Reklama

Reklama

Najpopularniejszy obywatel RPA

Z okazji 94. urodzin przedstawiamy sylwetkę byłego prezydenta i laureata Pokojowej Nagrody Nobla, który jest nie tylko najpopularniejszym obywatelem Republiki Południowej Afryki, ale i najbardziej kochanym. Swoje życie poświęcił walce z apartheidem.

- 1918, 18 lipca: Mandela urodził się w klanie Thembu, w królewskiej rodzinie ludu Khosa z grupy Bantu, w wiosce Mvezo w późniejszym bantustanie Transkei na południowym wschodzie Afryki Południowej. Bantustany, wydzielone później (w latach 1971-81) z obszaru RPA, miały być miejscem zamieszkania poszczególnych grup ludności murzyńskiej, formalnie niepodległymi państwami lub autonomicznymi regionami, były jednak swego rodzaju "rezerwatami".

Reklama

- 1939: rozpoczął studia na Uniwersytecie w Fort Hare, jedynej uczelni wyższej dla czarnych w RPA.

- 1941: wybrany na przedstawiciela studentów Mandela zostaje relegowany z uczelni za okazanie solidarności ze studentami niezadowolonymi z jakości posiłków. Udaje się do Johannesburga, aby uniknąć zaaranżowanego małżeństwa.

- 1942: znalazł zatrudnienie w biurze adwokackim w Johannesburgu; drogą korespondencyjną uzyskał licencjat.

Afrykański Kongres Narodowy, walka z apartheidem i więzienie

- 1943: został członkiem Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC), organizacji wyzwoleńczej czarnej ludności. Kierował nią wówczas Walter Sisulu.

- 1944: poznał i poślubił Evelyn Mase, kuzynkę Waltera Sisulu; miał z nią dwie córki i dwóch synów. Razem z Sisulu i innymi działaczami zakłada młodzieżówkę ANC.

- 1949: wchodzi do władz ANC.

- 1952: zostaje szefem kampanii przeciwko segregacji rasowej. Aresztowany po raz pierwszy podczas manifestacji, dwie noce spędza w areszcie. Zostaje skazany za naruszenie ustawy o zwalczaniu komunizmu na dziewięć miesięcy więzienia w zawieszeniu. Wraz z adwokatem Oliverem Tambo otwiera biuro adwokackie.

- 1956: zatrzymany razem ze 155 bojownikami za zdradę stanu. Proces potrwa trzy lata.

- 1957: rozwodzi się i poznaje Nomzamo Winnifred "Winnie" Madikizelę, którą poślubi rok później i z którą będzie mieć dwie córki.

- 1960: zostaje w marcu aresztowany razem z kilkuset innymi bojownikami i osadzony do sierpnia.

- 1961: jest sądzony w procesie o zdradę stanu. Grudzień: powstaje zbrojne skrzydło ANC; Umkhonto weSizwe ("Włócznia Narodu") zostaje jego dowódcą.

- 1962: Mandela objeżdża Afrykę w poszukiwaniu poparcia politycznego i finansowego. Sierpień: aresztowany w Howick i skazany na pięć lat więzienia za podżeganie do strajku oraz za opuszczenie terytorium bez zezwolenia.

- 1963: podczas odbywania kary przez Mandelę aresztowani zostają ukrywający się w Johannesburgu główni przywódcy ANC - Walter Sisulu, Govan Mbeki i Ahmed Kathrada. Mandela zostaje oskarżony wraz z nimi o sabotaż - przestępstwo zagrożone karą główną.

- 1964, 12 czerwca: Mandela i współoskarżeni zostają skazani na dożywocie i wysyłani do więzienia na wyspie Robben Island niedaleko Kapsztadu. Mandela otrzymuje numer 46664. (W latach 70. odmawia zgody na złagodzenie kary; w latach 80. ponownie odrzuci podobną propozycję prezydenta Pietera Willema Bothy).

- 1982: narasta międzynarodowa kampania w sprawie uwolnienia Mandeli; Mandela zostaje przeniesiony do więzienia Pollsmoor w pobliżu Kapsztadu.

Uwolnienie, zwycięstwo, Pokojowa Nagroda Nobla

- 1988: zostaje przeniesiony do więzienia Victor Verster w Prowincji Przylądkowej Zachodniej; tam odwiedzają go opozycjoniści, a także przedstawiciele rządu, aby rozmawiać o przygotowaniach do negocjacji między ANC a władzami.

- 1989: po raz pierwszy widzi się z prezydentem Bothą, a w grudniu tego samego roku z jego następcą Frederikiem de Klerkiem.

- 1990, 11 lutego: zwolniony warunkowo przez De Klerka, który legalizuje ANC. Marzec: zostaje wiceprzewodniczącym ANC, a de facto jego liderem, ponieważ Oliver Tambo przechodzi rehabilitację po udarze mózgu.

- 1991: Mandela, wybrany na przewodniczącego ANC, kieruje negocjacjami w sprawie transformacji.

- 1993: otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla wraz z de Klerkiem, prezydentem RPA w latach 1989-1994.

- 1994, 27 kwietnia: pierwsze demokratyczne i wielorasowe wybory prezydenckie. 10 maja: Mandela zostaje pierwszym czarnoskórym prezydentem w historii RPA. De Klerk pozostaje (do 1996) na stanowisku II wiceprezydenta.

- 1995 - tworzy z własnych funduszy Fundację Nelsona Mandeli na rzecz Dzieci, której celem jest organizowanie projektów na edukację i pomoc dla dzieci niepełnosprawnych, chorych na AIDS, wspieranie dzieci uzdolnionych - w RPA i innych krajach afrykańskich.

- 1996: rozwód z Winnie Madikizelą, z która pozostawał od 1992 roku w separacji.

- 1998: żeni się po raz trzeci - z Gracą Machel, wdową po byłym prezydencie Mozambiku Samorze Machelu.

- 1999: składa urząd prezydenta, który po drugich demokratycznych wyborach w RPA obejmuje Thabo Mbeki.

- 1999-2001: podejmuje się mediacji w procesie pokojowym w Burundi po śmierci tanzańskiego mediatora Juliusa Nyerere.

- 2005: oznajmia, że jego syn, 54-letni Makgatho zmarł na AIDS, "normalną chorobę", o której musimy "otwarcie" rozmawiać.

- 2009: na wiecu ANC przekazuje swoje ostatnie przesłanie, przypominając o konieczności walki z ubóstwem.

- 2010: pojawia się po raz ostatni publicznie na uroczystym zamknięciu Mundialu w Johannesburgu.

- 2011: zostaje hospitalizowany na dwa dni z powodu ostrej infekcji dróg oddechowych.

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje