<div><div><ul><li>W <b>wyborach samorządowych</b> mieszkańcy wybierają <b>przedstawicieli władz lokalnych</b> - radnych gmin, powiatów i województw oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. </li><li><b>Wybory samorządowe odbywają się co 5 lat</b>, a kadencja wybranych organów trwa pięć lat. </li><li>Wyborcy oddają w wyborach samorządowych głosy na kandydatów do odpowiednich organów samorządu, a w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, <b>jeśli żaden kandydat nie uzyska ponad 50 proc. głosów</b>, przeprowadzana jest <b>druga tura między dwoma kandydatami z najlepszym wynikiem</b>.</li></ul></div><div></div></div><h2>Wybory samorządowe - historia </h2><div><div><b>Pierwsze wolne wybory samorządowe odbyły się 27 maja 1990 roku </b>i były jednym z najważniejszych etapów odbudowy demokracji.</div><div><br /></div><div>Początkowo mieszkańcy wybierali jedynie <b>rady gmin</b>, jednak <b>reforma administracyjna przeprowadzona w 1998 roku</b> <b>przywróciła powiaty i utworzyła samorządy województw</b>. </div><div><br /></div><div>Od 2002 roku <b>Polacy mogą bezpośrednio wybierać wójtów, burmistrzów i prezydentów miast</b>. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - kto może głosować? </h2></div></div><div><div>Prawo udziału w wyborach samorządowych mają osoby, które najpóźniej w dniu głosowania<b> ukończyły 18 lat i stale mieszkają na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego</b>. Głosować mogą zarówno obywatele Polski, jak i obywatele innych państw Unii Europejskiej zamieszkujący na stałe w Polsce. Z udziału w wyborach <b>wyłączone są osoby pozbawione praw publicznych lub praw wyborczych</b> na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - kto może kandydować? </h2></div></div><div><div>Prawo kandydowania do rad gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich przysługuje osobom posiadającym <b>bierne prawo wyborcze</b>. Kandydaci na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast muszą <b>posiadać obywatelstwo polskie</b> i najpóźniej w dniu głosowania <b>ukończyć 25 lat</b>. </div><div><br /></div><div>Co istotne, w wyborach samorządowych mogą uczestniczyć także obywatele innych państw Unii Europejskiej, jeśli stale mieszkają na terenie Polski. Ich stałe miejsce zamieszkania musi leżeć na obszarze gminy, w której kandydują, muszą być wpisani do stałego rejestru wyborców w Polsce na terenie danej gminy.</div></div><div><br /></div><div><div>Zgodnie z przepisami, w wyborach samorządowych<b> nie mogą kandydować osoby skazane</b> prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - jak przebiegają? </h2></div></div><div><div>Wybory samorządowe w Polsce odbywają się<b> co pięć lat</b>. Głosowanie przeprowadzane jest<b> w niedzielę, a lokale wyborcze są czynne zazwyczaj od godziny 7:00 do 21:00</b>. Wyborcy oddają głosy na kandydatów do rad gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich, a także na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. </div><div><b><br /></b></div><div><b>Głosowanie odbywa się przy użyciu kart wyborczych</b>, a wyniki po zakończeniu głosowania i zliczeniu głosów ogłasza Państwowa Komisja Wyborcza oraz właściwe komisje wyborcze. </div></div><div><br /></div><div><div><b>W mniejszych gminach radni wybierani są w jednomandatowych okręgach wyborczych</b>, natomiast w większych gminach, powiatach i województwach obowiązuje system proporcjonalny. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - jak długo trwa kadencja? </h2></div></div><div><div>Obecnie kadencja władz samorządowych<b> trwa pięć lat</b>. Do 2018 roku samorządowcy byli wybierani na <b>czteroletnią kadencję</b>, jednak zmiany w przepisach wydłużyły ten okres. Wyjątkiem była kadencja <b>rozpoczęta po wyborach w 2018 roku, która została przedłużona do 2024 roku</b>, aby uniknąć nakładania się wyborów samorządowych i parlamentarnych. </div></div><div><br /></div><div><div>W Polsce prezydenci miast, burmistrzowie i wójtowie<b> nie mogą sprawować urzędu bez ograniczeń</b>. Od zmian wprowadzonych przed wyborami w 2018 roku obowiązuje <b>limit dwóch kadencji w danej gminie lub mieście</b>, przy czym liczone są kadencje rozpoczęte od wyborów samorządowych w 2018 roku. </div></div><div><br /></div><div><div>Oznacza to, że <b>osoba wybrana na prezydenta miasta w 2018 roku i ponownie w 2024 roku może pełnić urząd do końca drugiej kadencji</b>, ale <b>nie będzie mogła kandydować po raz trzeci z rzędu</b> w tym samym mieście. Ograniczenie dotyczy wyłącznie wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. <b>Radni gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich mogą być wybierani wielokrotnie, bez limitu kadencji</b>. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - kiedy kolejne? </h2></div></div><div><div>Ostatnie wybory samorządowe odbyły się <b>w kwietniu 2024 roku</b>. Pierwsza tura głosowania została przeprowadzona 7 kwietnia, natomiast druga tura wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast miała miejsce 21 kwietnia 2024 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kolejnych wyborów samorządowych należy spodziewać się <b>w 2029 roku</b>. </div></div><div><div><h2>Wybory samorządowe - jaka jest frekwencja? </h2></div></div><div><div>Frekwencja w wyborach samorządowych w Polsce zazwyczaj wynosi <b>od około 45 do 55 proc. uprawnionych do głosowania</b>. W ostatnich wyborach samorządowych w 2024 roku wyniosła<b> 51,94 proc.</b>, natomiast w 2018 roku osiągnęła 54,9 proc. <b>Najwyższa frekwencja tradycyjnie jest w małych miejscowościach i gminach wiejskich</b>, gdzie udział w głosowaniu <b>często przekracza 70 proc.</b> </div></div>