<div><ul><li><b>Biblia jest świętą księgą chrześcijaństwa</b> (oraz judaizmu w części Starego Testamentu), uznawaną za natchnione przez Boga Pismo.</li><li>Biblia składa się ze <b>Starego i Nowego Testamentu</b>, obejmujących łącznie kilkadziesiąt ksiąg pisanych przez wielu autorów na przestrzeni wieków.</li><li>Biblia zawiera podstawowe nauki wiary, moralności i historii zbawienia, a jej <b>centralną postacią Nowego Testamentu jest Jezus Chrystus</b>.</li></ul></div><div><h2>Biblia - kiedy powstała?</h2></div><div><div><b>Biblia</b> jest zbiorem ksiąg spisywanych i redagowanych przez długi czas. Najstarsze części <b>Biblii Hebrajskiej</b> (<b>Starego Testamentu</b>) badacze wiążą nawet z ok. X wiekiem p.n.e., a ważne etapy redakcji (m.in. <b>Pięcioksięgu</b>) łączyły się z okresem niewoli babilońskiej (VI-V w. p.n.e.). </div><div><br /></div><div>Całość Biblii Hebrajskiej miała być zasadniczo skompletowana najpóźniej około I-II wieku n.e. Z kolei księgi <b>Nowego Testamentu</b> powstawały przede wszystkim w II połowie I wieku n.e. (w przybliżeniu w "ciągu około 50 lat"), choć część opracowań ujmuje proces szerzej, wskazując także na I–II wiek n.e. </div></div><div><h2>Biblia - kto jest autorem?</h2></div><div><div><b>Biblia nie ma jednego autora</b>. To zbiór ksiąg powstających przez stulecia, tworzonych i redagowanych przez wielu, często anonimowy autorów oraz tradycje i szkoły piśmiennicze.</div><div><br /></div><div>W ujęciu teologicznym (np. katolickim) <b>Biblia ma podwójny wymiar autorstwa:</b> księgi zostały napisane przez "natchnionych autorów" (ludzi), ale to, co oni stwierdzają w Piśmie, ma być rozumiane jako działanie <b>Ducha Świętego</b>, czyli <b>Bóg</b> jest uznawany za sprawcę natchnienia. </div></div><div><h2>Biblia - czy istnieje oryginał?</h2></div><div><div><b>Nie istnieje fizycznie zachowany oryginał Biblii</b> rozumiany jako pierwotne rękopisy. Zarówno badacze świeccy, jak i teologowie są zgodni, że oryginalne manuskrypty Biblii hebrajskiej oraz Nowego Testamentu <b>zaginęły na przestrzeni wieków</b>, głównie z powodu naturalnego zużycia materiałów pisarskich, takich jak papirus i pergamin. </div><div><br /></div><div>Treść Biblii jest jednak znana dzięki <b>tysiącom starożytnych kopii</b> i fragmentów, w tym rękopisom takim jak Zwoje znad Morza Martwego czy kodeksy watykański i synajski. </div></div><div><h2>Biblia - w jakich językach powstała?</h2></div><div><div>Stary Testament został spisany przede wszystkim po <b>hebrajsku</b>, z nielicznymi fragmentami po <b>aramejsku</b>. </div><div><br /></div><div>Natomiast Nowy Testament został napisany w <b>grece koine</b>, czyli <b>odmianie greki powszechnej</b> w świecie śródziemnomorskim epoki hellenistyczno-rzymskiej. </div></div><div><div><h2>Biblia - ciekawostki </h2></div></div><div><div><b>Biblia jest jedną z najbardziej wpływowych i rozpowszechnionych publikacji w historii ludzkości. </b>Najstarszy kompletny manuskrypt Biblii Hebrajskiej znany dziś jako Kodeks Leningradzki pochodzi z roku 1008 n.e. </div><div><br /></div><div><b>Podział tekstu na rozdziały i wersety</b>, znany z nowoczesnych wydań, nie pochodzi od oryginalnych autorów, lecz został <b>wprowadzony dopiero w średniowieczu</b>.</div></div><div><br /></div><div><div>Pełny tekst Biblii przetłumaczono dotąd na <b>ponad 700 języków</b>. Na przestrzeni wieków przekładano Biblię na wielkie języki światowe, takie jak <b>łacina</b> (np. Wulgata), niemiecki (np. przekład Lutra) czy angielski (np. <b>Biblia Króla Jakuba</b>), jak również na języki mniejsze lub lokalne, w tym języki afrykańskie, azjatyckie, rdzennych ludów obu Ameryk czy Oceanii.</div></div>