Sobota, 6 grudnia 2025 (08:33)
- Krabojady i słonie morskie zostaną w pamięci na zawsze. To majestatyczny świat - wspomina w rozmowie z Interią rok spędzony na Antarktydzie profesor Katarzyna Stepanowska. Polska stacja na...
Antarktyda
Piątek, 9 sierpnia 2024 (14:07)AktualizacjaŚroda, 28 stycznia 2026 (12:02)
Antarktyda to piąty co do wielkości kontynent na Ziemi i do dziś najmniej zbadany. Stanowi część Antarktyki, czyli obszaru położonego poniżej 60. równoleżnika. Pokrywa ją niemal w całości gruba warstwa lodu, jednak można tam spotkać unikatowe ekosystemy i niezwykłe zjawiska przyrodnicze. Roszczenia terytorialne i działalność na kontynencie reguluje tzw. Układ Antarktyczny, który ustanowił Antarktydę strefą pokoju i miejscem badań naukowych.
/
Antarktyda
- Antarktyda leży wokół południowego bieguna Ziemi. Jest piątym co do wielkości kontynentem na globie.
- W skład Antarktydy wchodzą następujące wyspy: Wyspa Bouveta, Orkady Południowe, Georgia Południowa, Sandwich Południowy, Szetlandy Południowe, Wyspa Piotra I, Wyspy Heard i McDonald, Wyspa Scotta, Wyspy Belleny’ego.
- Antarktyda odgrywa kluczową rolę w regulacji klimatu Ziemi i jest ważnym rejonem badań naukowych dotyczących ekologii i klimatu.
Antarktyda - klimat i położenie geograficzne
Antarktyda jest niemal w całości pokryta lodem. Tylko 2 proc. powierzchni kontynentu nie jest pod lodem. Pod nim ukształtowanie terenu jest bardzo zróżnicowane. Obejmuje góry, wulkaniczne szczyty, a nawet rozległe niziny. Klimat na kontynencie jest ekstremalny. Średnie temperatury zimą mogą spadać do -60 stopni Celsjusza.
Latem temperatury na wybrzeżach wzrastają do około -2 stopni Celsjusza, ale w głębi lądu pozostają znacznie niższe. Wiatry na Antarktydzie są jednymi z najsilniejszych na świecie. Potrafią bowiem osiągać prędkość do 300 km/h.
Antarktyda to najrzadziej zaludnione miejsce na Ziemi. Średnia gęstość zaludnienia tego obszaru to tylko 0,00078 człowieka na każdy kilometr kwadratowy. Największą stacją polarną na Antarktydzie jest McMurdo Station. Może pomieścić nawet 1000 pracowników. Populacja Antarktydy zmienia się wraz z porami roku i latem dochodzi do około 5000 osób.
Najwyższym szczytem Antarktydy jest Masyw Vinsona o wysokości 4892 m n.p.m. Jest on zaliczany do Korony Ziemi. Jego zdobycie uważane jest za jedno z największych wyzwań logistycznych dla alpinistów głównie ze względu na to, że wymaga odbycia wieloetapowej podróży.
Antarktyda - biegun zimna, rekordowy mróz
Antarktyda to najzimniejszy kontynent na Ziemi. Najniższa temperatura na Antarktydzie wynosiła -89,2 st. C i została zmierzona 21 lipca 1983 roku na całorocznej stacji polarnej Wostok.
Najwyższa temperatura na Antarktydzie to 18,3 st. Celsjusza i zmierzono ją 6 lutego 2020 roku.
Jednocześnie Antarktyda to jeden z najszybciej ocieplających się obszarów na świecie.
Antarktyda - fauna i flora
Antarktyda - pomimo niezwykle surowych warunków - jest domem dla wielu unikatowych gatunków roślin i zwierząt, które przystosowały się do życia w tych trudnych warunkach. Flora ogranicza się jednak głównie do mchów, porostów i alg. Na Antarktydzie występuje także około 1150 gatunków grzybów, z których ponad 400 to porosty.
Fauna jest znacznie bogatsza. Na Antarktydzie żyją m.in. pingwiny, foki czy wieloryby (m.in. płetwale błękitne i humbaki). Bytują tam albatrosy, kormorany i rybitwy.
