Poniedziałek, 16 lutego 2026 (12:46)
Liczba ofiar cyklonu Gezani, który uderzył w Madagaskar, wzrosła do 59 - przekazała agencja AFP. Lokalne służby poinformowały ponadto, że w dalszym ciągu trwają poszukiwania 15 zaginionych osób....
Cyklon
Środa, 18 lutego 2026 (15:20)AktualizacjaŚroda, 18 lutego 2026 (15:47)
Cyklon to potężny układ niskiego ciśnienia o ruchu wirowym, którego powstawanie wynika z różnic temperatur i ciśnienia oraz dynamiki atmosfery. Najgroźniejsze cyklony tropikalne rozwijają się nad ciepłymi wodami oceanów i mogą przekształcać się w huragany lub tajfuny. Ich skutki obejmują niszczycielskie wiatry, powodzie i fale sztormowe, dlatego monitoring i systemy ostrzegania są kluczowe dla bezpieczeństwa ludzi.
/
Cyklon
- Cyklon to układ niskiego ciśnienia, w którego centrum znajduje się niż baryczny, a powietrze wiruje wokół niego (na półkuli północnej przeciwnie do ruchu wskazówek zegara).
- Cyklon powstaje nad ciepłymi obszarami (zwłaszcza oceanami)Tworzy się, gdy ciepłe i wilgotne powietrze unosi się, a zastępuje je powietrze chłodniejsze, zaś różnice ciśnienia i temperatura napędzają ruch wirowy.
- Cyklony powodują groźne zjawiska pogodowe. Najsilniejsze cyklony przynoszą huraganowe wiatry, ulewne deszcze, powodzie i fale sztormowe, prowadząc do dużych zniszczeń.
Definicja cyklonu
W meteorologii cyklon to rozległy układ atmosferyczny związany z ośrodkiem niskiego ciśnienia. Charakteryzuje się ruchem wirowym mas powietrza wokół centrum niżu:
- na półkuli północnej - przeciwnie do ruchu wskazówek zegara,
- na półkuli południowej - zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Skala cyklonów może być bardzo duża - mają one setki, a nawet tysiące kilometrów średnicy i mają istotny wpływ na pogodę oraz warunki życia ludzi na dużych obszarach na Ziemi.
Powstawanie cyklonów
Proces tworzenia się cyklonów nazywany jest cyklogenezą. Gdy ciepłe, wilgotne powietrze unosi się w górę, zostaje zastąpione przez chłodniejsze powietrze, tworząc obszar niskiego ciśnienia. Wraz z obrotem Ziemi, powietrze to zaczyna krążyć wokół centrum niskiego ciśnienia, tworząc charakterystyczną spiralę. By powstał cyklon potrzebne są: różnice temperatur między masami powietrza, kontrasty ciśnienia, duża wilgotność, ruch obrotowy Ziemi (siła Coriolisa).
Powstawanie cyklonu krok po kroku:
- Unoszenie ciepłego, wilgotnego powietrza - nad nagrzaną powierzchnią (szczególnie oceanu) powietrze zaczyna się wznosić.
- Powstanie niżu barycznego- w miejscu unoszenia tworzy się obszar obniżonego ciśnienia.
- Napływ chłodniejszego powietrza - chłodniejsze masy wypełniają lukę po unoszącym się powietrzu.
- Wprawienie układu w ruch wirowy - obrót Ziemi powoduje zakrzywienie toru ruchu powietrza i powstanie spirali.
Cyklony tropikalne - najgroźniejsza odmiana
Szczególnym typem cyklonów są cyklony tropikalne, które czerpią energię z ciepłych wód oceanicznych, formują się głównie w strefie międzyzwrotnikowej, osiągają najwyższe prędkości wiatru i największą destrukcyjność.
W zależności od regionu świata stosuje się różne nazwy dla tego samego zjawiska. Na Oceanie Indyjskim i południowym Pacyfiku są to cyklony tropikalne. Na Atlantyku i północno-wschodnim Pacyfiku - huragany, a na północno-zachodnim Pacyfiku - tajfuny.
Struktura cyklonu
Typowy silny cyklon (zwłaszcza tropikalny) składa się z kilku charakterystycznych elementów:
- Oko cyklonu - względnie spokojne centrum układu.
- Ściana oka cyklonu - obszar najsilniejszych wiatrów i opadów.
- Pasma spiralne - rozległe strefy burz i ulew.
