Reklama

Reklama

Olga Tokarczuk odebrała literackiego Nobla

We wtorek po południu laureatka literackiego Nobla Olga Tokarczuk - piąta polska noblistka w dziedzinie literatury - odebrała w Sztokholmie dyplom oraz złoty medal z rąk króla Karola XVI Gustawa. Zapraszamy na relację z wydarzenia!

Dziękujemy za śledzenie naszej relacji.

Reklama

- Myślimy, że jest olbrzymia przepaść, która dzieli świat artystów i nauki, ale to nieprawda - podkreśliła, dodając, że badania naukowe są źródłem inspiracji dla twórców takich jak ona. 

Tokarczuk przytoczyła film "Żona" i żartowała, że sama napisała swoje książki. Ale jak powiedziała, jest wiele innych osób, które przyczyniły się do tego sukcesu. Tokarczuk złożyła w tym momencie obszerne podziękowania. 

Przemawia Olga Tokarczuk. - Chciałabym po pierwsze podziękować z głębi serca Akademii Szwedzkiej za ten niezwykły zaszczyt - powiedziała. 

Obecnie mają miejsce przemówienia laureatów. Olga Tokarczuk wystąpi jako czwarta.  

Trwa uroczysty bankiet.

Bankiet noblowski zakończy się po godzinie 23. Po części oficjalnej w Sali Złotej na piętrze przewidziane są tańce.

Olga Tokarczuk i król Szwecji Karol XVI Gustaw

Tymczasem kwitnie sprzedaż książek polskiej noblistki. 

"Od dnia ogłoszenia tego prestiżowego wyróżnienia do dziś Empik sprzedał 200 tys.egz.książek pisarki" - poinformowała rzeczniczka sieci Monika Marianowicz. 

Pod koniec bankietu tegoroczni laureaci wygłoszą krótkie przemowy - podziękowania. Olga Tokarczuk zabierze głos jako czwarta.

Program trzygodzinnego bankietu jest ustalony bardzo precyzyjnie i obowiązuje ceremoniał dworski. Dlatego możliwości jego naruszenia są wprost nieograniczone. Generalnie nie powinno się robić niczego, czego nie robi król - to on rozpoczyna bankiet i kolejne dania. 

Królowej Szwecji Sylwii towarzystwa przy stole dotrzymują laureat Nagrody Nobla z fizyki James Peebles oraz tradycyjnie prezes Fundacji Noblowskiej Carl-Henrik Heldin.

"Olga Tokarczuk będzie miała wiele okazji, aby porozmawiać z królem o ekologii" - powiedziała PAP Annika Pontikis z Fundacji Noblowskiej. 

Taka rozmowa, jeżeli do niej dojdzie, może być bardzo interesująca, ponieważ król jest zapalonym myśliwym. Władca Szwecji przewodzi elitarnemu królewskiemu klubowi myśliwskiemu, do którego należą jedynie wpływowi mężczyźni. Noblistka jest za to wegetarianką oraz przeciwniczką zabijania zwierząt. Temu zagadnieniu pisarka poświęciła książkę "Prowadź swój pług przez kości umarłych".

Daleko z boku długiego stołu posadzony został laureat literackiego Nobla za 2019 rok, budzący kontrowersje za swoje proserbskie wypowiedzi na temat wojny w byłej Jugosławii, Austriak Peter Handke.

Olga Tokarczuk zasiadła pomiędzy królem Szwecji Karolem XVI Gustawem a księciem Danielem, naprzeciw królowej Sylwii. Towarzyszący laureatce literackiego Nobla mąż, tłumacz Grzegorz Zygadło został umieszczony po drugiej stronie honorowego stołu. Mąż Tokarczuk sąsiadować będzie m.in. ze szwedzką minister finansów Magdaleną Andersson.

Tematem tegorocznej dekoracji stołów i sali mają być "interakcje pomiędzy człowiekiem a naturą". Dekoracja stołu dla gości inspirowana jest widokiem letniej łąki w pełnym rozkwicie.

Za menu, utrzymywane do ostatniej chwili w tajemnicy, odpowiadają w tym roku Sebastian Gibrant oraz Daniel Roos. 65 stołów przykrytych zostało 500 metrami lnianych obrusów i nakrytych cenną, porcelanową zastawą. 

O godz. 19:00 w niebieskiej sali sztokholmskiego ratusza rozpoczął się noblowski bankiet. 

"Przy okazji wydania "Ksiąg Jakubowych" zaczęło się mówić u nas na korytarzach, w pokojach, podczas rozmaitych zebrań redakcyjnych, spotkań, że coś może być na rzeczy, że to jest przełom, że to jest książka tak wielka, tak monumentalna, tak epicka, że z pewnością Akademia Szwedzka zwróci na nią uwagę" - zdradził w Popołudniowej rozmowie w RMF FM Marcin Baniak, dyrektor działu promocji Wydawnictwa Literackiego, które wydaje książki Olgi Tokarczuk.