Na Antarktydzie zaobserwowano cztery endemiczne gatunki ssaków. Są to: krabojad foczy, weddelka arktyczna, amfitryta lamparcia i foczka mała.
Antarktyda - badania naukowe
Antarktyda jest jednym z kluczowych obszarem dla badań naukowych, zwłaszcza tych dotyczących stanu klimatu i środowiska. Międzynarodowe stacje badawcze (m.in. amerykańska stacja McMurdo, rosyjska stacja Wostok czy brytyjska stacja Halley) prowadzą badania nad lodem, atmosferą, biologią i geologią kontynentu.
Także Polska ma tam swoją stację naukowo-badawczą o nazwie Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego.
Lód Antarktydy jest nieocenionym źródłem informacji o przeszłych zmianach klimatycznych, ponieważ przechowuje zapisy dotyczące składu atmosfery sprzed setek tysięcy lat. Badania te są ważne dla odkrywania przebiegu globalnych zmian klimatycznych na Ziemi.
Antarktyda - problemy
Kontynent nie jest wolny od problemów środowiskowych. Zmiany klimatyczne powodują topnienie lodowców i podnoszenie się poziomu mórz. To zjawisko ma potencjalnie katastrofalne konsekwencje dla ekosystemów i ludzkich społeczności na całym świecie.
Za administratorów niektórych jej obszarów uznają się takie państwa, jak: Norwegia, Nowa Zelandia, Australia, Wielka Brytania, Francja, Argentyna oraz Chile.
Antarktyda - Wiadomości
Środa, 12 listopada 2025 (18:21)
W Australii paleontolodzy natrafili na skorupki jaj krokodyli z wymarłej rodziny Mekosuchus, które prowadziły nadrzewny tryb życia, polując z wysokości na swoje ofiary. Znaleziska mają 55 mln lat.
Środa, 12 listopada 2025 (15:30)
Islandia uznała potencjalne załamanie się głównego systemu prądów atlantyckich za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. To umożliwi rządowi opracowanie strategii na wypadek najgorszych...
Poniedziałek, 6 października 2025 (21:25)
Nowo odkryta asteroida 2025 TF minęła Ziemię w odległości około 430 km - poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna. Obiekt nie był duży i nie stanowił zagrożenia. Został wykryty dopiero po przelocie.
Sobota, 26 lipca 2025 (17:00)
Świat jest pełen nietypowych atrakcji. Lokalne władze prześcigają się w pomysłach, jak przyciągnąć turystów. Zapraszają do pływania z rekinami czy miasta widmo. Jednym z najbardziej oryginalnych...
Piątek, 2 maja 2025 (16:03)
Silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,5 nawiedziło Cieśninę Drake'a - zbiornik wodny oddzielający Amerykę Południową od Antarktydy - informuje AFP. Ostrzeżenie przed tsunami wydały m.in. władze...
Środa, 30 kwietnia 2025 (23:03)
Stworzenie, które może osiągać nawet 10 metrów długości, ukazało się podczas ośmiodniowej wyprawy w pobliżu Morza Bellingshausena u wybrzeży Antarktydy. Jego odkrycie było możliwe po tym, jak...
Czwartek, 6 marca 2025 (11:19)
Lód rozpływa się w oceanie. Luty okazał się trzecim najcieplejszym takim miesiącem w historii. Ocieplenie szczególnie mocno widać na biegunach. Zasięg występowania morskiego lodu okazał się tam...
Wtorek, 4 marca 2025 (14:03)
Pingwiny i foki mogą odetchnąć z ulgą. Największa góra lodowa świata, znana jako A23a, osiadła na dnie około 70 kilometrów od brytyjskiej wyspy Georgia Południowa. Choć wcześniej obawiano się, że...
Antarktyda - Wideo
Poniedziałek, 1 stycznia 2024 (12:42)
Chilijscy marynarze i naukowcy z bazy antarktycznej González Videla dostrzegli niedawno ciekawego pingwina. To przedstawiciel gatunku pingwin białobrewy, który cierpi na leucyzm. Schorzenie jest...