Spis treści:
- Kim była św. Kinga? Od węgierskiego dworu do małopolskiej ziemi
- Księżna, która zmieniła koronną purpurę na prosty habit klaryski
- Legenda o pierścieniu - symbol Bożej Opatrzności
- Wspomnienie św. Kingi w Kościele - jak jest obchodzone?
Kim była św. Kinga? Od węgierskiego dworu do małopolskiej ziemi
Kinga urodziła się w 1234 roku jako córka króla Węgier Béli IV z dynastii Arpadów i bizantyjskiej księżniczki Marii Laskaris. Od najmłodszych lat jej losy były nierozerwalnie związane z Polską - w wieku pięciu lat została zaręczona z Bolesławem V Wstydliwym, a do małżeństwa doszło ok. 1247 roku.
Po ślubie z powodu najazdów tatarskich musiała wraz z dworem uciekać m.in. na Węgry i Morawy. Jako księżna krakowska i sandomierska dała się poznać jako wybitna gospodyni i fundatorka.
To z jej inicjatywy sprowadzono węgierskich górników, co doprowadziło w 1251 roku do odkrycia złoży soli w Bochni. Swój posag przeznaczyła na odbudowę zniszczonego kraju, za co otrzymała w posiadanie ziemię sądecką. Wspierała Kościół, sprowadzała zakony i pokryła koszty starań o kanonizację św. Stanisława. Zmarła 24 lipca 1292 roku, a w 1999 roku Jan Paweł II ogłosił ją świętą.
Księżna, która zmieniła koronną purpurę na prosty habit klaryski
Wybór drogi życiowej św. Kingi stanowił spory kontrast wobec standardów panujących wśród średniowiecznych elit. Choć od dzieciństwa wychowywała się w realiach dworskich i dysponowała ogromnym majątkiem, od początku wykazywała dążenie do ascetycznego stylu życia.
Po ślubie z Bolesławem V Kinga nakłoniła męża do złożenia ślubów wieczystej czystości. W małżeństwem józefickim trwała przez całe ich wspólne życie. W tym okresie księżna wstąpiła również do III Zakonu św. Franciszka, co formalnie wiązało ją z ruchem franciszkańskim.
Śmierć księcia, która miała miejsce 7 grudnia 1279 roku otworzyła przed Kingą możliwość objęcia samodzielnych rządów w Krakowie, co proponowała jej część możnowładców oraz biskup krakowski Paweł. Księżna stanowczo odrzuciła tę propozycję. Zamiast tego podjęła decyzję o wycofaniu się z życia publicznego i wstąpieniu do zakonu klarysek.
Po śmierci męża głównym celem Kingi stało się utworzenie nowej placówki zakonnej. Na utrzymanie fundacji przeznaczyła wdrożoną w jej posiadanie ziemię sądecką. Księżna zamieszkała w klasztorze w Starym Sączu w 1279 roku. Mimo że była główną fundatorką i dawną władczynią, nie objęła w nim żadnych funkcji kierowniczych. Uroczyste śluby złożyła 24 kwietnia 1289 roku na ręce biskupa Pawła, przyjmując regułę zatwierdzoną przez papieża Urbana IV.
Kinga spędziła w starosądeckim klasztorze 12 lat, podporządkowując się obowiązującej w nim surowej dyscyplinie zakonnej aż do śmierci 24 lipca 1292 roku. Decyzja o porzuceniu stanu monarszego na rzecz klasztornego ubóstwa stała się w kolejnych wiekach jednym z głównych argumentów w procesie beatyfikacyjnym.
Zobacz również:
Legenda o pierścieniu - symbol Bożej Opatrzności
Najbardziej znanym przekazem ludowym związanym ze świętą Kingą jest legenda tłumacząca początki wydobycia soli kamiennej w Małopolsce. Według tej opowieści księżna, żegnając się z rodzinnymi Węgrami przed wyjazdem do Polski, otrzymała od ojca, króla Béli IV, jedną z tamtejszych kopalni soli w Marmarosz.
Kinga miała wrzucić do jej szybu swój pierścień zaręczynowy. Po przybyciu do Polski i objęciu władzy wraz z mężem, kazała wykopać szyb w Bochni. Zgodnie z legendą, w pierwszej wydobytej bryle soli odnaleziono ten sam pierścień, który wcześniej wpadł do węgierskiej kopalni.
Zarówno ze względu na swoje historyczne dokonania, jak i przypisywane jej cnoty, św. Kinga stała się patronką wielu grup oraz regionów, w tym górników soli, Polski, Litwy, diecezji tarnowskiej, samorządowców oraz małżeństw. Kult świętej Kingi pozostaje żywy do dziś, a głównymi ośrodkami jej czci są Stary Sącz (gdzie znajdują się jej relikwie oraz ufundowany przez nią klasztor), Nowy Sącz oraz kopalnie soli w Bochni i Wieliczce.
Wspomnienie św. Kingi w Kościele - jak jest obchodzone?
Wspomnienie liturgiczne świętej Kingi przypada na 24 lipca (w rocznicę jej śmierci). W polskim kalendarzu liturgicznym ma ono rangę wspomnienia obowiązkowego.
Oznacza to, że tego dnia we wszystkich kościołach w Polsce kapłani podczas mszy są zobowiązani do używania formularza liturgicznego poświęconego św. Kindze. Wyjątkiem jest m.in. diecezja tarnowska oraz Stary Sącz, gdzie ze względu na szczególny lokalny kult obchody mają jeszcze wyższą rangę.
Wspomnienia 24 lipca mają zarówno wymiar modlitewny, jak i tradycyjno-kulturalny. Sercem obchodów jest klasztor Klarysek w Starym Sączu. Co roku odbywa się tam odpust św. Kingi, na który przybywają tysiące pielgrzymów, samorządowcy oraz górnicy.
W kopalniach soli w Bochni i Wieliczce w kaplicach dedykowanych św. Kindze odprawiane są uroczyste msze w intencji górników i ich rodzin.
Ponadto tego dnia często akcentuje się słowa przypisywane świętej:
- "Wolę być oblubienicą Chrystusa niż królową świata"
- "Nie chcę ziemskiego bogactwa, bo prawdziwy skarb znajduje się w Niebie"