Zagrożenia związane z cyklonami i ich skutki
Cyklony należą do najbardziej niszczycielskich zjawisk pogodowych. Ich oddziaływanie obejmuje:
- Silny wiatr, który może przekraczać 200 km/h, niszczy budynki, infrastrukturę i lasy.
- Intensywne opady deszczu, które powodują powodzie i osunięcia ziemi, prowadząc do długotrwałych podtopień.
- Fale sztormowe, które są szczególnie groźne na wybrzeżach i zalewają tereny nadmorskie.
- Zakłócenia społeczne i gospodarcze takie jak: przerwy w dostawach prądu, zniszczenia upraw, paraliż transportu.
- W skrajnych przypadkach duże straty materialne oraz ofiary śmiertelne.
Zarządzanie kryzysowe i przygotowania do cyklonów
Regiony zagrożone cyklonami opracowują rozbudowane systemy ochrony ludności w celu ograniczenie skali zniszczeń i liczby ofiar, obejmujące m.in.:
- systemy wczesnego ostrzegania,
- plany ewakuacji ludności i dóbr materialnych,
- budownictwo odporne na silny wiatr,
- magazyny pomocy humanitarnej.
Cyklon - Wiadomości
Niedziela, 15 lutego 2026 (09:18)
Gwałtowne burze, powodzie błyskawiczne, tornada i śnieżyce - te słowa dominują w amerykańskich prognozach pogody. To ze względu na kolejne uderzenie zimy w Stanach Zjednoczonych. Synoptycy...
Czwartek, 12 lutego 2026 (23:09)
Polska ambasada we Włoszech ostrzegła, że nadchodzi druga fala gwałtownego pogorszenia pogody, nazywana w mediach cyklonem "Harry Bis". Przedstawiciele placówki poinformowali o ogłoszonych alertach...
Piątek, 6 lutego 2026 (11:24)
Tysiące Hiszpanów uciekały przed wielką wodą. Zdecydowano się na ewakuację całego miasta w Andaluzji po tym jak przybrała okoliczna rzeka. To skutki cyklonu Leonardo, który od kilku dni uderza w...
Środa, 4 lutego 2026 (11:32)
Czerwony alarm w hiszpańskiej Andaluzji. Mieszkańcom prawie 50 tamtejszych gmin rozesłano alerty pogodowe. Z zagrożonych terenów ewakuowano 3 tysiące osób, wstrzymano ruch niektórych pociągów....
Poniedziałek, 2 lutego 2026 (07:04)
Ponad 110 osób zmarło w USA od początku stycznia z powodu ekstremalnych mrozów. Przez kraj przetoczył się tzw. bombowy cyklon, który przyniósł opady śniegu i minusowe temperatury, jakich w...
Poniedziałek, 26 stycznia 2026 (17:29)
W miejscowości w Niscemi na Sycylii powstało gigantyczne osuwisko ziemi. Na zdjęciach z miejsca zdarzenia widać budynki stojące nad przepaścią. Ze względów bezpieczeństwa lokalne władze podjęły...
Piątek, 23 stycznia 2026 (13:05)
W wybrzeże uderzały masy wody wielkie jak czteropiętrowy budynek. Po kilku dniach walki z cyklonem Harry Włosi wstępnie szacują straty. Tylko na Sycylii mogą one przekroczyć 700 mln euro, jednak...
Czwartek, 22 stycznia 2026 (11:59)
"To wygląda jak biuletyn wojenny" - tak burmistrz miasta na Sycylii opisał skutki przejścia cyklonu Harry przez południowe Włochy. Potężne wichury łamały drzewa, a wysokie na 9 metrów fale wlewały...
Cyklon - Wideo
Sobota, 4 lutego 2023 (19:41)
Tatry zamknięte, sztorm i ekstremalne warunki na drogach. Nad Polskę nadciągnął cyklon Pit, który przyniósł ze sobą śnieżyce i wichury. Nasz kraj znalazł się pod wpływem skandynawskiego wyżu, co...
Piątek, 9 grudnia 2022 (20:29)
Nadciąga cyklon Brygida. Musimy szykować się na atak zimy, śnieżyce i zamiecie śnieżne, a do tego siarczyste mrozy. Temperatura spaść może nawet do -20 stopni Celsjusza. IMGW wydało już alerty. O...
Czwartek, 28 marca 2019 (14:16)
Potwierdziły się doniesienia o pięciu przypadkach zachorowań na cholerę po przejściu cyklonu Idai w Mozambiku. Tragiczne warunki życiowe, w jakich egzystują mieszkańcy tego afrykańskiego państwa...