi zasadami, a także przestrzegając Szlachetnej Ośmiorakiej Ścieżki, która wskazuje, jak żyć w sposób etyczny, rozwijać mądrość i kontrolować umysł, a wszystko po to, by unikać cierpienia.
Buddyzm nie wymaga wiary w jednego Boga ani centralnej władzy duchowej. Jego nauki kładą nacisk na samodzielną praktykę, rozwój etyczny i duchowy oraz współczucie wobec innych istot.
Buddyzm - praktyka
We wspólnocie buddyjskiej są zarówno mnisi, jak i świeccy wyznawcy. Młodzi chłopcy mogą wstępować do klasztorów jako nowicjusze (samanera), a pełnoprawnymi mnichami stają się zazwyczaj w wieku 20 lat. Kobiety mogą kształcić się na mniszki, choć ich rola zależy od tradycji buddyjskiej.
Buddyści oddają cześć Buddzie, składając kwiaty i kadzidła w świątyniach. Często używają również różańców zwanych malami. W niektórych domach wyznawcy posiadają prywatne kapliczki, w których modlą się i medytują. Medytacja jest uważana za kluczową praktykę - pomaga zrozumieć źródła cierpienia, oczyszcza umysł i rozwija spokój.
Buddyzm - święte księgi
Najważniejsze pisma buddyjskie to Tipitaka, czyli "Trzy Kosze". Zawierają one nauki Buddy i jego towarzyszy, komentarze do tych nauk oraz reguły życia mnichów. Buddyści określają te nauki mianem dharmy, co oznacza "prawdę" lub "prawo naturalne".
Buddyzm - nurty
Współczesny buddyzm dzieli się na trzy główne tradycje:
- Theravada - zachowuje wczesne nauki Buddy, znana jako "Droga Starszych".
- Mahayana - kładzie większy nacisk na współczucie i zbawienie wszystkich istot.
- Wadżrajana - forma mahajany, rozwinięta głównie w Tybecie, obejmuje praktyki tantryczne.
Buddyzm - zasady
- Cztery Szlachetne Prawdy - diagnoza cierpienia i droga jego zakończenia.
- Ośmioraka Ścieżka - wskazówki dotyczące etycznego życia, medytacji i rozwoju mądrości.
- Karma i reinkarnacja - prawo przyczyny i skutku oraz cykl narodzin i śmierci (samsara).
- Medytacja i samodoskonalenie - kluczowe narzędzia prowadzące do oświecenia.
Buddyzm w świecie
Buddyzm rozwijał się w różnych krajach Azji, tworząc świątynie, stupy i klasztory. W Tajlandii znana jest świątynia Wat Phra Si Rattana Mahathat, w której znajduje się słynna złota rzeźba Buddy. W Mjanmie znajduje się pagoda Kuthodaw, w której mieści ponad 700 kamiennych tablic z inskrypcjami Tipitaki - uważanych za jedną z największych ksiąg świata.
W Wielkiej Brytanii działa Wat Buddhapadipa, pierwsza tajska świątynia buddyjska, otwarta w 1976 roku w Londynie.
Buddyzm w Polsce
Dokładna liczba buddystów w Polsce jest trudna do ustalenia. Według danych GUS i różnych badań szacuje się, że liczba wyznawców waha się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy. Największe skupiska istnieją przy ośrodkach buddyzmu tybetańskiego, japońskiego oraz wśród wspólnot zen i theravady.
W Polsce jest kilka świątyń buddyjskich. Najbardziej znana znajduje się w Kucharach koło Warszawy, która jest jednym z największych ośrodków buddyzmu tybetańskiego w Europie.
Buddyzm - Wiadomości
Sobota, 13 maja 2023 (15:53)
Opat buddyjskiego klasztoru, sześciu innych duchownych oraz dwie osoby świeckie. To lista aresztowanych w północno-wschodniej Tajlandii pod zarzutem sprzeniewierzenia świątynnych funduszy. Łączną...
Wtorek, 4 października 2022 (10:04)
Zwierzchnik buddystów z Kałmucji wystąpił przeciwko wojnie i poparł Ukrainę. To pierwsze publiczne wystąpienie na takim szczeblu wygłoszone przez któregoś z rosyjskich przywódców religijnych, który...
Środa, 1 czerwca 2016 (12:41)
Duchowy przywódca buddyzmu tybetańskiego Dalajlama XIV powiedział w środę w wywiadzie dla "Frankfurter Allgemeine Zeitung", że ludzie, którym się dobrze powodzi, mają obowiązek pomagania uchodźcom,...
Czwartek, 9 lipca 2015 (11:29)
Indyjskie służby poinformowały, że wszczęto oficjalne śledztwo przeciw Karmapie Urgyenowi Trinleyowi. Tybetański mnich w najbliższym czasie usłyszeć ma m.in. zarzut prania brudnych pieniędzy -...
Czwartek, 14 listopada 2013 (10:48)
Jedna z największych świątyń buddyjskich na świecie, indyjska świątynia Mahabodhi, będzie miała kopułę pokrytą złotem. Już w zeszłym roku król Tajlandii Bhumibol Atulya podjął decyzję o podarowaniu...
Wtorek, 11 grudnia 2012 (08:04)
Dwóch młodych Tybetańczyków dokonało samopodpalenia w ramach protestu przeciwko polityce chińskich władz wobec Tybetu - podała we wtorek organizacja pozarządowa. Dalajlama przekształca buddyzm...
Piątek, 25 lutego 2011 (07:06)
Jia Qinglin, czwarty w hierarchii partyjnej członek Komunistycznej Partii Chin, zaapelował w piątek o zwiększenie wysiłków w walce z wpływami Dalajlamy XIV, a także o wzmożoną kontrolę nad...
Piątek, 28 maja 2010 (06:15)
Mnisi w czerwonych szatach, płynący spokojnie arką buddyzmu gdzieś na "Dachu Świata", do tego szaleni jogini, szczypta mistycyzmu i Dalajlama XIV za sterem. Tak wygląda Tybet, który nie istnieje....