We Wrocławiu kilkadziesiąt osób ustawiło się w kolejce, aby wpisać się do księgi gratulacyjnej, która później zostanie przekazana noblistce. W czasie wydarzenia można też zakupić książki Olgi Tokarczuk oraz przybić okolicznościowy exlibris na posiadanych już egzemplarzach.

"Od dawna jestem miłośnikiem literatury Olgi Tokarczuk. Uważam, że to wielki dzień dla literatury polskiej w ogóle" - powiedział PAP pan Paweł, który z książką "Bieguni" czekał w kolejce po exlibris.

Kolejne zakulisowe zdjęcie na profilu Tokarczuk:

Kilkaset osób zgromadziło się we wtorek na wrocławskim rynku, żeby wspólnie oglądać transmisję z ceremonii wręczenia nagród Nobla. Zgromadzonych powitał wiceprezydent Jakub Mazur, który podkreślił, że Tokarczuk jest nie tylko honorową obywatelką Wrocławia, ale tu jest jej dom.

Tuż przed rozpoczęciem ceremonii na ekranie pojawiły się krótkie pozdrowienia, jakie Olga Tokarczuk nagrała wraz reżyserką Agnieszką Holland dla mieszkańców miasta. 

Na fasadzie Pałacu Prezydenckiego pojawiła się iluminacja z wizerunkiem Olgi Tokarczuk.

Zakończyła się gala wręczenie nagród. Wkrótce odbędzie się uroczysty bankiet. 

Nagrody odebrali laureaci Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Nobel trafił do trzech osób, to: Michael Kremer, Abhijit Banerjee i Esther Duflo. 

"Tegoroczni laureaci wprowadzili nowe podejście do sposobów walki z globalnym ubóstwem" - oświadczyła Akademia.

Laureaci nagrody Nobla dostają złote medale z wygrawerowanym wizerunkiem fundatora Alfreda Nobla oraz łacińską inskrypcją "Inventas vitam iuvat excoluisse per artes". Są one wykonane ręcznie z 18-karatowego złota i ważą 175 gramów. 

Z kolei dyplomy są wykonane ręcznie przez artystów, jest na nich zdjęcie, imię i nazwisko laureata oraz cytat z uzasadnienia przyznania Nagrody Nobla.

Podczas odbierania przez polską noblistkę medalu i dyplomu wszystko przebiegło zgodnie z planem, także zapisany w protokole trzykrotny ukłon, który nie udał się w 1996 r. Wisławie Szymborskiej. Poetka w tym właśnie momencie ceremonii pomyliła się. 

Olga Tokarczuk swoje trzy ukłony wykonała bez pomyłek. 

Literacką nagrodę Nobla za rok 2019 otrzymał Peter Handke. 

Olga Tokarczuk uhonorowana literackim Noblem za rok 2018. 

"Księgi Jakubowe" to niesamowita powieść, tworząca swoisty imbryk czasu - mówi Per Waesterberg. Tę powieść laudator nazwał "największym dziełem" pisarki. Dodał, że "z podtekstu utworu przebija się żydowskie pochodzenie Tokarczuk oraz jej nadzieja na Europę bez granic". 

"Przyszłe pokolenia będą sięgać po owe tysiącstronicowe arcydzieło autorstwa Tokarczuk i odkrywać w nim nowe bogactwo, którego dziś jeszcze wystarczająco nie dostrzegamy" - powiedział Per Waesterberg. 

"Widzę, jak A. Nobel kiwa z uznaniem głową w swoim niebie" - dodał.

Po czym zwrócił się do Tokarczuk w języku polskim, prosząc o odebranie nagrody z rąk króla Szwecji. 

"Pani Tokarczuk, Akademia Szwedzka gratuluje wam. Proszę o odebranie Literackiej Nagrody Nobla z rąk jego królewskiej mości króla Szwecji" - powiedział  Waesterberg po polsku. 

Całą laudację na cześć Tokarczuk znajdziesz tutaj (kliknij)

Wkrótce nagrodę odbierze polska noblistka. O zasługach Olgi Tokarczuk mówi Per Waesterberg z Akademii Szwedzkiej.

"Próbuje uchwycić Polskę, która jest w ciągłym ruchu. (...) Jest wirtuozem portretowania" - mówi. 

Teraz nagrodę odbierają laureaci w dziedzinie medycyny.

Instytut Karoliński w Sztokholmie uznał, że w 2019 roku medyczny Nobel przypadnie trzem naukowcom do podziału. Laureaci to William G. Kaelin Jr, Sir Peter J. Ratcliffe i Gregg L. Semenza. Ich badania dotyczyły gospodarki tlenowej w komórkach.

"Chwilę przed uroczystością" - zdjęcie opatrzone takim opisem pojawiało się na oficjalnym profilu polskiej noblistki na Instagramie. 

Nagrody z rąk króla Szwecji otrzymali Amerykanin John B. Goodenough, Brytyjczyk M. Stanley Whittingham oraz Japończyk Akira Yoshino. To laureaci w dziedzinie chemii.

Nagrodę otrzymali za "rozwój baterii litowo-jonowych".

Przed budynek, gdzie odbywają się uroczystości, przybyli m.in. tłumacze książek, którzy trzymali parasole z napisem "Literacki Nobel Olga". Wśród zgromadzonych widać także biało-czerwone flagi.   

Laureaci nagrody Nobla w dziedzinie fizyki uhonorowani. Nagroda podzielona została na dwie części. Jedną część otrzymał Kanadyjczyk James Peebles, drugą połową dzielą się Szwajcarzy - Michel Mayor i Didier Queloz.

Polska pisarka na wieczór noblowski przygotowane ma w sumie dwie kreacje - jedną na ceremonię odebrania nagrody, drugą na wieczorny bankiet. Ich autorami są Gosia Baczyńska i Tomasz Ossoliński.

Na uroczystości noblowskiej obowiązują stroje galowe. Panie ubrane są w długie suknie wieczorowe, mężczyźni są we frakach, białych koszulach i białych muszkach. Są również goście w strojach narodowych, np. Japonki w kimonach a Hinduski w sari. 

Olga Tokarczuk wystąpi w kreacji przygotowanej dla niej przez projektantkę Gosię Baczyńską.

Pierwsze rzędy widowni zarezerwowane są dla rodzin laureatów, członków szwedzkiego rządu i parlamentu. Na samej scenie jest 90 miejsc - tu zasiadają członkowie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk, Akademii Szwedzkiej, zarząd Fundacji Noblowskiej oraz laureaci Nagrody Nobla z poprzednich lat. 

Naprzeciw nich, także na scenie, zasiądą tegoroczni laureaci oraz członkowie szwedzkiej rodziny królewskiej: król Karol XVI Gustaw z królową Sylwią, następczyni tronu księżniczka Wiktoria oraz książę Daniel.

W tym roku ceremonia ma przebiegać w szybkim tempie. Ma to związek z rekordową liczbą noblistów, jest ich aż 14.

Tokarczuk wyjdzie jako dziesiąty noblista. Ceremoniał ma związek z kolejnością dziedzin nagrody zapisanych w testamencie nobla, a nagrodę z fizyki czy medycyny dzieli aż po trzech naukowców.

Według programu najpierw zabierze głos prezes Fundacji Noblowskiej prof. Carl-Henrik Heldin, a następnie przedstawiciele komitetów noblowskich będą wygłaszać laudacje na cześć laureatów. O zasługach Olgi Tokarczuk opowie Per Waesterberg z Akademii Szwedzkiej.

Rozpoczynają się uroczystości w sztokholmskiej filharmonii. Na widowni zasiadło 1560 gości - artystów i polityków, dziennikarzy, naukowców oraz osoby zaproszone przez noblistów.

Prezydent Andrzej Duda skierował dziś do noblistki list gratulacyjny. "Chcę wyrazić radość, że Akademia Szwedzka uhonorowała Pani twórczość, w której zagadnienia uniwersalne i polska wrażliwość tak znakomicie się dopełniają" - napisał.

W sobotę 7 grudnia odbył się wykład noblowski Olgi Tokarczuk zatytułowany "Czuły narrator". Pisarka mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę. Wykładu możesz posłuchać tutaj 

Polska noblistka otrzyma także nagrodę pieniężną 9 mln koron szwedzkich, czyli równowartość około 3,5 mln zł. Przekazana zostanie jednak w innym terminie. 

Gala noblowska rozpoczyna się o godzinie 16:30. Olga Tokarczuk otrzyma dyplom Nobla oraz wykonany z 18-karatowego złota pochodzącego z recyklingu medal Nobla. 

Przy odbiorze nagrody każdy z laureatów wykona trzykrotny ukłon, który nobliści ćwiczą przed ceremonią.

***

10 grudnia przypada rocznica śmierci Alfreda Nobla - tradycyjnie właśnie tego dnia odbywa się kulminacja Tygodnia Noblowskiego. 

Rano władze Fundacji Noblowskiej złożyły wieniec na grobie swojego fundatora, a następnie tegoroczni nobliści zgromadzili się w sztokholmskiej filharmonii, gdzie odbyła się próba generalna ceremonii.

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy